Pauw & Witteman (2006–2014)

Exact twintig jaar geleden ging talkshow Pauw & Witteman van start. Redactie en presentatoren blikken terug. 

Herman Meijer, eindredacteur In 2006 viel ik tijdelijk in als hoofd informatie bij wat toen nog gewoon de VARA was. Ik had met Paul Witteman gewerkt bij Barend & Witteman, we hadden het programma De Ronde van Witteman gemaakt. Paul en Jeroen kenden elkaar van Nova, waar ze samen de politieke uitzendingen presenteerden. Daar groeide de behoefte om vaker samen te werken, en dat werd in 2005 Woestijnruiters. Een zondagavondprogramma dat een seizoen liep en waarin ze gasten uit de politiek en cultuur in verschillende zitjes in een studio interviewden. Er werd niet heel goed naar gekeken, in mijn herinnering. Toen Barend & Van Dorp als dagelijkse talkshow stopte bij RTL 4, las ik een stuk dat Paul en Jeroen samen hadden geschreven. Waarin ze pleitten voor een dagelijkse talkshow op toen nog Nederland 1. Ik zag het gelijk zitten en werd eindredacteur van het programma. 

Paul Witteman Op een gegeven moment zei ik tegen Jeroen Pauw, met wie ik Woestijnruiters maakte: zou het een leuk idee zijn als wij samen een dagelijkse talkshow gingen doen? Jeroen was altijd een beetje terughoudend in het aangaan van nieuwe verbintenissen, maar in dit geval vond hij het na twee dagen nadenken – het kunnen er ook drie geweest zijn – wel een leuk idee. 

Jeroen Pauw Ik was vooral terughoudend omdat ik nog maar een paar jaar Nova presenteerde, en dat ging heel goed. Dat wilde ik nog wel langer doen. Alleen: dit was wel het moment. Het stuk dat we hebben geschreven over wat we van plan waren, had de nogal arrogante titel ‘Succes is een keuze’, en er stond in wie er te gast zou zijn, wat de beoogde sfeer was en de onderwerpen. We kregen heel snel te horen: ga het maar doen. 

Meijer In mijn tijdelijke functie als hoofd informatieve programma’s bij de VARA kon ik het budget bepalen van wat Pauw & Witteman zou worden. De NPS (later NTR, GH), was er ook bij betrokken. Daar werkte Jeroen veel voor. De NPS was geen fan van de programmatitel, maar we hebben het er gewoon doorgedrukt. De NPO zag het enorm zitten. Zij zagen ook dat de dynamiek tussen Paul en Jeroen heel goed was. Paul was het journalistieke geweten. Daar keek Jeroen tegenop. En Jeroen had een zekere mate van vlerkerigheid en humor, waar Paul zich goed aan kon optrekken. 

Pauw Ik was gewend, door andere programma’s, zoals het mediaprogramma Storing, om op een lossere manier met het nieuws om te gaan. Paul zei wel dat hij dat ook wilde, maar ik vroeg me af of hij dat ook wel echt zou gaan doen. 

Witteman Hoewel Jeroen er heel anders uitziet en ook wel iets anders praat dan ik, heb ik altijd al bewondering voor hem gehad. En om die reden vond ik het leuk om met hem te werken. Er is iets meer nodig dan alleen een klik. Je moet elkaar aanvoelen, maar vooral ook vertrouwen. Je moet kunnen geven en nemen. En je moet je mond kunnen houden. 

Pauw Woestijnruiters was nog enigszins houterig, maar dat ging later beter. We voelden allebei aan waar de angel zat in een gesprek, we hielden elkaar scherp. En omdat we bijna tien uur per dag naast elkaar zaten, werd onze onderlinge relatie ook beter. Paul slikte dingen van mij die hij eigenlijk niet fijn vond. Ik liep voor een uitzending door de studio, grapjes te maken om de sfeer losser te krijgen. Paul wilde het liefst stilte, om zich te kunnen focussen. Maar hij zag ook dat die lossere sfeer bijdroeg aan het programma.  

Meijer Ik ben, toen we groen licht kregen, heel snel mensen gaan aannemen. Oud-redacteuren van Barend & Van Dorp. Die brachten vooral de lichtere onderwerpen in en vonden dat we verder moesten kijken dan waar de VARA goed in was, zeg maar. En ik nam mensen mee die ik nog kende uit de tijd van Barend & Witteman. 

Joanne Oldenbeuving, hoofd productie: Herman Meijer zei: regel maar een uitje, zodat iedereen elkaar een beetje kan leren kennen. Een boottocht, met zo weinig mogelijk eten. 

Laura Pérez Peschier, redacteur: Maar wel heel vette cocktails. 

Peter Kee, politiek redacteur: Ik was net terug van vakantie en had het gevoel dat ik met de neus in de boter was gevallen. Vrijwel iedereen werd tijdens die tocht enorm dronken. Dat kwam de sfeer onderling ten goede. 

Peter Vriend, samensteller: Chemie, dat was het toverwoord. Chemie aan tafel. Niemand wist precies wat dat was, maar een mix van actualiteit, politiek, kunst en cultuur. En gasten die iets gemeen hadden met elkaar. Dus we gingen de gasten vooraf ook bevragen over elkaar. En waar nodig werden de gasten dan bijgepraat. 

Oldenbeuving Ik regelde onder meer de taxi’s, de roosters, foto’s die in beeld kwamen. Op mijn eerste werkdag wilde Jeroen zo’n rode drukknop hebben, voor aan tafel. Ik zei: maar de winkels zijn al dicht. ‘Ja, en?’ zei Jeroen. Zo begreep ik dat ‘nee’ in principe nooit een antwoord kon zijn (lacht). 

Vriend Jeroen en Paul vonden niet dat wij aan het werk waren. Eerder dat we een dagbesteding hadden (lacht). Het was heel fijn werken met die twee, maar ze konden ook ontzettend streng zijn. 

Witteman Ik weet niet of streng het goede woord is, maar ik was in elk geval doelgericht. En het leuke van Jeroen is dat hij het een beetje laat afhangen van hoe het loopt. En als hij vervolgens de groep heeft gevonden die bij hem past, dan komt het wel goed. Terwijl ik lang heb gedacht dat het allemaal van de voorbereiding afhing of het al dan geen succes zou worden. 

Vriend In het draaiboek stonden geen namen bij de vragen die gesteld zouden gaan worden, zoals dat wel het geval was bij Op1. Een van de twee begon en dan liep het verder wel. 

Pérez Peschier Als ik een kunst- of cultuuronderwerp inbracht, moest ik ervan overtuigd zijn dat het leuk zou uitpakken. Jan Smit, daar wilden ze niet aan. Ik zei: jongens, naar Jan luistert heel Nederland. Hij is een fenomeen en we kunnen alle kanten met hem op. Frans Bauer, zelfde verhaal. Werd nog een legendarisch gesprek, toen hij vertelde dat hij vroeger de ondertiteling van de tv-serie Dallas voorlas voor zijn moeder en dat hij in de uitzending voordeed. Als Paul en Jeroen merkten dat een gast ook kon incasseren, werden ze er helemaal verliefd op. 

Meijer Paul had moeite met de lichtere gasten. We hebben een keer Sjoukje Dijkstra gehad, de oud-schaatskampioen, die samen met collega Joan Haanappel kwam praten over het succes van Sterren dansen op het ijs. Na afloop zei hij: doe me dit niet nog een keer aan, zo word ik de risée van Haarlem. Maar de mix werkte hartstikke goed. De eerste keer keken er al bijna 800.000 mensen. 

Witteman Zowel Herman als Jeroen hebben wel op mij ingesproken als er een gast kwam van wie ik dacht: daar wil ik mijn naam niet aan verbinden. We hadden vetorecht als presentatoren; ik heb weleens overwogen om daar gebruik van te maken.  

Pauw Paul kon later doorslaan in pleiten voor lichtere gasten. Dan zei hij: moeten we de Dolly Dots niet aan tafel hebben. Of Ben Cramer? Op een dag dat Paul jarig was, hebben we heel plagerig Lee Towers uitgenodigd die aan het eind een lied voor hem zong. 

Meijer Jeroen en Paul zaten altijd op dezelfde plek, net als aan de tafel in de uitzending. Paul kwam als eerste binnen, meestal aan het eind van de middag. Jeroen kwam iets later. Dan gingen ze eerst de kijkcijfers opzoeken. Die lagen meestal rond de miljoen kijkers. Daarna gingen we praten over het draaiboek van de uitzending. En aansluitend eten. Ook dan zaten Jeroen en Paul altijd op dezelfde plek. De redactie zat in De Plantage in Amsterdam, tegen Artis aan. In de zomer konden de deuren open en liep je zo de dierentuin in. Redacteuren die rustig wilden bellen, stonden dan zo tussen de flamingo’s en pelikanen. De beeldredacteuren zaten in een oude kluis, het gebouw was ooit een bank. Dat was echt een zweetkamertje. 

Vriend De redactie voelde als een extended family. 

Meijer De redactie was een goede mix van jong, oud, mannen en vrouwen. Jong was toen begin twintig, oud was halverwege de veertig. Er was wel een werkrooster, maar niemand hield zich daaraan. Als je de dag ervoor bij een uitzending was geweest, hoefde je de dag erna niet om 09.00 uur op de redactie te zijn, maar mocht je later beginnen. Het was intensief, het werk trok een wissel op je privéleven. Maar omdat het gelijk zo goed liep, leefde iedereen in een winnaarsroes. Dan wilde je ook jagen op gasten, net zo lang tot je ze had. 

Pérez Peschier Herman was ook de eerste die, als je hem belde dat er privé iets niet lekker ging, zei: ‘Ga het oplossen, en dan zie ik je wel weer.’ 

Meijer Ik denk met veel plezier terug aan de uitzendingen die we in Afghanistan hebben gemaakt. Twee uitzendingen vanuit Kamp Holland, in Uruzgan. Of die keer dat Wouter Bos kwam. Hij had als minister van Financiën een bank gekocht en kwam de maandag daarop bij ons een uur uitleg geven. 

Kee De uitzendingen rond de verkiezingen, die waren ook legendarisch. Met name de shows die vanuit De Melkweg in Amsterdam kwamen. Ik weet nog dat Pieter van Geel van het CDA en Alexander Pechtold aan tafel zaten, in een bomvolle Melkweg. Het was zo bloedheet: je kon de overhemden van de heren na afloop uitwringen. 

Meijer Die man die lepeltjes kromtrok, hoe heet hij ook weer? Uri Geller. Die heeft na afloop de bestekbak in De Plantage ook nog onder handen genomen. 

Oldenbeuving Mijn vader – toen hij nog actief was als huisarts – heeft Jeroen nog een keer een injectie van het een of ander gegeven om hem van zijn stemproblemen af te helpen. Hij móést die avond presenteren, omdat Paul er toevallig niet was. 

Meijer We hadden Joran van der Sloot en zijn hele familie laten overvliegen vanuit Aruba. Hij had een boek geschreven, en we vonden dat als iemand kwam, hij ook een reiskostenvergoeding moest krijgen. Vier tickets vanuit Aruba, dat was veel geld, maar dat bleek toch goed besteed geld. Peter R. de Vries was toen al bezig met een uitzending waarin hij Joran wilde ontmaskeren als iemand die veel meer afwist van de moord op Natalee Holloway. Dus die wilde wel komen. Tijdens de uitzending was de sfeer nog best goed, maar iemand in Hilversum heeft de opname laten meelopen toen de uitzending voorbij was en Joran een glas wijn in het gezicht van Peter gooide. Ik weet niet wie. Wel dat die opnames aan zowat de hele wereld zijn verkocht. Daar heeft de VARA echt lekker aan verdiend. 

Pérez Peschier Ik was kort voor die uitzending bevallen. De dag na dat incident kwam een deel van de redactie op kraamvisite. Het ging maar weinig over mijn baby, iedereen was nog high van wat er in de studio was gebeurd. 

Meijer Er waren elke week evaluatievergaderingen, dat kon er hard aan toegaan. Iets afzeiken, dat konden Jeroen en Paul heel goed. Er werd gevloekt als iets niet goed ging; er werd veel van iedereen geëist. Maar er werd niet met dingen gegooid, en niet gescholden. 

Kee In de eerste jaren moesten we nog concurreren met DWDD, omdat die veel politiek deden. En de slag om de gast, die verloren we soms. Daar reageerden Jeroen en Paul dan vaak nogal zuur op. Als de redactie bij DWDD iets creatiefs had bedacht, kwam ook het verwijt: waarom bedenken jullie dat niet? 

Oldenbeuving Maar als er dan een creatief idee kwam, ontstond er discussie en ging het niet door. Paul en Jeroen zijn natuurlijk geen Matthijs maar dat wil niet zeggen dat we niet creatief waren. Herman bedacht ‘Pauw en Witteman in vijf minuten’ voor internet. Wat heel veel tijd kostte om te maken, na de uitzending, en waar niet heel veel mensen naar keken op YouTube. En we gaven een tijd kleine cameraatjes aan gasten, waarmee ze een vlog konden maken. En de Zap-service, die Jeroen had bedacht. De meest opvallende tv-fragmenten van die avond, aan elkaar geplakt. Daar huurden we studenten voor in, die dan een avond lang op zes schermen tegelijk tv keken om fragmenten te selecteren. Het idee was dat je dan als kijker in heel korte tijd de hoogtepunten van een tv-avond kreeg. Er zijn ook dvd’s met de beste gesprekken verkocht. 

Kee Als Wouter Bos te gast was bij DWDD, moest ik er na de uitzending op af om hem voor ons te strikken. Nou, dat vond de eindredacteur van DWDD Dieuwke Wynia niet leuk. Ze kwam de redactie op stormen en zei dat redacteuren van Pauw & Witteman niet meer op de naborrel van DWDD mochten komen. 

Meijer In De Plantage waren ook de studio’s en redactieruimtes van De wereld draait door en Holland sport. Met DWDD hadden we de afspraak dat we niet bij elkaar de redactie op liepen. ’s Avonds, als de redactie van DWDD naar huis ging, deden ze de deurtjes van hun planbord op slot. We lunchten in dezelfde ruimte en we deelden de bar. Het kwam dus wel voor dat redacteuren van ons met gasten van DWDD stonden te praten. Maar dat mocht absoluut niet van Wynia. 

Pérez Peschier Dan reageerde Herman een beetje van: oh, nou ja, oké. En dan klapte de deur weer dicht achter Wynia. Was het even stil bij ons en dan barstte iedereen in lachen uit. 

Peter Kee De uitzending waarin Ali B en Jan Peter Balkenende samen aan tafel zaten, daar heb ik als politiek redacteur veel last van gehad. Ali zat Balkenende een beetje te dissen, dat vond-ie niet leuk. En aan het eind van het programma kwam er een compilatie met allerlei bloopers. Dat filmpje was gemaakt omdat in Frankrijk net een film over de president was uitgekomen. Dat was groot nieuws. Wij hadden dat idee naar Nederland vertaald. Maar, zoals dat dan gaat, werd dat filmpje niet goed ingeleid. Het moest er aan het eind van het programma nog gauw even uit. Er zat onder meer het fragment in dat Balkenende van een skateboard viel. 

Vriend Er was geen ruimte meer voor Balkenende om te reageren. Volgens mij vroeg Jeroen nog: welk fragment zou u schrappen? 

Kee De reactie na afloop vanuit het CDA was: ‘Wij komen hier nooit meer’. Vanaf dat moment moest ik de filmpjes die we in de show lieten zien eerst met een woordvoerder delen. 

Pérez Peschier Ineens werden gasten beducht voor het konijn uit de hoge hoed. Of voor ongeleide projectielen aan tafel. 

Kee Alexander Pechtold zat een keer met de vertegenwoordiger van de Amsterdamse taxichauffeurs aan tafel. Die man werd gevraagd wat hij van Pechtold vond en ontmantelde hem waar hij bij zat. Sindsdien moest ik altijd eerst zeggen wie ‘de vrouw met de drie tieten’ aan tafel was, de paradijsvogel. En als dat een risico was, bleven politici vaak thuis. 

Meijer Jeroen en Paul waren niet altijd aardig voor vrouwen aan tafel. Daar moest ik me op VARA-ledendagen geregeld voor verantwoorden. Ik legde dan uit dat het speelsheid was. Ik kan me geen voorbeeld meer herinneren, maar Paul en Jeroen samen, dat was niet per se het meest feministische duo. Nee, we hebben nooit overwogen om ze op vrouwvriendelijkheidscursus te sturen (lacht). 

Pauw In die tijd zaten er weinig vrouwen op bepalende posities in Nederland. Er waren geen vrouwelijke burgemeesters van grote steden, er was alleen Femke Halsema als partijleider. Toen heb ik in een kranteninterview heel bot gezegd dat vrouwen minder belangrijk waren voor ons programma. Terwijl de redactie en presentatie vrijwel dagelijks bezig waren om meer vrouwen aan tafel te krijgen. En ja, voor zowel Paul als voor mij gold dat er soms geen rem zat op ons cynisme. Ik heb weleens gezegd over een vrouwelijke gast dat het geen wonder was dat ze geen man had. Hans Beerekamp, tv-criticus van NRC, schreef dat Paul en ik wat dat betreft niet het beste in elkaar naar boven haalden. Dat heb ik me aangetrokken, en het cynisme zoveel mogelijk geprobeerd uit te bannen. 

Kee Je moet wel iets in te brengen hebben aan een talkshowtafel. Als Jeroen iets niet interessant genoeg vond, zag je dat terug. Hij heeft een keer tijdens een gesprek met Alexander Pechtold zijn mond gehouden, omdat hij niet wilde dat Pechtold als gast zou komen. 

Pauw Paul wilde Pechtold aan tafel om over linkse samenwerking te praten. Ik zei: maar hoezo, D66 is geen linkse partij. Paul wilde het toch, dat liep zo hoog op dat ik zei dat ik niet meedeed aan het gesprek. Het was de enige keer dat we echt een meningsverschil hadden. 

Meijer Op een gegeven moment ging Paul kwakkelen met zijn gezondheid. Hij kreeg last van zware hoofdpijnen, die erger werden aan het einde van de avond. Dus namen we de uitzendingen een tijdje een uur eerder op. Maar toen viel het kabinet en moesten we toch weer live. Dat laatste seizoen in 2014 moet heel zwaar zijn geweest voor Paul. 

Pauw Na het vijfde seizoen werd het wat sleets, vond ik. Gemakzuchtig ook. En Paul ging kwakkelen en zich meer van de redactie afzonderen. Dat kwam de sfeer niet ten goede. 

Witteman Die hoofdpijnen, die gingen ook weer voorbij hoor. Ik had intussen een verleidelijk aanbod gekregen van de NTR om een programma over klassieke muziek te maken. Dat was het programma waarvan ik altijd had gedroomd het te mogen maken. 

Meijer Toen kwam de beruchte uitzending van DWDD, waarin Jeroen en Paul aankondigden dat ze gingen stoppen. Waarin Jeroen zei: ‘We zitten in de lift, maar niemand heeft erbij gezegd dat het de lift naar beneden was.’ 

Pauw Als ik er nu aan terugdenk, is mijn gevoel heel positief. Er was nooit gedoe, zoals bij andere programma’s. En nooit gezeur van de omroep. Ik heb nog steeds heel goed contact met Paul, onlangs hadden we een heel gezellige reünie met veel redactieleden. We hebben veel plezier beleefd aan het maken van het programma.   

Dit artikel komt uit de VARAgids (editie 35-36, 2026).