Sfeerfoto van VARAgids

VARAgids

De VARAgids online heeft uitgelichte artikelen, allerlei winacties, podcasts en het tv-overzicht.
VARAgids

Longlist Sonja Barend Award 2020

Wie maakte het beste interview van het afgelopen tv-seizoen? In de longlist van de Sonja Barend Award van dit jaar staan een paar opvallende nieuwkomers. 
 
De kernjury van de Sonja Barend Award merkte het bij het samenstellen van de longlist van dit jaar: in het afgelopen tv-seizoen hebben we wel héél veel geweldige tv-interviews kunnen zien. Het was een uitzonderlijk goed jaar. De vierkoppige jury, dat dit jaar bestaat uit tv-recensenten Maaike Bos (Trouw), Emma Curvers (de Volkskrant), Arjen Fortuin (NRC) en hoofdredacteur Roy van Vilsteren (VARAgids) koos uiteindelijk tien geweldige (en zeer diverse) gesprekken.

Dit zijn de kanshebbers voor de prijs dit jaar, op volgorde van uitzending
Schermafbeelding 2020-09-21 om 10.38.07
Antoinette Hertsenberg 
met Joris Wilton
Radar, 16 september 2019

Een heerlijk uitgevoerd tv-kruisverhoor, met Antoinette Hertsenberg als onze perfecte gezant tegenover online macht Thuisbezorgd.nl. Is die site (met aanbevelingen van bezorgrestaurants) wel betrouwbaar? Wiens belang wordt hier gediend?! Zeker niet van de bezoeker, want wie betaalt bepaalt, zo presenteert Radar. Hertsenberg spreekt na de reportage de woordvoerder, die al snel harstikke klem komt te zitten.

(na een verhaal over de rangschikking van aanbieders, zogenaamd aan de hand van kwaliteit en afstand, waarin mensen ‘een aantal plekjes kunnen opbieden’:)

AH: Ho. Ik snap hier echt helemaal niks van. U zeg: dan kan je opbieden. Het is niet de bedoeling dat je naar nummer 1 opbiedt, maar wel dat je jezelf omhoog biedt. Dat is toch alleen maar op basis van geld? Dat gaat dan toch helemaal niet over kwaliteit? 

JW: Wij zijn natuurlijk een bedrijf überhaupt mensen en restaurants op de website hebben staan om geld te verdienen.

AH: Dat snap ik wel. Maar u zegt net tegen mij: ‘aanbevolen’ gaat over kwaliteit en afstand. Wij laten in het filmpje zien: het gáát niet over kwaliteit en afstand. Het gaat over geld. Dat is iets anders toch?

Bekijk hier het interview van Antoinette Hertsenberg.
Schermafbeelding 2020-09-21 om 12.41.53
Tijs van den Brink
met Theo Maassen
Adieu God?, 20 oktober 2019

Hoogtepunt uit de interviewserie. ‘Ik verwacht niet dat we elkaar op heel andere gedachtes gaan brengen,’ zegt Theo Maassen in de inleiding bij het interview, maar precies dát (een uitzondering bij tv-interviews) gebeurt wel. Tijs van den Brink staat werkelijk open voor het verhaal van Maassen (en haalt de ratio uit zijn eigen geloof), zonder dat het een trucje wordt. En dat maakt het interview zo goed. Volwaardig gesprek over de betekenis van religie – en een voorbeeld voor eenieder die weleens praat met iemand met een ander wereldbeeld.

(over homoseksualiteit en geloof):

TM: Ik snap niet zo goed dat jij daarbij wil horen. Die daar zo over denkt.

TvdB: Ook daar geldt weer: er staan geloof ik vijf teksten over in de bijbel. Dan is de crux: wat zou dat toen betekend hebben en wat zou dat nu kunnen betekenen? Dat betekent niet dat je homo’s van flats moet gooien en moet doden en mee van dat soort dingen.

TM: Als je dat dan moet vertalen naar deze tijd, waarin het allergrootste probleem het klimaat is, dat veroorzaakt wordt door overbevolking: als we ergens een probleem mee moeten hebben is het heteroseksuelen. Die moeten van torens gegooid worden. Die planten zich voort als gekken!

Bekijk hier het interview van Tijs van den Brink met Theo Maassen.
Schermafbeelding 2020-09-21 om 13.00.50
Hugo Logtenberg 
met Sigrid Kaag
Buitenhof, 24 november 2019

Sigrid Kaag (op dat moment nog geen lijsttrekker voor D66) is uitgenodigd om te praten over het handelsverdrag met Canada, maar Hugo Logtenberg heeft meer te bespreken: wil Kaag lijsttrekker worden voor D66? En hoe zit het met het de kinderen van IS-strijdsters die afreisden naar Syrië? Heerlijk stevig en inhoudelijk – precies zoals een politiek interview moet zijn.

HL: Een kind zou nu zeggen: u praat wel veel, maar wat gaat u nu voor me doen?

SK: Ik zit in het kabinet. En het kabinet is daar continu over in gesprek.

HL: Is dit niet de essentie van politiek? Dat je een afweging maakt van de pijn die het met zich meedraagt om te regeren, en de verantwoordelijkheid die je ook hebt als persoon – en u, met uw geschiedenis. Dat je dan de afweging maakt. En uiteindelijk heeft u kennelijk de keuze gemaakt: het kabinetsbelang is groter dan dat ik als persoon, of wij als partij zeggen: dit maken wij niet mee.

SK: Er zijn veel kwesties die je zo kunt voeren.

HL: Maar we blijven even bij deze.

Bekijk hier het interview van Hugo Logtenberg.
Schermafbeelding 2020-09-21 om 20.52.06
Matthijs van Nieuwkerk
met Selma van de Perre
De wereld draait door special, 7 januari 2020

Hoe maak je 75 jaar vrijheid levend voor een groot publiek? In het slotseizoen van De wereld draait door wist de redactie het wel: we nodigen Selma van de Perre (dan 97 jaar) uit, een Nederlands-Britse verzetsstrijder. Matthijs van Nieuwkerk is gastheer en aangever en zorgt ervoor dat het verhaal in precies 50 minuten verteld wordt – en elk moment spannend is. En we zien wat een tv-interview een goed interview maakt: goed luisteren. En naar details vragen, want daardoor gaat een verhaal leven. Prachtig.

MvN: U was bang om in uw slaap iets te zeggen waarbij de naam Selma zou vallen, dat dan duidelijk was dat u niet degene was die u voordeed. Dat betekende dat u niet durfde te denken aan uw vader, uw moeder, uw zusjes en uw broer. Hun lot was u nog niet duidelijk, u had geen idee wat er met hun aan de hand was. Maar u kon er niet aan denken, u moest zich zo trainen…

SvdP: Ik durfde er niet aan te denken. Ik droomde dat weg.

Bekijk hier het interview van Matthijs van Nieuwkerk. 
Schermafbeelding 2020-09-21 om 20.59.52
Adriaan van Dis
met Yuval Noah Harari
Hier is… Adriaan van Dis, 4 februari 2020

Adriaan van Dis wás al gestopt met de jaarlijkse DWDD-variant van Hier is… Adriaan van Dis, maar ditmaal wilde de internationale bestsellerauteur Yuval Noah Harari te gast komen – en dus zei Van Dis nog één keer ja. Een gesprek op de nationale tv-zender, prime time, over de invloed van algoritmes, biotech en over de noodzaak van aanpassingsvermogen in de moderne tijd. Subtiel leidt Van Dis Harari langs alle thema’s die hij wil bespreken. Gedenkwaardig sluitstuk van een meesterlijke interviewserie.

YNH: De echte revolutie, die er over vijf of tien jaar aankomt, komen informatietechnologie en biotech samen. En zijn de data voor de algoritmen niet meer afkomstig van smartphones en electronische betalingen, maar uit ons lichaam zelf. Dat wordt de grote revolutie.

AvD: Dat zit de ware vijand dus van binnen?

Bekijk hier het interview van Adriaan van Dis.
Schermafbeelding 2020-09-22 om 13.48.42
Danny Ghosen
met Nelson
Danny op straat, 13 februari 2020

Danny op straat is een bijzonder programma met (dit tv-seizoen) een sterke reeks nieuwe reportages. Danny Ghosen heeft een speciaal interviewtalent: hij beloont zijn gesprekspartners met begrip, zonder dat hij ze de illusie geeft dat hij hun standpunt deelt. Hierdoor komt van alles boven water – en vertrouwt hij erop dat de kijker ziet dat hij niet achter hun uitspraken staat. Het sterkst kwam dat naar voren in gesprek met pedoactivist Nelson (in het programma zonder achternaam).

DG: Ben jij een gevaarlijk iemand, Nelson? Moeten mensen bang zijn voor jou?

N: Nee, mensen hoeven niet bang te zijn voor mij.

DG: Ouders, vooral.

N: En ouders vooral niet… nou ja misschien ouders wel. Maar kinderen hoeven in ieder geval niet bang te zijn voor mij.

Bekijk hier het interview van Danny Ghosen.
Schermafbeelding 2020-09-22 om 13.41.33
Jeroen Wollaars  
met Marion Koopmans
Nieuwsuur, 17 maart 2020

Zo invloedrijk kan een tv-interview zijn: viroloog Marion Koopmans, adviseur van de WHO, vertelt aan het begin van de coronacrisis over de strategie van de Nederlandse regering op dat moment: groepsimmuniteit. Andere landen zitten op dat moment al in een lockdown. Wat betekent de Nederlandse keuze? Tussen de 40.000 en 80.000 slachtoffers, zo blijkt. Dit kon nooit de bedoeling zijn; na dit interview was deze strategie snel van de baan. Belangrijkste interview over corona (uit een enorme reeks over dit thema).

JW: We hebben vandaag met het RIVM gebeld, ze willen dit niet voor de camera toelichten maar ze zeggen aan de telefoon het volgende: als je uitgaat van 50 procent besmettingen – 17 miljoen mensen gedeeld door twee, 8,5 miljoen. Meer dan de helft daarvan wordt ook daadwerkelijk ziek. Laten we aan de voorzichtige kant van de 8,5 miljoen gaan zitten en zeggen: 4 miljoen mensen worden echt ziek. Is dan wel bekend hoeveel procent daarvan zal sterven?

MK: De getallen die we zo gezien hebben, wereldwijd, komen uit op de 1 à 2 procent. Soms ligt dat wat lager, soms ligt dat wat hoger. Maar voor de scenario’s waar we in denken, gaan we uit van dat percentage. 1 tot 2 procent. Vrij hoog.

JW: En als we dat vertalen naar de getallen, dan gaat het over tussen 40.000 en 80.000 slachtoffers. 

MK: Precies. Dus dat is een hoog getal. We moeten ons ook realiseren dat we een vrij heftig influenzaseizoen hadden. Toen waren het ook 9000 mensen in één winter. Maar dit is dus wel een aantal keren zo hoog, ja.

Bekijk hier het interview van Jeroen Wollaars.
Schermafbeelding 2020-09-22 om 13.37.35
Coen Verbraak
met Liesbeth Beukeboom
Srebrenica - de machteloze missie van Dutchbat, 6 juli 2020

Coen Verbraak sprak 25 jaar na de val van Srebrenica met de mensen die het destijds meemaakten: de oud-Dutchbatters. Verbraak ondervraagt, in de prachtige zinnen zoals we van hem gewend zijn, met mededogen naar de wrange details van de missie – en de nasleep daarvan bij de mensen die erbij waren. Het beeld dat ontstaat, inderdaad van een machteloze missie, werd bij een hoop kijkers niet eerder zo helder voor het voetlicht gebracht. Een interviewdrieluik als belangwekkend historisch document.

Hoe was het voor u? Om moeder te worden?
Ik ben toen in een depressie beland. Ik vergeleek eigenlijk alles met de uitzending. Dus bij alles wat er gebeurde, alle negatieve dingen, dacht ik: ja, hallo, Bosnië heb ik goed doorstaan, dus dit ook. Dus alles werd gebagatelliseerd.

Alles viel mee eigenlijk.
Ja. Ik moest me vooral niet zo aanstellen.

Bekijk hier het interview van Coen Verbraak.
Schermafbeelding 2020-09-22 om 13.34.41
Joris Linssen
Hello goodbye, 28 juli 2020

Joris Linssen is meester in het terloopse interview (op een godsonmogelijke plek bovendien). Hij laat zien dat een tv-interview niet zozeer een kwestie is van vragen stellen, maar van luisteren. Linssen is zo geroutineerd, dat hij stiltes laat vallen waar andere interviewers ze opvullen, alsof hij alle tijd heeft. Razend knap; dit interview (met een moeder die na elf jaar haar dochter weer ziet, na een verleden vol drugs en slechte keuzes) doet niemand hem zo na.

Wat betekent ze (de dochter, red.) voor jou?
Alles. Alleen ouders weten hoe dit voelt. Er zijn geen woorden voor. Ik zei gisteren nog tegen mijn man: het voelt alsof ik wakker word uit een nachtmerrie die zestien jaar duurde. Het waren zestien zware jaren. Maar dat is voorbij. Het is eindelijk voorbij als ze door die deur komt. Dan word ik wakker en ben ik gelukkig. Ze betekent alles voor me, en dat moet ze nu weten. Als ze er ooit aan heeft getwijfeld, moet ik die twijfel wegnemen. Ik moet haar ervan verzekeren dat het nooit was omdat ik niet van haar hield.

Want dat heb je altijd gedaan.

Bekijk hier het interview van Joris Linssen vanaf minuut 36.
Schermafbeelding 2020-09-22 om 13.30.14
Eva Jinek
met Henk Krol
Jinek, 18 augustus 2020

Eva Jinek in topvorm. Het gesprek begint over stroopwafels en eindigt in een woedeaanval van Krol. De voorzitter van Partij voor de Toekomst ligt onder vuur, want NRC beschuldigt Krol voor gesjoemel met declaraties in zijn 50PLUS-tijd. Krol heeft als parlementariër een grote morele verantwoordelijkheid, maar neemt hij die ook? Opmerkelijk: het gesprek eindigde in de toezegging van Krol om ná dit interview met al zijn belastingformulieren bij Jinek aan te schuiven.

Waarom, als je reputatie zo belangrijk is, als het zo nauw luistert, als je zoveel onkostenvergoeding krijgt… waarom zou je het risico lopen dat je voor gesjoemel met declaraties te boek staat door zoiets te doen?
Moet je nooit doen!

Waarom heb je het dan gedaan?
Heb ik dus ook niet gedaan! Nee! Je luistert niet naar me. Nou moet je goed opletten: ik héb dat niet gedaan. Ik heb geen cént in mijn eigen zak gestoken. Ik heb geen cént bij de belasting afgetrokken. Maar dát is wat de politiek wil. De politiek wil dat je duidelijk maakt: wat gaat naar de partij en wat wordt betaald door de fractie. En zo heb ik het geadministreerd en anders niet. En dat het dan door sommige mensen wordt uitgelegd als gesjoemel: dat is de boosheid van die andere mensen die je dat in de schoenen schuiven! En zo zat het en niet anders!

Oke Henk, als dat zo is – en ik voel een hoop emotie opkomen bij jou: waarom overhandig je dan niet al je belastingformulieren?
Geen enkel probleem!

Bekijk hier het interview van Eva Jinek.

Spelregels
Een interviewer kan slechts eenmaal op de longlist. Het afgelopen tv-seizoen loopt van 2 september 2019 tot 23 augustus 2020. Deze lijst wordt nu voorgelegd aan zo’n veertig mediarecensenten, -journalisten en collega-interviewers. Zij maken allemaal een top-3, waarbij de nummer 1 drie punten krijgt, de nummer 2 twee punten en nummer 3 één punt. Het interview met de meeste punten wint; bij een gelijkstand wint het interview dat het vaakst als nummer 1 is genoemd. De kernjuryleden hebben in de tweede ronde een gelijkwaardige stem ten opzichte van de andere juryleden. Sonja Barend reikt 22 oktober in De vooravond de prijs uit, maar stemt zelf niet mee. Alle interviews zijn terug te kijken via sonjabarendaward.nl.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Meld u aan voor de wekelijkse VARAgids Avondeditie!