Maarten van Rossem over zijn treinreis met Philip Freriks: 'Zonder de cameraploeg had ik de reis niet overleefd'

Maarten van Rossem reisde samen met Philip Freriks per trein door Europa. En dat was geen onverdeeld genoegen. Een reisverslag.

Al enkele jaren spraken Philip Freriks en ik over een vaag plan om per trein door Europa te reizen teneinde onderweg serieus te converseren over de aard van de Europese samenwerking. De reis zou gemaakt moeten worden met hogesnelheidstreinen. Mijn oorspronkelijke idee was om van het hoge noorden van Zweden naar Sevilla te reizen. Dat is er helaas niet van gekomen. Ik was op dat idee gekomen vanwege een identiek idee voor de VS. Daar wilde ik ten behoeve van een tv-programma een ontspannen autorit maken van Bangor in Maine naar San Diego, als tegengif tegen de zeldzaam oppervlakkige en incidentele aandacht op de tv voor de VS. Ik heb het vaak voorgesteld, maar er was in Hilversum geen enkele belangstelling voor, zoals dat meestal het geval is. Terug naar Europa. Ook Europa, of de EU, is in Hilversum geen toponderwerp. Zij zien daar liever het dagelijks leven van Frans Bauer. Daarom is dit programma, Op het spoor al iets heel bijzonders. Het idee een reusachtige treinreis te maken kon ook gekoppeld worden aan het idee, onlangs door Brussel omarmd, alle grote steden in Europa te verbinden met hogesnelheidstreinen.

Philip en ik hebben nu duizenden kilometers per trein door Europa gereden. Wat waren daarbij onze ervaringen? Die waren bepaald niet identiek. Philip is nog vlot ter been en bovendien een enthousiaste en geschoolde reiziger. Ik ben niet meer vlot ter been en heb een enorme hekel aan reizen. Ik zou deze reis niet hebben willen of kunnen maken zonder de permanente, ongelofelijk efficiënte ondersteuning van de cameraploeg. Had ik deze reis alleen moeten maken, dan had ik het zeker niet overleefd. Vooral de wc’s in de Franse treinen waren horribel, zonder verdere aanpassing geschikt voor een horrorfilm.

De Franse stations waren niet veel beter. Punctueel waren die supersnelle treinen ook bepaald niet. Het nieuwste en beste materiaal werd gebruikt door een Italiaanse maatschappij die op het Spaanse spoor reed. Merkwaardig vond ik het Spaanse waanidee dat een supersnelle trein eigenlijk een vliegtuig zonder vleugels is, wat vooral in Barcelona tot zonderlinge complicaties leidde. Een van de opvallendste aspecten van het moderne reizen is de eindeloze wandelingen die noodzakelijk zijn om de gereserveerde zitplaats in de trein te bereiken. Je hebt er vaak al kilometers opzitten voor je het juiste rijtuig hebt gevonden. Geen probleem natuurlijk voor de jonge, vitale mens, maar zonder meer onaangenaam voor de bejaarde met loopproblemen. Hetzelfde geldt overigens voor luchthavens (we hebben een aantal verbindingen met het vliegtuig gedaan). Ja, daar zijn van die loopbanden, maar daar zijn er altijd wel een paar van kapot. Op diverse buitenlandse luchthavens word je met een bus naar het eenzaam geparkeerde vliegtuig gebracht. Niet zo erg, mits ze je niet een halfuur laten staan in een mudvolle, slecht geventileerde bus. Dank u wel luchthaven van Lyon! U zult zich al lezende hebben afgevraagd waar al dit pietluttige gezeur goed voor is; welnu voor bejaarden met bejaardenproblemen is het reizen, ook met assistentie, geen genoegen. Noodzakelijke voorzieningen zijn vaak niet aanwezig. Bezint eer gij begint!