Chaira Koops: ‘Verveling moet een comeback maken’

Het kapitalisme zou het kapitalisme niet zijn als er aan onze vlucht voor Big Tech niet ook te verdienen viel, stelt columnist Chaira Koops. Misschien is de oplossing simpeler dan een detoxretreat: je gewoon weer eens vervelen.

Murdoku, dumbphones en apps om apps te blokkeren. Gen Z vecht tegen Big Tech met een zogeheten ‘digital detox’. Maar het kapitalisme zou het kapitalisme niet zijn als ook dáár geen geld aan te verdienen viel. Heuse digital-detoxretreats nemen de plaats in van weekendtripjes naar drukke wereldsteden, gekleurde murder-mystery-sudokuboeken zijn wekenlang uitverkocht op Bol.com en betaalde apps blokkeren de apps waar we zelf niet van af kunnen blijven.

Waar sociale media vroeger werden gezien als de ultieme bron van wereldwijde verbinding, zijn ze voor veel gebruikers verworden tot een losgeslagen dopamine-geldmachine, waarin platforms verdienen aan onze behoefte aan korte momenten van euforie.

Ook ik maak me schuldig aan het een en ander. Ik word boos op Big Tech vanwege de verslavende elementen die het aan zijn apps toevoegt, ik huil van het lachen bij het zien van TikTok-filmpjes en ik ben al bij level 52 van mijn Murdoku-boekje. Ik ben op zoek naar een natuurhuisje om tot rust te komen, maar ben wel van plan dat te delen met mijn Instagram-volgers. En ik betaal er allemaal voor, zowel met geld als met persoonlijke data.

Ik merk dat mijn generatie wanhopig om zich heen slaat om uit deze toxische relatie met het digitale te komen. Maar zoals we weten van abusive relationships: dat is makkelijker gezegd dan gedaan. En in dit geval soms duurder dan gedaan. We houden namelijk van vervangen. Geen smartphone? Dan een dumbphone. Geen TikTok? Dan een kruiswoordpuzzel. Helemaal geen telefoon? Dan een yogaklasje. We willen af van de producten die onze aandacht opslokken, maar blijken die aandacht vooral terug te willen kopen in een andere vorm. Disclaimer: dat hoeft niet erg te zijn.

We kopen rust, concentratie en een offline bestaan. Zelfs onze afkeer van Big Tech blijkt een verdienmodel.

Er lijkt maar één oplossing: jezelf vervelen moet een comeback maken. Dat is gratis.