Nadia Moussaid over Israëlische gevangenissen

‘Nee, het is geen vrolijk verhaal. Maar dat is de wereld niet.’ Nadia Moussaid over het maken van haar nieuwste documentaire, over Israëlische gevangenissen.

In de Groene Amsterdammer staat deze week een hartverscheurend artikel over de totale rechtenloosheid in Israëlische gevangenissen. Onder de titel ‘De martelkampen van een beschaving’ wordt beschreven hoe wreed Israël omgaat met de 9300 Palestijnen die als politieke gevangenen zonder vorm van proces vastzitten. Onder hen zijn ook 168 kinderen. Uitgebreid wordt ingegaan op een van hen, de kinderarts Abu Safiya, van wie in december 2024 een dagboek in The New York Times werd gepubliceerd met daarbij een video van het moment dat het Israëlische leger zijn hospitaal in Noord-Gaza bombardeert. De beelden van de chaos, de kinderen die in armen van verplegers – en als ze kunnen, zelf zoeken naar veiligere plekken in het gebouw – waren moeilijk van het netvlies te krijgen. Eind december omsingelde het leger het ziekenhuis en werd Abu Safiya meegenomen. Sindsdien zit hij onder erbarmelijke omstandigheden vast in Sede Teiman, een berucht militair kamp, dat volgens experts lijkt op Guantánamo Bay, inclusief de martelingen, folteringen en verkrachtingen die ook in de andere Israëlische gevangenissen en kampen op grote schaal plaatsvinden.
Over dit onderwerp gaat ook Gevangen in Palestina, de nieuwe documentaire van Nadia Moussaid. Na Getuigen van Gaza, over de genocide die op de Palestijnen wordt gepleegd en Het geweten van Israël dat het perspectief liet zien van Israëli’s en Palestijnen die zich verzetten tegen de genocide en bezetting, die ze vorig jaar maakte, is dit het derde deel van haar drieluik over de bezette gebieden. Dit keer ligt de focus op de Westbank en Oost-Jeruzalem, waar etnische zuiveringen plaatsvinden en Palestijnen op alle mogelijke manieren uit hun huizen worden gejaagd en hun leefgebied steeds verder wordt verkleind.

Moussaid is een kleine anderhalve week terug nu. Samen met regisseur Jack Valkering en de editor is ze druk bezig met de montage. ‘Ik ben nog aan het bijkomen en verwerken wat we hebben gezien en de verhalen die we hebben gehoord. Ondertussen werken we hard om de documentaire op tijd af te krijgen, om zo snel mogelijk ons verslag te kunnen doen van wat zich afspeelt. We hebben in deze aflevering veel aandacht voor het gevangenissysteem. Er komen de laatste tijd veel rapporten uit waaruit ook blijkt dat de mensenrechtenschendingen extreem zijn. Het geweld is systematisch. We spraken onder meer met Sami al-Saei, een inmiddels vrijgelaten journalist. Zijn verhaal heeft diepe indruk op me gemaakt,’ zegt Moussaid.
‘Hij vertelt voor onze camera wat hij heeft gezien en meegemaakt en tot in detail hoe hij is verkracht door Israëlische soldaten. Hij had een advocaat die af en toe mocht komen, maar voor ieder advocatenbezoek werd al-Saei verkracht. Het geweld en de martelingen zijn systematisch. Palestijnen – de meesten opgepakt zonder reden – zitten in kooien bij elkaar. Geblinddoekt, op hun knieën die bij elkaar zijn gebonden met tiewraps die in het vlees snijden. Dat geeft wonden, die, omdat het smerig is, gaan ontsteken. Als er een arts bij komt gaat deze over tot amputatie van onderbenen, en vooral van handen, zonder verdoving. Het zijn verhalen die niet op zichzelf staan en die keer op keer door merg en been gaan.’

Lees veder op pagina 18 van VARAgids editie 6 2026