Logo Kassa
Het consumentenplatform van BNNVARA.

Wat is een levenstestament en wat neem je erin op?

  •  
27-11-2023
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
74814 keer bekeken
  •  
levenstestament 1280

Het leven is onvoorspelbaar. Er kan iets gebeuren waardoor je niet meer zelf je medische of financiële zaken kunt regelen. Bijvoorbeeld na een ongeluk of door een ziekte als dementie of een andere aandoening. Aan wie vertrouw je dan je bankzaken toe? En wie mag er beslissen over een medische behandeling die jou aangaat als je er zelf niet meer toe in staat bent? Dit soort belangrijke persoonlijke zaken kun je vastleggen in een speciaal document: het levenstestament.

Wat is het?

Een levenstestament is bedoeld om je eigen wensen vast te leggen voor het geval je niet meer in staat bent om zelf beslissingen te nemen. Je kunt in de omstandigheid komen, als je bijvoorbeeld oud en ziek bent, dat dit niet meer gaat. Het gaat dus om een speciaal type wilsverklaring voor het geval je zelf niet meer wilsbekwaam bent.

Waarin verschilt het met een testament?

Een levenstestament is, zoals het woord al aangeeft, jouw testament bij leven. In een ‘gewoon’ testament neem je zaken op die ná je dood geregeld moeten worden. Daarin leg je bijvoorbeeld vast wie je erfgenamen zijn en wat er met je huis, bezittingen of geld moet gebeuren na je overlijden. Dit doe je bij de notaris. 

Wat neem je op in een levenstestament?

Je vertrouwenspersoon

In het levenstestament wijs je een vertrouwenspersoon aan die jouw belangen gaat behartigen als jij daar niet meer toe in staat bent. Meestal is dit een familielid of vriend, maar het kan ook een financieel adviseur zijn. Je kunt ook een reserve gevolmachtigde aanwijzen in je levenstestament, voor het geval je eerste vertrouwenspersoon zelf wilsonbekwaam mocht worden.

Waar je vertrouwenspersoon beslissingen over mag nemen als gevolmachtigde, leg je ook vast. Waar kun je dan aan denken?

Financiële zaken

- In een levenstestament kun je vastleggen welke bevoegdheden je vertrouwenspersoon heeft met betrekking tot financiële zaken. Denk aan het verrichten van betalingen, het doen van belastingaangifte en het beheren van jouw beleggingen of spaargeld.

Jouw persoonlijke leven

- Wat zijn je wensen met betrekking tot verzorging? Wil je bijvoorbeeld zo lang mogelijk thuis blijven wonen? Of heb je een voorkeur voor een bepaalde zorginstelling?

Huis en auto

- Heb je wensen met betrekking tot je eigen huis of auto en hoe en wanneer je die wilt verkopen? Deze zaken kun je ook regelen in je levenstestament.

Medische zaken

- Je geeft duidelijke instructies over medische behandelingen. Je kunt aangeven wat je wel en niet wilt in bepaalde situaties. Mag je vertrouwens­persoon beslissingen nemen of laat je die bij voorkeur aan een doktor over?  

- Als er medische omstandigheden zijn waarin je je levenseinde zou willen laten bespoedigen dan kun je dit opnemen in het levenstestament. De Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) tekent aan dat (medische) wensen rondom het levenseinde het beste met de arts kunnen worden besproken. Neem je verzoek goed door met de (huis)arts en bespreek wat kan en mag en laat een euthanasieverzoek in je medisch dossier opnemen, raadt de NVVE aan. Ook als je wens verandert dan kan dat in dat dossier worden opgenomen. 

Op de website van de Patiëntenfederatie lees je meer informatie over dit onderwerp.

Digitale zaken

- Ben je digitaal actief? Dan kun je daar ook het een en ander over vastleggen. Wat moet er gebeuren met je accounts voor sociale media? Wil je het beheer van digitale bestanden en je e-mail aan de vertrouwenspersoon overdragen?  

Zorg huisdier

- Heb je een hond of kat of ander huisdier dat je dierbaar is? In het levenstestament kun je opnemen wie voor het dier mag zorgen als je er zelf niet meer toe in staat bent.

Levenstestament met of zonder notaris opstellen

Een levenstestament kun je zelf opstellen en ondertekenen zonder een notaris. Dan wordt het in juridische termen ook wel een onderhandse akte genoemd.

Het risico bestaat wel dat niet iedereen het erkent. Of je nog wel wilsbekwaam was toen je het opstelde, is bijvoorbeeld door een bank niet te controleren. Daardoor kan het gebeuren dat je vertrouwenspersoon jouw financiële zaken niet naar jouw wensen kan afwikkelen. Stel je het levenstestament met een notaris op? Dan weet je zeker dat het wordt erkend door de bank en anderen.

Stel het op als je nog wilsbekwaam bent

Overweeg je om een levenstestament op te stellen? Wacht daar dan niet te lang mee. Ben je niet meer wilsbekwaam? Dan is het te laat om het levenstestament te regelen.

Twijfelt jouw notaris erover of je wel wilsbekwaam bent ten tijde van het opnemen van het levenstestament? Dan kan hij advies vragen van een speciaal opgeleide dokter. Die controleert dan of je al dan niet wilsbekwaam bent.

Wanneer gaat het in?

In het levenstestament neem je op vanaf welk moment de bevoegdheden van jouw vertrouwenspersoon ingaan. Dit kan als een (huis)arts een verklaring heeft afgegeven waarin staat dat je daadwerkelijk niet meer in staan bent om je eigen belangen te behartigen.

Je kunt ook aangeven dat je vertrouwenspersoon namens jou mag handelen zodra je het levenstestament hebt ondertekend. Dan is die duidelijkheid er alvast.

Wat kost het?

Laat je een levenstestament opmaken bij de notaris, dan zijn daar kosten aan verbonden.

Volgens de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie liggen deze gemiddeld rond 650 euro. Uitkomen op een lager of hoger bedrag is ook mogelijk, dat hangt van de notaris af in die je in de arm neemt. Vraag vooraf een offerte aan, dan weet je wat je kan verwachten.

Bron: Notaris.nl, levenstestament.nl, Nunotariaat, Rijksoverheid

Delen:

Praat mee

onze spelregels.

avatar
0/1500
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (15)

BM1
BM130 nov. 2023 - 11:39

Mijn vader heeft onlangs een levenstestament opgesteld via een online dienst voor 300 Euro. Alleen het tekenen gaat in persoon bij de notaris, alles daarvoor gaat online. Alle noodzakelijke basispunten komen aan bod. We hebben samen alle stappen doorlopen en gekozen voor een zo vrij mogelijk levenstestament, dus zonder al te veel beperkingen. Dit maakt het voor mij een stuk makkelijker om zaken te regelen. Eurhanasie hebben we bewust niet opgenomen. Dat is een ingewikkeld punt. Dat kan je ook via de huisarts vastleggen. Daarnaast is euthanasie niet in elke situatie mogelijk, ondanks de wensen in het levenstestament. Voor bijzonder specifieke wensen is deze vorm van het levenstestament niet geschikt, dan moet je in gesprek met de "gewone" notaris. Daar was in ons geval helaas geen tijd meer voor i.v.m. lange wachttijden bij diverse notariskantoren. Daarom was ik blij dat we van deze snelle dienst gebruik hebben kunnen maken. Er zijn landelijk notariskantoren bij aangesloten om het te ondertekenen. Ondertekenen gaat uiteraard alleen wanneer de persoon dat zonder begeleiding kan doen en wanneer er geen twijfel is over wilsbekwaamheid.

tibby
tibby27 nov. 2023 - 15:15

Mijn vader 87jr heeft geprobeerd een testament te krijgen. Hij draagt een gehoorapparaat en je moet rustig en niet te hard praten. Dit deed de notaris dus wel en werd mijn vader omdat hij van streek raakte en hierdoor het niet meer kon verwerken wilsonbekwaam verklaart. Geld weg geen testament. Mijn vader wilt mij erbij hebben maar hij moet het alleen doen wat dus niet gaat. Dus geen testament. Gevolg onzekerheden als hem wat overkomt.

1 Reactie
BM1
BM130 nov. 2023 - 11:43

Wat jammer dat de notaris u niet vooraf heeft geïnformeerd dat uw vader de akte alleen moet ondertekenen, zonder hulp. Er kan een speciale arts worden ingeschakeld om vast te stellen of uw vader wilsbekwaam is. Indien dat gelukt is, kan uw vader alsnog dat testament ondertekenen.

Objener
Objener27 nov. 2023 - 11:48

Ik weet als executeur hoeveel werk op je af komt als (in mijn geval ouders) iemand overlijd. Het is een monsterklus om een levenstestament goed op te stellen. En het is duur. Daarnaast moet je ook nog aan de slag met een euthenasie procedure. En niet iedereen accepteert dit testament. Kortom… ik zie dit slechts een enkeling lukken.

1 Reactie
AHAZEL1955
AHAZEL195527 nov. 2023 - 13:27

Wij zijn op dit moment bezig met een bedrijf "erfrechtplanning" om zowel testament als levenstestament (wilsbeschikking) te laten opstellen. Zij bieden zelfs een service abonnement om je naderhand bij te staan als je een beroep gaat doen op hetgeen er in het testament of levenstestament is beschreven. De kosten van 4 aktes (2 testamenten voor mijn vrouw en mijzelf en 2 aktes voor het levenstestament) komen uit op 2300 euro. Daarin zijn de kosten opgenomen van zowel de adviespartij als van de notaris. Het is een hoop geld en dan hoop je toch echt dat alles goed geregeld is en wordt. Maar uit uw woorden maak ik op dat het maar een enkeling lukt. Dat klinkt niet echt hoopvol.

Objener
Objener27 nov. 2023 - 11:48

Ik weet als executeur hoeveel werk op je af komt als (in mijn geval ouders) iemand overlijd. Het is een monsterklus om een levenstestament goed op te stellen. En het is duur. Daarnaast moet je ook nog aan de slag met een euthenasie procedure. En niet iedereen accepteert dit testament. Kortom… ik zie dit slechts een enkeling lukken.

1 Reactie
BM1
BM130 nov. 2023 - 11:48

Daarom hebben wij het punt euthanasie niet benoemd in het levenstestament. De overige basispunten zijn wel erg makkelijk te regelen. Die verschillen ook niet zoveel per notaris, ze hanteren allemaal een soortgelijke blauwdruk waarin je keuzes kunt maken. Ik heb me zelf verdiept in een aantal punten waarbij een youtube filmpje van infotaris erg goed geholpen heeft.

dirkbr
dirkbr27 nov. 2023 - 11:02

Een levenstestament is prachtig maar bijv de ING accepteert het niet. Mijn ouders hebben bij een notaris een levenstestament opgesteld. Toen mijn vader overleed accepteerde ING het testament om onduidelijke en wazige ‘regels’ het testament niet. Veel tegenstrijdige verklaringen gehad van de ‘nabestaandedesk’ van ING. Ook de notaris, die contact zocht met ING, kreeg geen poot aan de grond: het lijkt erop dat ING ‘eigen regels’ vwb het levenstestament, maar welke was voor de notaris een raadsel.

2 Reacties
AHAZEL1955
AHAZEL195527 nov. 2023 - 13:23

Wij zijn op dit moment bezig met een bedrijf "erfrechtplanning" om zowel testament als levenstestament (wilsbeschikking) te laten opstellen. Ik zal navraag doen bij dit bedrijf in welke situaties dit voor zou kunnen komen, want je zou toch mogen verwachten dat dit een geldig document is als je dat via de notaris hebt laten vastleggen. Ik ben dan ook benieuwd naar die "wazige regels" waar u over spreekt. Ik neem aan dat ze dit schriftelijk kenbaar aan u hebben gemaakt?

BM1
BM130 nov. 2023 - 11:51

Wat ik weet is dat banken alleen een heel specifieke tekst in het levenstestament accepteren omdat zij geen enkele aansprakelijkheid willen aanvaarden. Gelukkig kan je bij de bank zelf ook iemand machtigen van jouw rekening gebruik te maken. Dat lost de eerste financiele zaken al een beetje op. Sterkte toegewenst in ieder geval.

rinuszwam
rinuszwam27 nov. 2023 - 10:53

De meeste gewone burger hebben niet veel na te laten , nu niet én bij overlijden helaas ook niet ! Dank zij , het 13 jaar liberale regering beleid door VVD/CDA én de CU !!

Danielle4873
Danielle487327 nov. 2023 - 10:31

Sorry hoor maar dit is voor de lageinkomens toch niet te betalen, wat een bedragen en daarna om het te openen kost het ook weer geld

3 Reacties
AHAZEL1955
AHAZEL195527 nov. 2023 - 13:19

Wij zijn op dit moment bezig met een bedrijf "erfrechtplanning" om zowel testament als levenstestament (wilsbeschikking) te laten opstellen. Ik ben benieuwd wat u bedoelt met "het openen kost ook weer geld".

Objener
Objener27 nov. 2023 - 17:44

Ahazel1955: simpel gezegd: iedere keer dat je bij een notaris een afspraak hebt kost het geld.

BM1
BM130 nov. 2023 - 11:56

Het kan ook voor 300 Euro bij nunotariaat. Het levenstestament voorkomt een hoop gedoe via de rechter bij wilsonbekwaamheid. Denk daarbij aan dementie bijvoorbeeld. Ik ben met u eens dat zelfs 300 euro veel geld is.