Paul de Leeuw, Humberto Tan en Arnon Grunberg over hun debuut bij Sonja Barend

Verscheen je in haar programma dan was de kans groot dat je carrière een vlucht nam. ‘Na de uitzending bleek mijn debuutroman een waarlijk succes.’ Paul de Leeuw, Humberto Tan en Aron Grunberg over hun debuut bij Sonja Barend.

In 1987 werd ik gebeld door Kees Driehuis, destijds redactielid bij Sonja. Of ik een screentest wilde doen voor Sonja op zondag. Ik had Sonja drie weken eerder kort ontmoet op de diploma-uitreiking van een vriendin van mij. In de klas van die vriendin zat ook een dochter van de man van Sonja en in de nazit raakten Sonja en ik aan de praat. Dat gesprek ging over totaal andere onderwerpen dan televisie. Nu weet ik dat je als tv-persoonlijkheid altijd dezelfde vragen krijgt en dat je die gesprekken snel vergeet. De gesprekken die over een totaal ander onderwerp gaan, blijven hangen. Ik heb het haar nooit gevraagd, maar ik vermoed dat ze na die ontmoeting dus aan mij dacht bij het samentellen van de zogenoemde ‘De tafel van 7’ – een tv-panel in Sonja op zondag. Er waren bij de selectiemiddag tientallen kandidaten maar het groepje waar ik deel vanuit maakte bleek favoriet; het werd uiteindelijk De tafel van 7.

Sonja was altijd heel erg gefocust en bloednerveus totdat de leader startte. Een van de mooiste leaders die ik ken overigens, vooral door die opzwepende muziek, gevolgd door haar opkomst. Direct na die leader kreeg ze een ogenschijnlijke ontspanning over zich. Als 19-jarige rechtenstudent maakte dat alles een enorme indruk op mij. Ik was met name gefascineerd door de samenwerking van Sonja met haar eindredacteur Ellen Blazer. Prachtig om de coach met haar topspits aan het werk te zien. Perfect op elkaar ingespeeld.

Toen ik dertig jaar later de naar haar genoemde prijs mocht ontvangen voor mijn interview met overlevenden van de aanslag in concertzaal Bataclan in Parijs was ik uiteraard enorm vereerd en moest ik onmiddellijk terugdenken aan de tijd van De tafel van 7. Die periode stond immers aan de basis van wat ik daarna heb gedaan en wat leidde tot het winnen van de Sonja Barend Award.

Sonja gebruikte altijd een herkenbaar slot: ‘Voor straks lekker slapen en morgen gezond weer op.’ Dat heb ik van haar overgenomen met ‘Morgen ben ik er weer, fris en fruitig’.

Voor een goed televisie-interview is het van groot belang dat je luistert. Dat kon Sonja als geen ander en dat heb ik altijd goed onthouden. Ze kon wel streng uit de hoek komen, maar altijd op een betrokken manier. Persoonlijk betrokken en lief.

Er was een tijd dat ik haar uitzendingen nauwgezet volgde, onderwerpen opschreef en voorzag van mijn eigen commentaar. Dat schrift moet ergens op zolder liggen. Misschien wordt het tijd om het weer eens open te slaan.

Op 2 mei 1994 verscheen mijn debuutroman. De uitgeverij had geregeld dat ik in de talkshow van Ischa Meijer terechtkwam. De uitgever was daar zeer blij mee. Het voornaamste wat ik me van die talkshow herinner, is dat Ischa voorafgaand aan de uitzending zijn natte handen afveegde aan de billen van een persoon die naar ik vermoedde de producer was. Aha, dacht ik, zo gaat het eraan toe bij de tv.

Het boek was toen al een relatieve bestseller.

Daarop nodigde Sonja me uit. De andere gasten waren Jeroen Krabbé en Hedy d’Ancona. Ik had een stuk uit een essay van mij uitgeprint en meegenomen want ik werd helemaal gek van al die mensen die over Joden begonnen en de tweede generatie.

Het is moeilijk voorstelbaar heden ten dage, maar in de jaren 90 van de vorige eeuw waren Joden, zeker als ze er niet orthodox uitzagen, voor veel Nederlanders een soort koalabeertjes. Ik wilde geen knuffeldier zijn, en al helemaal geen knuffeljood. Ik was schrijver.

Sonja liet me de betrekkelijke lange tekst voorlezen en daar ben ik haar nog steeds dankbaar voor. Ze wist vervolgens weliswaar niet meer te zeggen dan ‘indrukwekkend’ of woorden van soortgelijke strekking, maar dat was niet erg. Aan mijn bestaan als knuffeldier was dankzij haar een eind gekomen.

Lees verder in VARAgids 17. Vanaf dinsdag 21 april 2026 in de app, op de mat en in de winkel. Nog geen abonnee? Lees de VARAgids al vanaf 38 cent per week.