Nina Jurna maakt serie over Rio de Janeiro: ‘In dit land is nooit iets kabbelend of voorspelbaar’

In aanloop naar de Braziliaanse verkiezingen maakte correspondent Nina Jurna een driedelige serie over Rio de Janeiro. ‘In dit land is nooit iets kabbelend of voorspelbaar.’

Het was meteen raak: liefde op het eerste gezicht tussen Nina Jurna en Rio de Janeiro. Die zinderende Braziliaanse stad, die betovert en bedwelmt. Nina Jurna verhuisde er in 2011 naartoe om correspondent Latijns-Amerika te worden. In eerste instantie voor RTL, later voor NRC en NOS. En nu, na vijftien jaar als inwoner van Rio, als carioca , heeft ze een driedelige serie voor de VPRO gemaakt over haar miljoenenstad aan zee: Onze vrouw in Rio.

Nina Jurna: ‘Het is een portret van de stad via de mensen die ik er ontmoet heb. Zoals mijn goede vriend Jean die ik ken uit de favela. Hij was vroeger drugsdealer, maar heeft zich aan die wereld ontworsteld. Of de vrouw die lesgeeft in klassiek ballet aan meisjes in tutu’s in de favela, de sportieve Marcos, die ’s nachts optreedt als Beyoncé-achtige dragqueen, de bolsonaristische politicus, de jetsetqueen van Copacabana… Dat alles tegen de achtergrond van de spannende Braziliaanse verkiezingen in oktober, waarin, net als vier jaar geleden, de familie Bolsonaro, dit keer in de persoon van zoon Flávio, de strijd aangaat met de huidige president Lula da Silva. Meestal doe ik als correspondent natuurlijk verslag in korte bijdragen, die vaak over het nieuws gaan, over de politieke situatie of het geweld in de favela’s. Maar in deze serie heb ik ruimte om meer van de mensen te laten zien en dieper in te gaan op de politieke situatie, die gelaagder is dan je zou denken. Iemand uit de favela’s stemt niet zonder meer op Lula, een zwarte politicus kan ook een aanhanger van Bolsonaro zijn.’

Brazilië was booming toen Nina Jurna er in 2011 kwam wonen. Er waren net weer grote olievelden ontdekt, het WK zou er plaats gaan vinden en de Olympische Spelen waren op komst. En veel Brazilianen hadden de kans gekregen om hogerop te komen door de sociale programma’s van de linkse, progressieve president Lula da Silva, die zelf ooit als straatarme schoenpoetser was begonnen en vakbondsleider was geweest. Maar daarna raakte de economie in het slop en kwamen er corruptieschandalen bovendrijven. Een nieuwe stroming kreeg binnen een paar jaar tijd ongelooflijk veel invloed en macht in Brazilië: de rechts-radicale evangelische beweging, met hun nadruk op familiewaarden, die oud-legerkapitein Jair Bolsonaro in 2018 aan de macht hielpen. Vier jaar geleden won Lula da Silva met zijn Arbeiderspartij op het nippertje van Bolsonaro, die daarna een staatsgreep probeerde te plegen, waarvoor hij nu een gevangenisstraf van 27 jaar uitzit onder huisarrest. Maar inmiddels heeft zijn zoon Flávio zich opgeworpen als presidentskandidaat voor de aankomende verkiezingen en zal de tweestrijd tussen Lula en de Bolsonaro-familie weer oplaaien. Het land is echt in tweeën gedeeld tussen die twee kampen. Nina Jurna: ‘Het zullen weer heel spannende en emotionele verkiezingen worden, die enorme invloed hebben. Met een nieuwe regering kan alles weer in één klap anders worden voor miljoenen mensen. In dit land is nooit iets kabbelend of voorspelbaar.’