Regisseur Will Koopman: 'Ik ben bloedserieus op de set, maar ik wil net zo goed graag lachen'

Met een vervolg van Gooische vrouwen, een nieuwe serie Pro deo op tv en een comedy in de maak denkt de regisseur totaal niet aan haar pensioen: ‘Ik ben net zeventig en dat werk houdt me jong.’

Daar is Will Koopman. Stipt. Op de minuut af. ‘Ja altijd.’ Het is diep in de herfst, maar zo zonnig dat we op het terras van het Amsterdamse café een gemberthee kunnen drinken. De regisseur zit vijftig jaar in het filmvak en is al zo’n 35 jaar regisseur van series en films als Oogappels, Gooische vrouwen, Één grote familie, Alles op tafel, Neem me mee. Seizoen 8 van Gooische vrouwen begint deze week bij SBS 6, lineair althans, op Videoland kon je al eerder kijken. En deze week begint ook Pro deo, door Koopman bedacht en mede geregisseerd. Een serie, met Tjitske Reidinga en Annet Malherbe, over sociaal advocaten, die te maken krijgen met – onder andere – huurachterstand, huisuitzetting, psychische problemen, partnergeweld. Een groter verschil is bijna niet mogelijk. Het romige Gooische vrouwen, over champagne en vernissages en het gulle Gooise leven, en Pro deo, waar bijna iedereen grote levensproblemen heeft en niet veel geld. De ene serie is een heerlijke vlucht uit de realiteit, de andere duwt je juist met je neus op de rafelige werkelijkheid. Maar Pro deo is ook spannend en meeslepend, met een glansrol voor de bezielde advocaten. In Gooische vrouwen is Reidinga de blasé echtscheidingsadvocaat Claire van Kampen in d’r smetteloze beige outfit, met meer animo voor pinot grigio dan voor haar cliënten, in Pro deo speelt ze Alex Sterkenburg, een sociaal advocaat met een slobbertrui, die voor haar cliënten door het vuur gaat. Koopman vertelt.

Ja, we hadden daar opnamen voor een nieuwe historische serie over vrouwen in de pruikentijd: Met de Franse slag, comedy, zo leuk om te maken. We zaten zes weken in een kasteel, waar de buurvrouw de hele tijd met koekjes aan kwam zetten. Die vond het heel ongezellig toen we weer weggingen.

Ja, het plan is al veertien jaar oud en lag eerst bij RTL, maar is toen niet doorgegaan. Nu mochten we het toch maken, bij de NPO, met Roos Ouwehand en Lex Passchier als scenarioschrijvers, die ook voor Oogappels de scenario’s schreven. Zij kortten de afleveringen in van vijftig naar dertig minuten.

Dat zijn totaal gulzige en incorrecte dames. De mannen zijn aan het front en ze vervelen zich stierlijk. En als ze ergens een man zien, zijn de rapen gaar, zullen we maar zeggen. We draaien met zo’n leuke club acteurs, en die zijn heel schaamteloos. Wat is dat fijn. We hadden een opname in een beek waar de vrouwen in zwemmen, maar het water was dus twaalf graden, hartstikke koud. Ze gingen er gewoon in, zonder te piepen. En dan gewoon rondhollen, terwijl alles schudt en meebeweegt, het kan niemand wat schelen. Geweldig.

Dat weet ik niet zeker, ik geloof het wel. Ik ben bloedserieus op de set, maar ik wil net zo goed graag lachen, dus het is altijd een vrolijke boel. Ik heb wel vaak van gastacteurs gehoord, bij Oogappels en Pro deo, wat hebben jullie een ongelooflijk fijne sfeer hier.

Een jaar of vijf geleden had ik al met Jacqueline Rogers en Lotta Magnusson van schrijverscollectief Drama Queens zitten brainstormen over het idee voor een advocatenserie. De NPO schreef een ziekenhuispitch uit en wij waren een beetje eigenwijs en pitchten Pro deo, maar het werd ziekenhuisserie Dag & nacht. Later kwam dit plan toch weer bovendrijven. Ik wilde graag een serie over de sociale advocatuur, omdat daar enorm op bezuinigd is en ik in het Parool had gelezen dat zeventien duizend mensen wachten op een afspraak bij het juridisch loket. Ik vond dat verschrikkelijk om te lezen en dacht, dat kan gewoon niet waar zijn. Sociaal advocaten zijn er voor mensen die zelf geen advocaat kunnen betalen en bijvoorbeeld ruzie hebben met de gemeente, of met de belasting, of met de huisbaas.

Nou, sociaal advocaten krijgen wel veel zaken op hun bord van mensen die tegen het rijk procederen of van mensen die helemaal kapotgaan in de bureaucratie. En het is allemaal gebaseerd op echte zaken hè, uitgebreid van tevoren geresearcht en later nog gecontroleerd door een kantoor van sociaal advocaten in Rotterdam.

Zoveel, maar er is bijvoorbeeld die verhaallijn met Bert Luppes, die in de Pro deo een hoarder (een verzamelaar, red.)is. In zijn huis staan de spullen opgestapeld tot aan het plafond. En nu wil de huisbaas hem eruit zetten. Zo’n mooie, aandoenlijke scène. En Tjits, als Alex, in de verhoorkamer met die jongen die wordt verdacht van moord op een oude man in het park en die zich geen dure advocaat kan veroorloven zoals zijn vrienden. Ze doet dat fantastisch.

Nee, dat was helemaal bewust, ik wilde voor de rol van Alex uitgroei, een slobbertrui, geen make-up, geen opsmuk. En ik heb tegen haar gezegd, je geeft niet om jezelf, het kan je niet schelen hoe je eruitziet, je bent alleen maar bezig om die mensen te helpen.

Daar zit natuurlijk iets achter, dat bittere van haar, maar dat ga je allemaal zien. Je spreekt die background van een karakter altijd helemaal door met de acteur, alle geheimen, zwakheden, problemen, het verleden. En soms zeg je, ik wil in deze scène iets van dat verleden zien, en een andere keer zeg je juist, in deze scène wil ik niets van dat verleden zien. Dat kunnen acteurs gewoon.

Dat hoop ik toch niet zeg, niet op die manier. Afschuwelijk. We spelen het altijd eerst een keer en dan kijken we ernaar en dan probeer ik onder woorden te brengen wat de essentie van de scène is en hoe die gespeeld zou kunnen worden. Ik kijk altijd veel naar mensen, ook als ik in de tram zit, hoe ze kijken, wat ze met hun handen doen, hoe ze zich bewegen. En je kunt altijd zoveel aan iemands ogen zien.