Clairy Polak: wie was zij écht?

Journalist Clairy Polak (1956-2023) ‘was iemand met een bullshitradar’ en een ‘flauwekulfrons.’ Hoe wordt ze herinnerd? 

De filosoof: ‘Dat is een ingewikkelde vraag.’ Clairy Polak: ‘Ik stel alleen maar ingewikkelde vragen. Dat beloof ik je.’  

Clairy Polak leek altijd helemaal in haar element als gespreksleider van Het filosofisch kwintet, de gesprekstafel waar vier denkers en filosofen zich een volle vijftig minuten over thema’s van onze tijd bogen. Het ging niet om de waan van de dag, maar wel over de grote onderwerpen van nu, maakbaarheid, de rechtsstaat, het algemeen belang. Geen debat om elkaar te bestrijden of een hak te zetten, benadrukte Clairy dan altijd, maar om naar elkaar te luisteren en samen tot iets te komen. Dertien seizoenen presenteerde ze Het filosofisch kwintet. Na haar dood werd Arnon Grunberg de gespreksleider. 

Op haar geboortedag zendt HUMAN de documentaire uit die Coen Verbraak over haar maakte, waarin goede vrienden en collega’s zoals Bo van der Meulen, Jeroen Pauw, Pieter Jan Hagens, Daan Roovers, Nico Knapper en Ton van Brussel aan het woord komen. Een documentaire over haar leven en haar onverwachte dood in augustus 2023.  

Clairy Polak, geboren op 30 mei 1956, was het enige kind van cabaretière Katja Berndsen en schrijver en komiek Alexander Pola. Ze heeft vaak verteld dat zij en haar ouders een innig driemanschap vormden, bijna tegenover de boze buitenwereld. Een driemanschap dat hield van het mooie leven, tafelen, kunst, theater, klassieke muziek, reizen naar Zwitserland. Haar huwelijk later met Nico Commijs, vertellen haar vrienden, moet ook heel innig geweest zijn. ‘Zelden twee mensen gezien die zo verliefd op elkaar waren.’ De liefde bleef toen Nico alzheimer kreeg, maar er volgde evengoed een proces van ontluistering en onbestorven rouw, dat Clairy beschreef in haar autobiografische roman Voorbij, voorbij. Toen Nico overleed, zeggen de vrienden, kwam het nooit meer helemaal goed. De twinkeling in haar ogen was weg, het werd nooit meer zo licht en gelukkig als het met Nico was geweest.  

Clairy Polak was de journalistiek enigszins toevallig ingerold, maar dat bleek zo goed te passen, dat ze nooit meer weg wilde. Eerst op de radio, in De vrijdageditie, Het Radio 1-journaal en het cultuurprogramma van de VARA, Ophef en vertier. Later schoof ze op naar tv, naar de nieuwsrubriek Nova. Een lastige overstap, op televisie ben je zo zichtbaar. Ze vond het maar lastig dat het daar zo vaak ging over hoe je eruitzag. Ze wilde geen lippenstift en ook haar haar niet verven, maar dat was een ongehoord statement in 2003. Iemand omschreef het zelfs als ‘rebellie’ dat een vrouw dat durfde, grijs in beeld.  

Lipstick of niet, Clairy Polak maakte naam als scherpe interviewer die zich nooit met een kluitje in het riet liet sturen en net zo lang doorvroeg tot de leugen of zonde in het volle licht voor iedereen te zien was. Iemand met een ‘bullshitradar’. Vriendin Daan Roovers herkende Clairys ‘flauwekulfrons’ al van ver. ‘Je zag het als ze die opvallende wenkbrauwen optrok. Dan hoefde ze niet eens wat te zeggen, maar dan wist je dat ze dacht, jaja, daar kom je niet mee weg.’ Clairy Polak werd gezien en geprezen, ze werd een keer tot radiomaker van het jaar uitgeroepen en won ook een keer de Sonja Barend Award. Haar goede vriend Bo van der Meulen vertelde al eerder in een interview dat hij echt gelooft dat Wilders en zijn extreemrechtse collega’s nooit zoveel voet aan de grond hadden gekregen als Clairy Polak nog interviewer was geweest in actualiteitenprogramma’s. 

Lees verder in VARAgids 22. Vanaf dinsdag 26 mei 2026 in de app, op de mat en in de winkel. Nog geen abonnee? Lees de VARAgids al vanaf 38 cent per week.