Veel wordt duurder: dit verandert er in 2026 voor je portemonnee

Vanaf 1 januari 2026 staan Nederlandse huishoudens opnieuw een aantal financiële veranderingen te wachten. De kosten voor wonen, energie en vervoer stijgen op verschillende fronten, terwijl de maximale zorgtoeslag daalt. Wat wordt er anders in 2026 en welke invloed heeft dat op jouw portemonnee? Wij zetten het op een rijtje.

Autorijden en reizen met het openbaar vervoer worden in 2026 duurder. Opvallend is de geplande stijging van de motorrijtuigenbelasting (MRB) voor elektrische auto's en een gedeeltelijke terugdraaiing van de brandstofaccijnskorting om het openbaar vervoer te financieren.

De wegenbelasting op elektrische auto’s stijgt fors en gaat van 25 naar 70 procent van het volle tarief. Ondanks deze verhoging benadrukken experts dat rijden op stroom in veel gevallen nog steeds voordeliger is dan rijden op brandstof, zeker met een tweedehands model.

• De motorrijtuigenbelasting voor elektrische auto's stijgt van 25 procent naar 70 procent van het volle tarief.
• De aanschaf van een elektrische occasion blijft voordelig door lagere prijzen en door de besparing op onderhoudskosten.
• Experts raden aan om bij aankoop van een tweedehands elektrisch voertuig de batterijstatus te laten controleren via een state-of-health-check.

Een deel van een eerder ingevoerde accijnskorting op brandstof wordt teruggedraaid om bezuinigingen in het streekvervoer tegen te gaan. Dit betekent dat de brandstofprijzen toch zullen stijgen.

• Benzine: stijgt met 5,5 cent per liter.
• Diesel: stijgt met 3,5 cent per liter.
• LPG: stijgt met 1,5 cent per liter.

Of de pompprijs meteen omhooggaat, is nog afwachten. De accijns stijgt sowieso, maar de olieprijs bepaalt uiteindelijk wat automobilisten aan de pomp betalen. Een dalende olieprijs kan de verhoging compenseren, maar of dat gaat gebeuren, is nog onzeker.

Reizen met het ov is in 2026 wederom aan prijsstijgingen onderhevig. De NS voelt zich genoodzaakt de prijzen te verhogen om de oplopende bedrijfskosten op te vangen.

• Treinkaartjes en de meeste NS-abonnementen worden gemiddeld 6,5 procent duurder.
• In het stads- en streekvervoer (bus, tram, metro) bedraagt de verwachte prijsstijging ongeveer 4 procent.
• De huur van een ov-fiets gaat omhoog van 4,65 euro naar 4,80 euro per dag.
• De maximale kosten die de NS in rekening brengt bij reizigers die vergeten uit te checken, stijgen van 20 euro naar 33,30 euro. Dit bedrag kan door reizigers worden teruggevraagd.

Boetes voor verkeersovertredingen stijgen over de gehele linie met 3 tot 4 procent en worden naar boven afgerond op hele tientallen.

• De boete voor het vasthouden van een telefoon achter het stuur stijgt van 430 euro naar 440 euro.
• Door rood rijden kost je volgend jaar 320 euro.
• Zonder geldige kaart parkeren op een algemene gehandicaptenparkeerplaats kost 400 euro en foutparkeren op een gehandicaptenparkeerplaats die is gereserveerd voor een specifiek voertuig wordt beboet met 500 euro.
• Fietsers die hun telefoon vasthouden, riskeren een boete van 170 euro.

Op het gebied van toeslagen zijn er tegenstrijdige ontwikkelingen. De maximale hoogte van de zorgtoeslag daalt, wat bij hogere zorgpremies financieel nadelig kan uitpakken. Tegelijkertijd versoepelen de regels voor de huurtoeslag en stijgt de AOW mee met het minimumloon.

De Belastingdienst heeft de nieuwe bedragen voor de zorgtoeslag in 2026 bekendgemaakt. Hoewel de inkomensgrenzen iets verruimen, daalt het maximale toeslagbedrag voor zowel alleenstaanden als gezinnen. Dit kan in bepaalde gevallen – met name bij de laagste inkomens – ongunstig uitpakken.

• De maximale zorgtoeslag voor alleenstaanden daalt met 2 euro per maand.
• Voor meerpersoonshuishoudens daalt de maximale toeslag met 4 euro per maand.

De toegang tot de huurtoeslag wordt verruimd. Voor het eerst vervalt de maximale huurgrens als harde eis. Dit kan betekenen dat meer huurders in aanmerking komen, ook met een hogere huur.

• Vóór 2026 gold er, op enkele uitzonderingen na, een strikte maximale huurgrens van 900,07 euro (477,20 euro voor jongeren). Vanaf 2026 vervalt deze absolute grens. Dit betekent dat je ook met een hogere huur recht kunt krijgen op toeslag, mits je aan de inkomens- en vermogenseisen voldoet.
• De berekening van de huurtoeslag blijft wel gebaseerd op een maximale rekenhuur. Deze maximale rekenhuur stijgt in 2026 naar 932,93 euro (en naar 498,20 euro voor jongeren tot 21 jaar). Bij een lagere huur wordt de werkelijke huur gebruikt voor de berekening.
• De leeftijdsgrens voor de lagere huurgrens voor jongeren gaat van 23 naar 21 jaar. Jongeren van 21 en 22 kunnen hierdoor eerder meer toeslag ontvangen.
• Servicekosten tellen vanaf 2026 niet meer mee voor de berekening van de huurtoeslag; de kale huur is leidend.

De AOW-uitkering wordt per 1 januari 2026 opnieuw verhoogd, omdat deze automatisch meegroeit met de stijging van het minimumloon, dat stijgt van 14,40 euro naar 14,71 euro per uur.

• Het AOW-bedrag voor een alleenstaande stijgt naar 1.637,57 euro bruto per maand.
• Het AOW-bedrag voor partners stijgt naar 1.122,12 euro bruto per persoon per maand.
• De AOW-leeftijd blijft in 2026 ongewijzigd op 67 jaar.

De kosten voor het in stand houden en gebruiken van de Nederlandse energie- en waternetwerken stijgen. Dit is een direct gevolg van de noodzakelijke investeringen in de infrastructuur.

Huishoudens gaan meer betalen voor de kosten van het regionale gas- en elektriciteitsnet. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) kondigt aan dat de tarieven stijgen als gevolg van de forse investeringen die netbeheerders moeten doen.

• De gemiddelde nettarieven voor gas en elektriciteit stijgen met ongeveer 25 euro per jaar voor een gemiddeld huishouden.
• De stijging is nodig voor het verzwaren van het overvolle elektriciteitsnet om de energietransitie mogelijk te maken.

Ondanks deze stijging van het vastrecht en de belasting op gas, kan de energienota volgend jaar in sommige gevallen lager uitvallen. Dit komt doordat de inkoopprijzen voor gas en elektriciteit dalen. Huishoudens met een lopend vast contract profiteren daar niet van.

Ook de lokale heffingen gaan in 2026 omhoog. Gemiddeld moeten huishoudens ongeveer 3,9 procent meer betalen. Voor een gezin dat een koophuis bezit betekent dit dat de totale woonlasten – bestaande uit onroerendezaakbelasting (ozb), riool- en afvalstoffenheffing – voor het eerst boven de 1.000 euro per jaar uitkomen, volgens Vereniging Eigen Huis.

Daarnaast stijgt de waterschapsbelasting. Huishoudens met een eigen woning betalen gemiddeld 32 euro extra, terwijl alleenstaande huurders met ongeveer 10 euro hogere kosten te maken krijgen.

Huurders moeten in 2026 rekening houden met een jaarlijkse maximale huurverhoging, die per sector verschilt:

• Sociale huur: maximaal een stijging van 4,1 procent vanaf 1 juli 2026. Dit is gebaseerd op de gemiddelde inflatie van december 2022 tot december 2025 (3,6 procent) plus 0,5 procent. Voor woningen met een huurprijs onder de 350 euro geldt een maximale huurverhoging van 25 euro. Voor huurder met een hoger inkomen mag een huurverhoging van maximaal 50 of 100 euro gevraag worden.
• Middenhuur: maximaal een verhoging van 6,1 procent, gebaseerd op de CAO-loonontwikkeling van december 2024 tot december 2025 (5,1 procent) plus 1 procent.
• Vrije sector: maximaal 4,4 procent. In de vrije sector bepaalt de wet dat de huur mag stijgen op basis van inflatie of CAO-loonontwikkeling. Het laagste van die twee percentages wordt gebruikt en daar mag de verhuurder 1 procent bij optellen. Van december 2024 tot december 2025 was de inflatie 3,4 procent, lager dan de loonontwikkeling van 5,1 procent, waardoor de maximale huurverhoging uitkomt op 4,4 procent.

Het gaat om maximale percentages; de werkelijke huurverhoging kan lager zijn, afhankelijk van het huurcontract of het voorstel van de verhuurder. Let wel op dat de huur nooit meer mag stijgen dan het maximaal toegestane jaarpercentage. Dit geldt ook als eerder een hogere verhoging is afgesproken, bijvoorbeeld door verduurzaming van de woning. Verder mag een huurverhoging maximaal 1 keer per jaar worden doorgevoerd.

De kosten voor kraanwater gaan in 2026 bij veel huishoudens omhoog, zowel de prijs voor het verbruik als de vaste aansluitkosten. Drinkwaterbedrijven wijzen naar de noodzaak van grote investeringen vanwege toegenomen vervuiling, klimaatverandering en het groeiende verbruik.

• De prijs per 1.000 liter water en de vaste aansluitkosten stijgen bij verschillende drinkwaterbedrijven.
• De hogere kosten zijn noodzakelijk voor het zuiveren van water met meer medicijnresten en bestrijdingsmiddelen en voor het aanpassen van de infrastructuur aan extreme weersomstandigheden (droogte en natte periodes).
• De tarieven verschillen per regio, wat te maken heeft met de bron en de benodigde zuivering.
  • Oasen (oevergrondwater Lek en Rijn) verhoogt de prijs per 1.000 liter van 1,62 euro naar 1,67 euro.
  • Dunea (oppervlaktewater via duinen, Maas en Lek) verhoogt de prijs per 1.000 liter van 1,46 euro naar 1,58 euro. De vaste aansluitkosten stijgen met bijna 16%.
  • PWN (oppervlaktewater IJsselmeer en Lek) verhoogt de prijs per 1.000 liter van 1,92 euro naar 1,98 euro. De vaste kosten stijgen met bijna 10 euro per jaar naar 97,12 euro.
  • WMD (grondwater) verhoogt de prijs per 1.000 liter van 1,06 euro naar 1,14 euro.

Niet alleen de vaste lasten en vervoerskosten stijgen; ook het versturen van post, overnachtingen in Nederland en online bestellen bij winkels van buiten de EU wordt duurder.

Het lage btw-tarief op logies wordt per 1 januari 2026 verhoogd. De toerismesector vreest dat deze maatregel Nederland minder aantrekkelijk maakt voor zowel binnenlandse als buitenlandse reizigers.

• Het btw-tarief op logies (hotels, B&B’s en vakantiewoningen) gaat van 9 procent omhoog naar 21 procent.
• Kamperen wordt hierbij ontzien, want het tarief voor kampeerplaatsen blijft op 9 procent.
• Hotels onderzoeken ‘creatieve oplossingen’, zoals het verhogen van de prijs van ontbijt of wellness (9 procent btw) om de stijging van de kamerprijs (21 procent btw) te temperen.

De Europese Unie heeft besloten om versneld douanerechten in te voeren op kleine pakketten van buiten de EU, met name uit China. Dit leidt tot een kostenstijging voor consumenten.

• Een tijdelijke nationale handling fee wordt ingevoerd, wat neerkomt op een gemiddelde kostenstijging van ongeveer 6 euro per bestelling.
• De toeslag wordt per productregel in de bestelling berekend.
• Het doel is om de douane te ontlasten en oneerlijke concurrentie voor Europese webwinkels tegen te gaan.

De prijs van een postzegel stijgt in 2026 opnieuw. PostNL noemt de stijging ‘onvermijdelijk’ gezien de dalende postvolumes en de oplopende kosten voor bezorging.

• De prijs voor een standaardpostzegel stijgt van 1,31 euro naar 1,40 euro.
• Het versturen van een brievenbuspakketje wordt 15 cent duurder en kost in totaal 4,40 euro.

Naast de hogere kosten voor levensonderhoud, waarschuwen brancheorganisaties dat ook de prijzen van vlees zullen blijven stijgen.

• De groothandelsprijzen voor rundvlees zijn al fors gestegen.
• Verwacht wordt dat ook de prijzen van varkens- en kippenvlees zullen stijgen, omdat consumenten door de hoge rundvleesprijzen vaker uitwijken naar deze alternatieven.

In 2026 mogen spaarders meer geld belastingvrij aanhouden. Voor alleenstaanden stijgt de vrijstelling van 57.684 euro naar 59.357 euro. Fiscale partners mogen het dubbele bedrag aanhouden. Het kabinet wilde deze grens verlagen, maar de Tweede Kamer heeft dat teruggedraaid.

Ook de schenkingsvrijstellingen gaan omhoog. In 2026 mag je zonder belasting aan je kinderen schenken tot 6.908 euro. Schenk je aan iemand anders dan je kinderen, dan ligt het maximale bedrag op 2.769 euro.

Bronnen: ACM, Netbeheer Nederland, Rijksoverheid, De Telegraaf, De Gelderlander, Metro, Belanstingdiesnt, Zorgwijzer, ANWB, Nu.nl, NS, NOS, RTL, PlusOnline