Gouden Televizier-Ring Gala (1964–heden)

Het Gouden Televizier-Ring Gala bestaat al sinds 1964, maar lange tijd was het géén spectaculaire liveshow. ‘We kregen broodjes ham en kaas en koffie.’ 

Donderdagavond kunt u, dankzij een liveverbinding met Koninklijk Theater Carré in Amsterdam, getuige zijn van de bekendmaking van de belangrijkste publieksprijs van de Nederlandse televisie: de Gouden Televizier-Ring. Welk tv-programma wordt gekroond tot beste van het jaar? De dramaserie Woeste grond van Johan Nijenhuis, na de prijs vorig jaar te zijn misgelopen? De realityspelshow De bondgenoten van SBS 6? Of wint BNNVARA’s consumentenprogramma Kassa!, dat na ruim drie decennia stopt vanwege bezuinigingen bij de publieke omroep? Zanger Jan Smit en cabaretier Peter Pannekoek presenteren namens omroep AVROTROS het feestelijke gala. Tot op het allerlaatste moment kunnen tv-kijkers nog stemmen op hun favoriet.  

Nou, dat was in 1964 wel anders. Dertien jaar na de eerste landelijke tv-uitzending kwam weekblad Televizier op het idee om zijn lezers te vragen voor welk Nederlands tv-programma ze het afgelopen seizoen waren thuisgebleven. Sinds 1961 werd een vakprijs toegekend in de vorm van de Zilveren Nipkowschijf, maar een onderscheiding afkomstig van televisiekijkers bestond nog niet. Het familietijdschrift Televizier, dat de tv- en radioprogrammering bevatte, plaatste een bon op de pagina’s. Die dienden lezers in te vullen, uit te knippen en op te sturen, via de post. Het ging alleen om de Gouden Televizier-Ring voor hun favoriete programma – moderne categorieën als beste acteur of jeugdprogramma, laat staan onlinevideoserie, waren er niet. Stemmen bleef voorbehouden aan lezers van Televizier, en zo zou het blijven tot 1996.   

De uitreiking van de eerste Gouden Televizier-Ring vond plaats op zaterdagmiddag 19 september 1964. De organisatie had aardig uitgepakt, als we afgaan op het verslag dat het Limburgs Dagblad enkele dagen later publiceerde. Locatie was het toenmalige Internationaal Cultureel Centrum, gevestigd in het Amsterdamse Vondelparkpaviljoen. Toegestroomd waren vaklui uit de televisiewereld, journalisten en kunstenaars, alsook 24 abonnees van Televizier. Ook aanwezig was de jonge televisiester Rudi Carrell, ‘die talloze complimentjes kreeg over zijn show van vrijdagavond.’ Een dag eerder was weer een aflevering van De Rudi Carrell Show op de buis te zien geweest, de eerste sinds Carrell in Montreux met de Zilveren Roos was onderscheiden. Een maand later zou hij bekendmaken de VARA te verlaten om een televisiecarrière in Duitsland te beginnen.  

Het publiek in het Vondelparkpaviljoen werd welkom geheten door Pieter de Ruwe, hoofdredacteur van Televizier. De Ruwe bedankte onder anderen Ray Galton en Alan Simpson voor hun komst, de schrijvers van de Britse comedyserie Steptoe and son. De Nederlandse versie, Stiefbeen en zoon, zou immers de Gouden Televizier-Ring toegekend krijgen. Inderdaad: de winnaar van de prijs was al ruim voor de uitreiking bekend. Voorts deelde De Ruwe mede dat Televizier 400.000 lezers had (‘een kwart van alle televisietoestelbezitters,’ aldus het Limburgs Dagblad) en las een brief voor van de regisseur van Stiefbeen en zoon. Deze Max Douwes weigerde de prijs, omdat hij vond dat hij gewoon zijn werk had gedaan, zoals ook een onderwijzer of een ambtenaar zijn werk deed.  

Cabaretier en tv-maker Wim Ibo nam de presentatie over. Na de vertoning van een Britse aflevering van Steptoe and son volgde het hoogtepunt van de middag: de uitreiking en huldiging. Eerst kregen de Britten Galton en Simpson ieder ‘een kostelijke Delfts blauwe kruik met jenever’ cadeau. Vervolgens ontving vertaler Jaap van de Merwe van Ibo zijn Gouden Televizier-Ring (Ibo: ‘Ik had nooit gedacht dat ik nog eens ‘n ring aan je vinger zou schuiven’) en de bijbehorende duizend gulden. Voor de overhandigingen van de ringen aan hoofdrolspelers Rien van Nunen en Piet Römer had Televizier twee kanonnen aangezocht: de razend populaire Willy Walden en Piet Muyselaar, oftewel het komische duo Snip en Snap. ‘Stiefbeen, houdt ‘t been stief!’ grapte Walden toen hij de ring aan Van Nunen schonk. Die betoonde zich zichtbaar ontroerd en sprak woorden over collega-acteur Römer, wiens vader hij speelde in de tv-serie. ‘Piet en ik hebben in werkelijkheid nog nooit één woord bonje gehad. (…) Ik beschouw hem werkelijk als mijn zoon!’ 

In de daaropvolgende jaren bleek de Gouden Televizier-Ring een blijvertje. Steevast ging de prijs naar grote programma’s die nog altijd tot de verbeelding spreken, zoals Zo is het toevallig ook nog 's een keer (1966, VARA), De Fabeltjeskrant (1969, NOS) en ’t Schaep met de 5 pooten (1970, KRO). Schandalen kwamen er ook. In 1976 waren de meeste stemmen voor de Wie-kent-kwis, het populaire AVRO-spelprogramma met Fred Oster, dat bekend stond om de caviarace. De hoofdredactie van Televizier stelde na een handschriftanalyse echter vast dat er wel heel veel stembriefjes door een en dezelfde persoon waren ingevuld, en besloot voor de zekerheid geen prijs uit te reiken.  

Dat de ceremonie een relatief bescheiden evenement bleef, blijkt uit de woorden van AVRO-omroeper Hans van der Togt, die het in de jaren 80 driemaal presenteerde. Het Gouden Televizier-Ring Gala vond plaats in een zaal op de bovenste verdieping van het Okura Hotel in Amsterdam, voor zo’n vierhonderd man publiek. ‘Ik vond het doodeng,’ vertelt Van der Togt. ‘Die zaal zat vol met collega’s uit het vak en ik was nog een jong broekie.’ Er werd weliswaar gefilmd, maar alleen om fragmenten ter beschikking te kunnen stellen aan journaals en tv-rubrieken. ‘Ik herinner me dat mijn allereerste keer, in 1985, de Televizier-Ring naar Henny Huisman ging voor de Soundmix-Playbackshow. Hij zat vooraan, met vrouw en kinderen, en de kinderen kregen cadeautjes.’  

Showmaster Huisman wist al een half jaar dat hij de prijs gewonnen had. Hij vertelt dat kunstenares Anneke Schat, die tussen 1975 en 2020 de Gouden Televizier-Ring ontwierp, bij hem thuis kwam om zijn vinger op te meten. ‘Omdat het winnende programma een combinatie was van de Soundmixshow en de Playbackshow, maakte zij een sieraad dat uit twee delen bestond. Met een soort podiumpje en een diamant erop: dat moest ík voorstellen.’ Drie jaar later won Huisman opnieuw: de Surpriseshow, waarin hij gewone Nederlanders verraste, was een onmiddellijke kijkcijferhit. Al na vier uitzendingen mocht hij zijn tweede Gouden Televizier-Ring in ontvangst nemen, uit handen van niemand minder dan Mies Bouwman. ‘Henny, wat is er leuker dan de Ring te geven aan iemand van wie je houdt?’ sprak ze bij die gelegenheid. Van der Togt, die presenteerde, kondigde de Britse zangeres Sam Brown aan, die haar hit ‘Stop!’ ten gehore bracht. Brown was op verzoek van Huisman ingevlogen, die een artiest had mogen noemen die hij op het Gala graag zou zien optreden. ‘En daarna kregen we broodjes ham en kaas en koffie,’ herinnert Huisman zich. ‘En blokjes kaas met vlaggetjes van de AVRO erop.’  

Het spektakel in Carré was nog ver weg. 

Dit artikel komt uit de VARAgids, editie 40 (2026).