Claire Bender over haar ­interesse in acteren: 'Mensen bestuderen is heel interessant'

We kennen haar als verpleegster in de serie De Joodse Raad; nu speelt Claire Bender (32) de beste vriendin van de Joodse schrijver Etty Hillesum. 

Het hangt helemaal af van wie je speelt. Van Virrie bestond geen bewegend beeld, ik lijk uiterlijk ook niet op haar. Ik heb die rol benaderd zoals ik een niet-bestaand personage zou benaderen. Maar dan met een heel groot verantwoordelijkheidsgevoel. Alles begint met empathie, denk ik. Kun je je verplaatsen in de ander? Wat moet ik uit mezelf halen, wat kan ik van mezelf aanzetten om de rol beter te spelen? Van Mabel waren veel tv-interviews beschikbaar, die heb ik teruggekeken en eruit gehaald wat ik kon gebruiken. Maar in de serie Máxima laten we vooral zien wat er zich achter de schutting afspeelt. Daar gebeuren andere dingen dan wat het publiek ziet. En daar heb je als acteur veel vrijheid om het in te vullen.

Ik ging een keer mee met een vriendin. Zij hield het na een jaar of twee voor gezien, maar ik ben er mee doorgegaan, ik vond het heel erg leuk. Toen ik dertien jaar was, mocht ik meespelen met het Nationale Toneel. Met Derek de Lint! Hij speelde in mijn lievelingsfilm, Lang leve de koningin, dat was natuurlijk geweldig. Derek was zo leuk en lief, ik zou 'm wel weer eens willen spreken.

Van jongs af aan vond ik mensen interessant. Als we met mijn ouders en broers naar een familieverjaardag waren geweest, had ik de onderliggende verhoudingen zitten observeren. Op de terugweg zat ik dan als een soort verslaggever van RTL-Boulevard de situaties te becommentariëren. Die ene oom vindt die tante niet zo aardig, hè? En bij dat andere stel zat wel heel veel spanning. Mensen bestuderen en willen begrijpen waarom ze doen wat ze doen, is heel erg interessant. En op het toneel mag je daar vervolgens je eigen fantasie aan toevoegen. 

Claire Bender (32) stond op het toneel in onder meer Who’s afraid of Virginia Woolf en Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht. Ze had hoofdrollen in speelfilms als Only you en Goodbye stranger, maar brak echt door als verpleegster Virrie Cohen in De Joodse Raad. Cohen was een van de verzetsstrijders die hielp bij het onderduiken van Joodse kinderen op de crèche nabij de Hollandsche Schouwburg, in de Amsterdamse Plantagebuurt. De serie werd in 2024 bekroond met een Televizier-Ring, waarbij heel Carré muisstil luisterde toen Bender een kort pleidooi hield voor meer zachtheid in een almaar meer gepolariseerde samenleving. En nu speelt ze in de serie Etty, over de Joodse schrijfster en filosofe Etty Hillesum.

Lizzie is in de serie de beste vriendin van Etty Hillesum. En de assistent van Julius Spier, de therapeut met wie Etty een relatie krijgt. Hij heeft een nogal bijzondere manier van therapie geven, met handlezen en worstelwedstrijdjes. Lizzie heeft een man en kinderen. Zij is in zekere zin de tegenpool van Etty en heeft traditionelere keuzes gemaakt. Uiteindelijk neemt Lizzie de beslissing om met haar gezin naar het buitenland te vluchten, weg van de nazi's. Etty doet het tegenovergestelde. Zij gaat zelfs vrijwillig naar Westerbork om mensen daar te helpen. En leeft vanuit de gedachte: 'Als ik niet ga, gaat er iemand in mijn plaats.' Lizzie heeft het erg moeilijk met haar privilege – zo ziet ze dat – om te kunnen vluchten. Ik had daar in de context van de Tweede Wereldoorlog nog niet eerder over nagedacht. 

De Joodse Etty Hillesum (1914-1943) werd wereldberoemd toen bijna veertig jaar nadat ze was vermoord in Auschwitz, haar dagboeken werden gepubliceerd. Daarin verhaalt ze over het Joodse leven in Amsterdam onder de nazi-bezetting, maar schrijft ze ook over haar gevoelens, gedachten, religieuze beleving en haar relaties met oudere mannen. Hillesum weigerde onder te duiken, ondanks dat daar door vrienden stevig op werd aangedrongen.

Ze zat even bij de Amsterdamse Joodse Raad, en ging als onderdeel van de afdeling Sociale Verzorging Doortrekkenden vrijwillig naar kamp Westerbork om Joden te helpen. Ze mocht het kamp vrij in- en uitlopen. In 1943 werd haar uitzonderingspositie ingetrokken en in september van dat jaar werd ze op transport gezet naar Polen, waar ze eind november is vermoord. Hillesum is nog altijd een inspiratie en spiritueel baken voor velen, haar dagboek is in meer dan twintig talen vertaald. Judith Koelemeijer schreef in 2022 de biografie van Etty, die juichend werd onthaald. 

De nieuwe serie speelt zich niet af tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar in de huidige tijd. De bezetting door het fascistische regime wordt wel voel- en zichtbaar gemaakt. 

Daar heb ik auditie voor gedaan, maar ik ben het niet geworden en dat is prima. Wat heel grappig was: in de ruimte naast ons waren toevallig Tom en Yannick van cabaretduo Rundfunk aan het repeteren. Terwijl ik een monoloog stond te doen waarin ik vertelde dat ik erover nadacht om zelfmoord te plegen, hoorden we ineens iemand keihard 'Kankermongool!' roepen in de zaal naast ons, haha. Toen dat een keer of vier was gebeurd, is de casting director toch maar even gaan vragen of het wat zachter kon. Tom en Yannick voelden zich toen heel schuldig. 

Ja, ongelooflijk hè? Wij gingen vlak voor de draaiperiode samen eten, en we spraken toen al gewoon Nederlands. We zijn goed bevriend geraakt, we appen en bellen ook in het Nederlands. Ze heeft me zelfs een brief geschreven in het Nederlands, echt wonderbaarlijk knap.

Lees verder in VARAgids 23. Vanaf dinsdag 2 juni 2026 in de app, op de mat en in de winkel. Nog geen abonnee? Lees de VARAgids al vanaf 38 cent per week.