Voormalig VARA-columnist Midas Dekkers: 'Moedig zijwaarts is mijn levensmotto geworden'

Midas Dekkers is een instituut. De mopperman met de snor, de boute bioloog, de voorvechter van een leven zonder sport en kinderen, maar met poezen. Tachtig is hij inmiddels, en de tijd dat hij ruim 1250 columns schreef voor de VARAgids en radioprogramma Vroege vogels ligt ver achter hem. Te ver om nu meteen eentje uit het geheugen op te diepen, maar na een tijdje graven beginnen zijn ogen toch te glimmen: ‘Een van mijn eerste columns ging over cavia’s. Die eindigde met een recept voor de bereiding van deze diertjes. Daar waren nogal wat mensen overstuur van.’

Het is einde middag - op zijn verzoek: ‘Pas dan ben ik op mijn menselijkst.’ Midas ontvangt mij in zijn Wunderkammer op de eerste verdieping van wat sowieso een wunderbar thuis is: samen met vriendin Ruth bewoont hij het statige voormalig raadhuis van Weesperkarspel met uitzicht op de Vecht, veel hout en dankzij het verplichte enkele glas een stookrekening van jewelste.

De kamer zelf lijkt op een filmset. Meters en meters muurhoge boekenkasten. Een bureau vol snuisterijen. Centraal gepositioneerd een kast met opgezette dan wel uitgedroogde dieren, waaronder een dozijn geplette muizenlijkjes, ‘vast ooit van iemand gekregen die zinloos onderzoek deed’. Een half embryo uit de kostbare en later omstreden Blechschmidt-collectie. Stoffige vogels met gespreide vleugels, een muf aapje op een tak, een pinguïn die naar buiten staart. En dan daarachter een enórme tafel met nog meer boeken, thermoskannen koffie en thee, een blik jodenkoeken (‘Mag je dat nog zeggen?’ ‘Hier wel’) en de man zelf, met dat herkenbare hoofd en de trage dictie.

We hebben het over wat hij zoal op tv volgt, als hij met het grote cadeau van dit interview komt: Midas’ levensmotto. Lees even mee, dit is de ingekorte versie van een lang verhaal.

‘Hoe meer ik leer, hoe moedelozer ik word. Maar daar heb ik iets op gevonden. Nee, daar heeft een boekhandelaar aan de Weteringschans iets op gevonden. Zijn zaak bestaat helaas niet meer, maar tot een paar jaar geleden passeerde ik die regelmatig met de tram. Bij mooi weer hoopte ik dat hij de markies had neergelaten, zodat ik kon lezen wat erop stond. De boekhandelaar was net als ik een groot liefhebber van Gerard van het Reve. De meeste mensen kennen Reve’s kreet ‘Moedig voorwaarts’, waarmee hij vaak zijn zoveelste troosteloze brief afsloot. Op de markies had de boekhandelaar een geniale variant laten drukken: ‘Moedig zijwaarts’. Dat is mijn levensmotto geworden. Je moet wel blijven bewegen, dus ‘waarts’ gaan, maar dan zonder de illusie dat je voorwaarts gaat; meestal gaan we namelijk zelfs achteruit. Met ‘Moedig zijwaarts’ red ik het nog wel tot mijn graf.’

Nou zeg, ik zette me al helemaal schrap. Je komt hier toch om een oude man te interviewen?

Bij mij bestond het misverstand dat de hele wereld over een fax bleef beschikken, wist ik veel. Dat-ie is opgeheven, vind ik nog steeds een raadsel, want ik vind de fax het mooiste apparaat dat ooit is uitgevonden. Je schrijft wat op je tikmachine, stopt je papier in dat ding, drukt op een knop en dan rolt het ergens anders ook echt uit, hè! Een godswonder.

Nee.

Zij heeft een mailmachine, die staat in de kelder. Niet boven, dat mag niet.

Nee. Ze mag alles van me, behalve dat.

Om wat er dan met alle mensen gebeurt: verslaving. Dus geen mobiele telefoons en er komt ook geen cocaïne in huis, omdat ik weet dat ik geen van beide zou kunnen weerstaan.

Ik ga vooral terug. Ik ben een groot liefhebber van de 19de eeuw, in die tijd had ik graag geleefd. Prachtige natuur, oude waarden en normen… En tegelijkertijd zag je in de toekomst de techniek opkomen, minus de kennis dat het slecht zou gaan aflopen. Voor de biologie was het een geweldige tijd, met de geboorte van de evolutietheorie. De grootste uitvinding ooit, na de fax dan.

Ik vind die Van Dorst zo leuk, in het echt nog leuker dan ik dacht.

Nou, ik ben vooral iemand die relativeert. Maar als de ander stellig blijft en niet bereid is te erkennen dat je elk onderwerp van meerdere kanten kunt bekijken, dan raak ik een beetje geïrriteerd. Vervolgens kan ik de neiging krijgen om precies het tegenovergestelde te zeggen, waardoor ik mijn relativering ondergraaf.

Zolang er bij mijn stellige gesprekspartner af en toe een flikkering in de ogen verschijnt, dan heb ik het reuze naar mijn zin. Geef me er een borreltje bij en ik zie het leven weer zitten.

Als ik vermoed dat ik geen gelijk heb, dan houd ik mijn mond. Ik heb zo’n hekel aan mensen die hun verhaal beginnen met: “Ik denk dat…” Ten eerste vind ik het nogal aanmatigend om te beweren dat je denkt. Ten tweede: als je denkt dat gras groen is, zeg dan gewoon “Gras is groen”. Mensen die “ik denk” zeggen, dekken zich in tegen de mogelijkheid dat hun bewering achteraf niet klopt. Je vertelt andere mensen hoe jij de wereld ziet en luistert hoe zij die zien. Vervolgens heb je het daarover en kun je uitvogelen wie gelijk heeft. Beide partijen zullen zichzelf aanwijzen –dat is ook de sjeu. Stel je toch eens voor dat we het allemaal met elkaar eens waren?