Rodeo (1967-1971)

In 2013 verzon SBS een nieuwe talentenshow waarin de jury een kandidaat met een hendel kan wegsturen. Zo nieuw was dat niet, stelde Henk van Gelder.

In The next pop talent kunnen juryleden tijdens het optreden van een kandidaat een hendel overhalen. Zodra die hendel in actie wordt gebracht moet zo'n kandidaat meteen wegwezen. Ter wille van de correcte televisiegeschiedschrijving hier een kanttekening, want zó nieuw is de rol van de hendel als hakbijl helemaal niet. Integendeel: er bestond vanaf 1967 óók al een talentenjacht met de hendel als onomwonden liquidatiemiddel. En ook toen was het de jury die daarmee ieders optreden kon afbreken. Die wreedste aller talentenjachten heette Rodeo en werd – hoe bestaat het – uitgezonden door de NCRV, die toen de braafste aller omroepen was.

En Rodeo maakte het zelfs nog bonter. Bijna een halve eeuw geleden waren de hendels qua kwelling blijkbaar nog niet eens erg genoeg. Men tartte de kandidaten, die tijdens hun optreden op een draaischijf stonden, nog méér door die schijf eerst hortend en stotend tot stilstand te brengen en de kandidaat daarna weg te draaien bij het geluid van honend paardengehinnik. Zo was de afgang compleet.

Het eerste Rodeo-seizoen speelde zich nog af op de zaterdagmiddag en werd zodoende weinig bekeken. Maar vanaf 1968 stond het in de avonduren. Menigeen toonde zich geschokt over de kwellingen die de kandidaten ondergingen. Nico Scheepmaker, wiens tv-recensies in alle grote provinciale dagbladen verschenen, wees de talentenjacht af. 'Mijn bezwaar is,' schreef hij, 'dat je per definitie beginnende amateurs laat afpoeieren door per definitie professionele critici, wier taak het bovendien is (in het kader van de spelregels) om op brute wijze een eind aan een optreden te maken. Wie met z'n zwaard van Damocles boven zijn hoofd iets goeds weet te presteren, binnen de twee of drie minuten die hem gegeven worden, moet wel een natuurtalent zijn.' En, op de tegenwerping dat die kandidaten toch weten wat hen kan overkomen: 'Dit kan wel zijn, maar als je 16 of 17 bent en je omgeving vindt dat je aardig zingt, dan ben je misschien niet je beste eigen criticus. En als de NCRV zo'n programma uitzendt, dan is ze ook verantwoordelijk voor die jongens en meisjes die zij voor zo veel miljoen kijkers voor de leeuwen gooit.

'Ook intern, bij de omroep, was Rodeo lang niet onomstreden. 'We hebben erover gedacht om met het programma te stoppen,' zei regisseur Didier van Koekenberg in de krant Het Vrije Volk bij de start van seizoen 4. 'Dan zijn we van veel gezeur af, vond de leiding van de NCRV. Maar tenslotte is toch maar besloten ermee door te gaan. De kijkdichtheid is groot.' Want zo pragmatisch was de omroep wel. Zelfs aan het smadelijke gehinnik, dat ook binnen de eigen achterban de meeste afkeer wekte, wenste men geen eind aan te maken. 'Als we de attractie van het gehinnik hadden laten vallen,' zei Van Koekenberg, 'was het programma door niemand meer bekeken.

'Op één punt meende men de gekwetste kijker toen toch tegemoet te moeten komen: door de instelling van een publieksjury die tegenwicht kon bieden aan het hardvochtige oordeel van de professionals. Maar verder ging de knieval niet: 'Er zijn altijd zo veel oma's, tantes en neven en nichtjes die vinden dat hun Aukje zo mooi zingt en dat dat op tv moet. Nu krijgen al die Aukjes de kans. En dan kunnen de oma's en tantes eens horen en zien hoe anderen erover denken'.

Uiteindelijk bleek dat vierde seizoen toch het laatste te zijn. In die tijd is het programma achtereenvolgens gepresenteerd door jazzpianist Pim Jacobs, sport- en spelcommentator Barend Barendse (ook bekend als gangmaker bij Spel zonder grenzen) en cabaretière Ansje van Brandenberg. Ook de jury is vaak gewisseld. Eén seizoen fungeerde er zelfs een jury van tv-critici – alsof Jean-Pierre Geelen (de Volkskrant), Hans Beerekamp (NRC Handelsblad), Willem Pekelder (Trouw) of Marcel Peereboom Voller (De Telegraaf) nu in de jury van The voice zouden zitten. Of in die van The next pop talent.

Sterren heeft Rodeo nooit opgeleverd. Van deelnemers als het muzikale trio Les Guirlandes uit Leeuwarden, de muziekgroep Trouvaille uit Papendrecht en de vele anderen is sindsdien niets meer vernomen. Typerend was de manier waarop de criticus van Het Vrije Volk erover schreef: 'Een uiterst onwijs geheel, met allerlei mensen die zo graag willen, maar in het geheel niet kunnen zingen of spelen'. Het valt niet meer na te gaan; in de omroeparchieven is geen enkele aflevering van het roemruchte programma bewaard gebleven.

Rodeo werd in 1971 gestopt. 'Het paardengehinnik ging nu zelfs de NCRV langer te ver,' aldus een van de kranten. Voortaan ging de Vlaamse zanger Louis Neefs een veel oppassender alternatief presenteren onder de titel Haal het doek maar op. Zonder hendels en draaischijven. En prompt ook zonder enige ophef.

Dit artikel komt uit de VARAgids, (2013).