Regisseur Thomas Blom reisde met Sinan Can en Rudi Vranckx naar het hart van de cocaïnehandel

Sinan Can en Rudi Vranckx onderzoeken hoe de drugshandel Nederland en België steeds verder in de greep krijgt. Regisseur Thomas Blom maakte met hen een reis door Zuid-Amerika.

We zijn in het Amazonegebied om een nieuwe cocaïneroute dwars door de jungle naar Europa te verkennen. Het is de eerste keer dat ik met Rudi Vranckx op pad ben, misschien wel de bekendste journalist van België. We hebben geregeld dat we vanaf het drielandenpunt met Colombia, Peru en Brazilië enkele dagen de indrukwekkende rivier op kunnen om de effecten van de drugssmokkel op de lokale bevolking vast te leggen. Als we bij de aanlegsteiger voor watertaxi’s aankomen, is het flink druk, het blijkt marktdag. Zakken met groenten worden aangevoerd, families komen opgetogen aan. We banen ons een weg door de wirwar aan mensen en hun spullen om bij het bootje te komen dat op ons ligt te wachten. Juist als we de loopplank bereiken en onze apparatuur willen neerzetten, roept Cosmo, onze cameraman: ‘Ik hoorde iets, een schot!’ We zien de mensen uiteenstuiven, paniek breekt uit.

Rudi, die al ruim dertig jaar de brandhaarden in de wereld voor de VRT verslaat, probeert meteen het gevaar in te schatten. Zo’n dertig meter verderop, bij de volgende loopplank, is iemand neergeschoten, het lijkt op een afrekening. Hij herpakt zich razendsnel en vertelt voor de camera van Cosmo hoe dit gebied door de drugssmokkel is veranderd: de Amazone is hier het Wilde Westen geworden.

Jarenlang hebben de paden van Sinan Can en Rudi Vranckx zich in het buitenland gekruist. Als oorlogsjournalisten proberen ze de chaos in de wereld te duiden voor Nederland en België. Als geen ander weten ze onder de lastigste omstandigheden het verhaal achter het geweld, achter de ellende op te zoeken, maar ze hebben nog nooit samengewerkt.

Sinan ken ik al lang, ik heb met hem series als Voorbij de grenzen van Saoedi-Arabië en Op zoek naar het paradijs gemaakt, en ik wist dat hij – net als ik – het geweldig zou vinden om een keer samen met Rudi een serie te maken. Met de internationale drugshandel die volledig uit de hand is gelopen in de Delta, het gebied rond de zeehavens in Nederland en in België, zag ik de kans om hen beiden te vragen. Het voelde volkomen natuurlijk en vanaf de eerste bijeenkomst in Brussel was direct duidelijk dat dit een bijzondere serie zou worden.

Hoewel Rudi en Sinan tijdens eerder werk de uitwassen van drugshandel hebben belicht, zijn het geen crimejournalisten, ze proberen vooral de grotere verbanden te leggen. Maar met de huidige situatie – jongeren die geronseld worden om cocaïne uit containers te halen, extreem geweld, corruptie en witwassen – maken beiden zich grote zorgen om de effecten van de drugssmokkel hier in onze achtertuin. We besluiten dat ieder van hen, vanuit de Delta van Nederland en België, enkele reizen voor hun rekening nemen om zo gezamenlijk het hele systeem van de internationale drugshandel te laten zien.

Die ochtend in de Amazone dringt de hardheid van het onderwerp werkelijk door, als we het lijk van het slachtoffer zien liggen op houten vlonder. De man blijkt uit Peru te komen en niet veel later bevestigt de plaatselijke commissaris dat het een afrekening is in het drugsmilieu. We leren dat het een dierenarts was, die bij een inspectie een partij cocaïne had aangetroffen tussen vlees of vis en dit aan de autoriteiten had gemeld. Tot ongenoegen van de CV, de Comando Vermelho, één van de grootste drugsbendes in dit gebied, die hem het zwijgen wilde opleggen. De man deed simpelweg zijn werk, maar het kostte hem zijn leven. We zijn direct getuige van het toegenomen bendegeweld dat de inheemse bevolking zo bedreigt. Het is een van de momenten die ons lang bij zullen blijven.