MaDiWoDoVrijdagshow (2010-2011)

De MaDiWoDoVrijdagShow van Paul de Leeuw en Filemon Wesselink lag tijdens het kleine jaar dat het werd uitgezonden zeer onder de loep. Toenmalig eindredacteur Sander van den Eeden blikt terug.

'Wacht, ik doe de deur even dicht.' Het is maandag 14 maart als Paul de Leeuw, mij, zijn eindredacteur, op zijn kamer in Studio Cé, terzijde neemt. 'Ik heb vanmiddag tegen Frans (Klein, toenmalig directeur VARA) gezegd dat ik de komende twee dagen in Londen ga nadenken en dat ik donderdag laat weten of doorga met MaDiWoDo. Ik vind dat jij dit moet weten.'

Ik zie dat hij zijn beslissing al heeft genomen, ondanks dat BNN/VARA én Nederland 3 de show willen verlengen. 'Erover nadenken?', vraag ik. 'Is dat nog nodig?' 'Ik ben er eigenlijk wel uit, ja. Ik ga stoppen. Vrijdag komt er een persbericht, nog voor het weekend.'

We hebben dan nog tien weken te gaan. Dat is 42 uitzendingen. 'Ik heb geen zin in nog eens zo'n openbare discussie over mij, dat wil ik voor zijn. Het is mijn besluit.'

Die vrijdag gaat het persbericht er aan het einde van de middag uit, waarna Albert Verlinde in Boulevard meteen zijn gelijk kan halen. Hij roept dat Paul hem in de winterpauze sms'te, met de vraag: 'Kom je een keer?' En Paul zou ook Yvon Jaspers en Linda de Mol gesmeekt hebben te komen, dé reden dat de show een opleving kreeg na de winterstop. Maar Yvon Jaspers is na de break niet meer langs geweest en Linda de Mol überhaupt nog niet.

Een uur later is Paul/MaDiWoDoVrijdagShow het onderwerp van discussie bij DWDD, waar twee tv-recensenten (Jean-Pierre Geelen van de Volkskrant en NRC's Hans Beerekamp) en tv-man Paul Römer terugblikken op 'waar het misging'. 'Als Paul de Leeuw iets nieuws begint, ligt dat altijd onder een vergrootglas,' zegt Paul Römer. De Leeuw wordt aan de ene kant geprezen als het grootste tv-talent van Nederland, maar aan de andere kant keihard neergesabeld. Dat-ie in z'n interviews onaangenaam drammerig is (Beerekamp) en al veel eerder had moeten stoppen (Geelen). 'Ik vind dat hij zich moet vernieuwen,' zegt Geelen. Vooral dat laatste steekt Paul, blijkt als hij er na onze livepromo op terugkomt. 'Vernieuwen? Vernieuwen? Laat die Geelen zichzelf eens vernieuwen! Ik doe mijn hele leven niets anders!' Hij kijkt gepijnigd. 'Zal ik straks anders in de Koekoeksklok gaan zitten en daarop reageren?'

Bekijk hier de DWDD-aflevering in De schatkamer van Beeld & Geluid.

In de MaDiWoDo van die avond laten we het voor wat het is, op een paar zelf-relativerende nieuwsgrappen na ('Na de zomer zal Paul de Leeuw gewoon weer gaan doen waarin hij goed is: mongolen knuffelen en Anneke Grönloh beledigen'). Na afloop drinken we – zoals altijd – een borrel in Pauls kamer. Op de televisie in de ruimte naast ons geeft Bert van der Veer intussen zijn analyse in Je mist meer dan je ziet. Hij begint over 'de lage instroom' en 'dat het ook niet meevalt als een dagelijks programma steeds onderbroken wordt door voetbal'. Paul slaat er geen acht op. Na de karrenvrachten kritiek die hij in de eerste seizoenshelft over zich heen heeft gehad, lijkt hij opgelucht dat hij de knoop heeft doorgehakt.

Op vrijdag 27 mei 2011 gaat de stekker uit het dagelijkse amusementsprogramma MaDiWoDoVrijdagShow. Het ambitieuze project van BNN/VARA op Nederland 3, dat in september vorig jaar begon. Toen nog met Paul de Leeuw, Filemon Wesselink en Erben Wennemars als studiopresentatoren, en ook met Maria Schopman en Hans van der Togt. Een show met torenhoge ambities. Zelfs nu, in de laatste weken, komt de oorspronkelijke doelstelling nog dagelijks voorbij als de kijkcijfers worden gemaild. 'Gisteren 350.000 kijkers, dat is 5,7 procent marktaandeel bij de gehele bevolking. Doelstelling is 10 procent, rond de 600.000 kijkers.'

In januari krijg ik zeggenschap over de 'patiënt' – inclusief de onmogelijke naam, de twee presentatoren, het tijdslot 22:00-22:45 op Nederland 3 en de verschillende omroepen (BNN/VARA). Met de mededeling van beide directies: niet plakken met pleisters, maar hechten. Duidelijkheid bieden (formatteren) is het belangrijkste. Vanaf januari heeft de MaDiWoDoVrijdagShow een kleinere studiosetting (minder zaterdagavondgevoel, meer talkshow), een vernieuwd logo en nieuwe tune (door duizendpoot De Leeuw zélf geschreven), een live band, het Journaal op 3 als geïntegreerd onderdeel van het programma, een 'normale-mensenrubriek' (Koekoeksklok) en een dagelijks actueel Welterustenliedje voor de man/vrouw van de dag. En het belangrijkste: de twee presentatoren gaan uit elkaar, Paul presenteert vanuit de studio, Filemon komt 'live' vanaf locatie. Ook de toon van Paul verandert: minder uit de bocht vliegend (tegen Hannie Veerkamp: 'Je spreekt met Peter R. de Vries. We hebben je moeder opgegraven'); meer: Leuk dat u kijkt! (een adagium uit de biografie van Toon Hermans, een van Pauls nieuwe lievelingsboeken).

Een vliegende nieuwe start is die maand het gevolg. Met een weekgemiddelde van 400.000 kijkers, een kwart meer dan voor de winterstop. De kijker lijkt de MaDiWoDo weer gevonden te hebben, de media schrijven over de verbeterde formule en lijken ook Paul weer het beste te gunnen. De kranten, de mediasites, de radiostations zijn enthousiast, het publiek stroomt weer naar Almere. Als Het Parool mij interviewt over de nieuwe start, zeg ik: 'Het doel is 400.000.' Maar nog vóór publicatie bel ik met de journalist. 'Het is de dood of de gladiolen, maak er maar 500.000 van.' Ik zeg op dat moment niets te veel; weken achtereen surfen we op een kijkcijfergolf. Op maandag 14 februari halen we zelfs 619.000 kijkers; op de allereerste show na, het hoogste aantal tot dan toe.

Toevallig trakteert Paul, namens producent E.V.A. Media, diezelfde avond zijn team op een uitje. We vieren de hernieuwde start met hem en Filemon op een bootje in de Amsterdamse grachten en eindigen dronken in nachtclub San Francisco.

Dan gebeurt er iets onvoorziens. Het hoogtepunt wordt het keerpunt van de MaDiWoDo. Bert van der Veer zal het later haarfijn aanvoelen. Na het feestje – op dinsdag 15 februari – hebben we vrijaf. Een maand lang zijn we vijf dagen per week te zien geweest, maar die dag is er opeens geen MaDiWoDo. De reden: Champions Leaguevoetbal. En woensdag zijn we er evenmin. Donderdag spelen Ajax en PSV in de Europa League recht tegenover ons en op vrijdag zet RTL 4 en SBS 6 hun groot-entertainmentgeweld in met X Factor en Sterren dansen op het ijs. Op maandag, één week na ons record, start Nederland 1 met de combinatie Memories en Het familiediner (samen met Radar de top 3 van de best bekeken maandagprogramma's). Gevolg: een halvering tot 298.000. Op dinsdag en woensdag zijn de returns in de Champions League en is er dus geen uitzending, en op donderdag spelen Ajax en PSV hun returns. En vrijdag is van de commerciëlen. Twee weken lang doen we niet mee. Wég goede start.

Natuurlijk raakt de plotselinge terugval het hart van een dagelijkse show. We streven elke dag naar een mooie uitzending. En we blijven voor onze gasten knokken, ook als we niet kúnnen winnen. Meer dan eens: 'Leuk dat jullie me uitnodigen, maar als DWDD belt of Pauw en Witteman, dan kies ik daar alsnog voor.' Zo gaat dat in medialand, gasten zoeken de beste etalageplek, de straat waar de meeste mensen langslopen.

Gelukkig hebben wij een wapen dat anderen moeten missen: Paul. Die komt elke dag om half twaalf naar de redactie om ons te inspireren met persoonlijke verhalen. Dit zijn de bijzonderste momenten. De Leeuw die een anekdote uitprobeert op zijn cluppie, voordat hij er 's avonds mee de ether ingaat. Over die keer dat-ie als onbekende jongen van zeventien jaar piano speelde voor Lee Towers, dat zijn donkere zoontje niet als Zwarte Piet geschminkt wil worden, dat zijn vader ooit Gullit naar Feyenoord haalde, hoe trots hij is op zijn rol in de film Alle tijd, de prestatie van zijn man tijdens de Rotterdam Marathon, hoe hij dronken een taxichauffeur beledigde, de camping van zijn schoonouders, alles, werkelijk alles komt voorbij. We lachen ons te barsten. Veel blijft intern, vaak halen frases ervan het scherm. En soms vliegen we toch uit de bocht.

Zoals die avond waarin Paul zijn VARA-collega Francisco van Jole, hoofdredacteur van Joop.nl, welterusten zingt. Van Jole publiceerde een cartoon over Geert Wilders als kampbeul, waarna Paul, VARA-icoon, een doodsbedreiging ontving. Paul zei in MaDiWoDo dat de bedreiger zich niet tot hém, maar tot Van Jole moest richten.

Ik zat die avond in Parijs, telefonisch: 'Jezus, Paul! Wat doe je nou?!'
'Ja, het kwam eruit als poep.'
'En die foto dan die klaarstond, en de tekst...?'
'Vooruit, als trage poep.'

Gaandeweg wordt duidelijk dat we de opwaartse spiraal niet opnieuw te pakken krijgen. We stoppen met de Koekoeksklok als de verrassing weg is en dwingen onszelf tot een extra gast aan de kop van de uitzending. Toch komt de golf van vóór de voetbaldagen niet terug. Alle mogelijke redenen komen voorbij. Ligt het aan de kijkdichtheid van de programma's voorafgaand aan MaDiWoDo op Nederland 3? (Naar downer Yta, de ster van Mooi! Weer De Leeuw keken 120.000 mensen) Ligt het aan het te vroege tijdslot waarin we uitzenden (21:50-22:45 uur) recht tegenover het journalistieke Nieuwsuur? Of aan de veronderstelde Paul-moeheid? Is het programma misschien toch te geformatteerd voor Paul? Zijn de gasten te oud voor BNN en Nederland 3, of te licht van toon? Of zit het Paul de Leeuw-publiek vooral op Nederland 1? Misschien is er simpelweg geen plek voor een derde dagelijkse talkshow bij de Publieke Omroep? We komen er niet uit, ook omdat we er toch niets aan kunnen veranderen. Als Alain Clark met zijn gitaar ruim een miljoen mensen kan boeien tijdens de De Wereld Draait Door-recordings, en wij trekken met hem 1/7de deel daarvan, op hetzelfde net... Wie moeten we dan uitnodigen?

Ligt er niets aan onszelf? Toch wel. Er is een gouden regel voor een dagelijks programma: je moet de kijker wel elke dag het gevoel geven dat er wat te halen valt, iets te beleven is. Aan De Leeuw hangt veel, maar niet per se urgentie. Hij kan een intiem gesprek voeren, lachen en huilen, sneren, drammen of omarmen, zingen en dansen, maar met een interview 'over' kan hij zich niet onderscheiden. De actualiteit, tóch het bestaansrecht van een daily, bespreekt Paul het beste met de hoofdrolspeler zelf. In weken dat Brandon, Mubarak, Khaddafi, Tristan, Marco Kroon, Wilders of Osama het nieuws beheersen, weten we ons moeilijk raad. Altijd beter een gesprek met woedende brandweermannen of over uitstervende bijen met een imker, dan met Rob de Wijk van Clingendael.

Eind april komt eindelijk Linda de Mol: 462.000 kijkers! Natuurlijk, dat is óók omdat EO's The Passion vóór ons een miljoen mensen trekt, en dat is toch iets anders dan Dr Ellen, Walhalla of De Rekenkamer. Zie je: het kan dus wél. Hoewel de stekker eruit is, komt het niet in de redactie op om Tweede Paasdag terug te geven aan het net; we trakteren onze trouwe kijkers op een verse show. Elke dag blijven we zingen, vechten, huilen, bidden en doorgaan; en dus krijgen we Emile Roemer zover om in onze slotuitzending voor het eerst op tv saxofoon te komen spelen.

Het team van MaDiWoDo heeft een stormachtig tv-seizoen achter de rug en was desondanks niet klein te krijgen. Tien weken zonder toekomst en elke dag zin in het feestje van de avond. Ook Pauls veerkracht en enthousiasme, zijn toewijding en passie zijn ongekend. Een compliment verdient Filemon, die opstond in zijn nieuwe rol en daar volgend seizoen bij BNN op zal voortborduren. Misschien had Paul Römer wel gelijk toen hij zei in De Wereld Draait Door: 'Door de negatieve publieke opinie in de eerste seizoenshelft was het programma niet meer te redden.'

Hoe het ook zij, bij Nederland 3 zullen ze op zoek moeten naar een vervanging van de MaDiWoDoVrijdagShow, elke avond, 45 minuten bijzondere televisie. Wat wordt er bedacht? En wie moet dat presenteren? Paul de Leeuw en Filemon Wesselink, dagelijks, over de lol en het amusement van de dag – je zou het zo opnieuw verzinnen.

Dit artikel komt uit de VARAgids (2011).