Startersleningen raken op: hoe houdbaar is deze lening op de krappe woningmarkt?

De starterslening wordt steeds populairder onder de jonge huizenkopers. Bijna 10 procent van alle starters in 2026 sluiten de lening af. De provincie Limburg wil het budget zelfs verhogen met 15 miljoen vanwege dit succes.

Zeker 8 procent van de mensen die hun eerste hypotheek afsloten in het eerste halfjaar van 2026, hebben gebruik gemaakt van de starterslening. Dat is een flinke groei. In 2021 was dit namelijk 3,2 procent.

Omdat de starterslening zo populair is, raakt het budget van de gemeenten snel op. In Veendam was die pot bijvoorbeeld al na drie maanden leeg. De leningpot wordt daarna niet automatisch aangevuld. Zodra de pot leeg is, moeten gemeenten wachten tot er geld terugvloeit uit aflossingen van eerdere leningen of tot de gemeenteraad extra middelen vrijmaakt.

Wanneer blijkt dat jouw gemeente de aanvragen voor startersleningen heeft stopgezet, is het verstandig om niet op deze lening te blijven wachten. Vraag aan jouw gemeente wanneer er nieuwe beoordelingen van het budget plaatsvinden. Dat kan namelijk na een aantal maanden veranderen.

Je kunt ook naar buurgemeenten kijken. Startersleningen zijn namelijk lokale regelingen en kunnen in de gemeente verderop anders zijn, mocht je bereid zijn om daar te gaan wonen.

Een hypotheekadviseur kan je helpen om in kaart brengen welke combinatie van regelingen op dit moment het beste is voor jouw situatie.

Een nadeel dat de starterslening kan hebben, is dat het de prijsstijgingen beïnvloedt: extra leencapaciteit kan de prijzen verhogen, is het idee. Dat is een reden waarom de grote steden (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag) geen starterslening aanbieden. Het Centraal Planbureau wees in het verleden ook op de mogelijkheid van prijsstijgingen door verschillende leenmogelijkheden.

Senior econoom woningmarkt Mike Langen: “Uit het verleden en door onderzoek weten we dat subsidies over het algemeen de prijzen een tikje opdrijven. Als verkopers weten dat kopers wat extra geld van de overheid krijgen, kunnen zij een hogere prijs vragen.”

Het Kadaster onderzocht dit in 2023. Daaruit bleek juist dat starters met een starterslening niet meer betalen voor een vergelijkbare woning. Ook werd geen indirect prijsopdrijvend effect gevonden in buurten waar relatief veel startersleningen worden gebruikt.

Volgens woningmarktexpert Langen kan het effect van prijsstijgingen zich in de loop van de tijd weldegelijk voordoen. Ook omdat de starterslening nu zo populair is geworden.

Ondertussen is de starterslening al bijna twintig jaar beschikbaar en lijkt het steeds belangrijker te worden voor starters. Maar heeft deze lening een houdbaarheidsdatum? Senior econoom Langen geeft aan dat de markt de starterslening als het ware doorberekent.  “Je moet die lening dus eigenlijk blijven doorvoeren. Starters worden steeds afhankelijker van die starterslening”.

Als de lening ineens wordt afgekapt, dreigt het risico dat starters weer terugvallen in 'het grote gat' van de woningmarkt. Langen noemt ter vergelijking het voorbeeld van de accijnsverlaging op de brandstofprijzen. “Dat zou een tijdelijke verlaging zijn, maar iedereen is daar nu op ingesteld. Dat maakt het steeds moeilijker voor de overheid om daarvan af te stappen.”