RDW geeft groen licht: Hoe veilig zijn zelfrijdende Tesla’s?

Met een 'zelfrijdende' auto de weg op in Nederland. Het leek science fiction, maar anno 2026 is het realiteit. De auto’s met een uitgebreid rijhulpsysteem van Tesla hebben in april het groene licht gekregen van de RDW. Hoe werkt dit in de praktijk: kan de bestuurder rustig achterover zitten en een krantje lezen achter het stuur? En hoe veilig zijn deze Tesla’s tussen het andere verkeer?

Full Self Driving - supervised is een geavanceerd rijhulpsysteem dat Tesla zelf heeft ontwikkeld.

Wat kan FSD? Het wisselt zelfstandig van rijstrook, slaat links- en rechtsaf, volgt op- en afritten, remt af bij zebrapaden als er iemand oversteekt en neemt bij splitsingen de juiste weg voor het bereiken van de bestemming.

Bestuurders hoeven hun handen hierbij niet aan het stuur te houden, maar ze moeten wél blijven opletten en constant kunnen ingrijpen. Dat schrijft de wet voor en dat moet van de verzekering. De auto kan dus veel, maar mag niet alles zelf doen. Toezicht van de bestuurder is verplicht, vandaar de toevoeging supervised. En een krantje lezen achter het stuur? Zover zijn we nog lang niet met de 'zelfrijdende' auto.

Voertuigen die gebruik maken van FSD supervised kunnen veel rijtaken overnemen, maar zijn niet volledig autonoom of zelfrijdend. De bestuurder wordt ondersteund en blijft verantwoordelijk, meldt de RDW.

Het systeem van Tesla werkt door middel van camera’s die rondom de auto zijn aangebracht – zie ook de uitgebreide rijtestvideo onderaan dit artikel. Dit zegt Tesla zelf over het rijhulpsysteem:

“Full Self Driving (onder toezicht van de bestuurder) maakt gebruik van invoer van camera's aan de voorkant, achterkant en zijkanten van de Tesla Model Y om op het scherm in de auto een 3D-model samen te stellen van de verkeerssituatie. De AI-computer die in de Model Y is aangebracht, is ontworpen om op basis van een computersysteem beelden en gegevens over het verkeer te verwerken.”

- Tesla, 2026

Als het systeem signaleert dat de bestuurder niet oplet, geeft het een waarschuwing. Als de bestuurder daar niet op reageert, schakelt het rijhulpsysteem zichzelf uit. In zo’n geval krijgt de bestuurder een melding om het stuur weer over te pakken.

Er is nu een zogenoemde typegoedkeuring afgegeven. Daardoor kan het rijhulpsysteem gebruikt worden in Nederland.

De Nederlandse instantie die deze goedkeuring geeft, is Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW). Woordvoerder Thérèse de Vroomen geeft aan dat er al langere tijd op de achtergrond is gewerkt aan het besluit om het rijhulpsysteem toe te laten. “De RDW heeft het FSD (supervised)-systeem meer dan anderhalf jaar uitvoerig onderzocht en getest op onze testbaan en op de openbare weg.”

Volgens De Vroomen is er in die tijd ook getest in Nederlandse verkeerssituaties. “Er zijn meer dan 250.000 testkilometers gereden. Specifieke Nederlandse situaties waren hier zeker onderdeel van. Hierbij kun je denken aan smalle straten in steden, turborotondes, rotondes met fietsers van twee richtingen, landweggetjes en wegen met fietsstroken.  Er is op allerlei soorten wegen gereden en in allerlei plaatsen.”

Tijdens het testen is er volgens De Vroomen gekeken naar drie zaken:

1. Het voertuig moet minimaal net zo veilig zijn als huidige voertuigen op de weg.

2. Het gedrag van het systeem komt overeen met het gedrag van een bestuurder.

3. Er is ervoor gezorgd dat de bestuurder altijd voldoende in staat is controle over het voertuig te houden. Ook is de bestuurder vooraf voldoende geïnformeerd over zijn verantwoordelijkheid in de auto.

Nederland heeft de primeur met het toelaten van het geavanceerde rijhulpsysteem van Tesla. Mogelijk volgt later uitbreiding naar alle lidstaten van de Europese Unie.

Er zijn natuurlijk ook mensen die twijfelen over de veiligheid van zo’n auto die onder toezicht rijdt. Verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen begrijpt waar die argwaan vandaan komt. “Afleiding is mijn grootste zorg met deze ontwikkeling. De regel is namelijk nadrukkelijk nog: ‘Let op, je bent zelf verantwoordelijk, dus je moet blijven opletten’. Terwijl dit eigenlijk een onmogelijke boodschap voor ons brein is. Je brein ziet namelijk dat je steeds minder hoeft op te letten. Maar als wij ons veiliger voelen, dan gáán we ons ook onveiliger gedragen. Wetenschappelijk is dat al bewezen. Dat kan best wel vervelende consequenties hebben in het verkeer.”

Wel geeft Tertoolen aan dat het rijhulpsysteem met strafpunten werkt, waardoor de bestuurder alsnog wordt afgerekend op onoplettendheid. “Want het monitort of je wel goed oplet of niet. Als je drie keer per rit niet goed oplet, dan ben je het rijhulpsysteem voor langere tijd kwijt.”

De verkeerspsycholoog plaatst, als kenner van het menselijk gedrag, kanttekeningen bij deze manier van straffen. “Het betekent in de praktijk dat je tijdens een rit perioden hebt waarop je het stuur overgeeft en weer aanneemt. Daardoor heb je het gevoel dat je op sommige momenten minder op moet letten dan op andere Terwijl je tijdens de hele rit wel gewoon 100 procent verantwoordelijk bent. Daardoor ben ik er zeker van dat mensen niet snel genoeg kunnen ingrijpen als er iets misgaat.”

Tertoolen is niet alleen kritisch op het rijhulpsysteem van Tesla. Het heeft ook zo zijn voordelen in vergelijking met de nukken van de menselijke bestuurder: “Een AI wil niet zo snel mogelijk ergens heen. AI wordt niet boos of driftig. En AI gaat niet schelden als een andere auto iets te dichtbij komt. Dus in die zin is het al veiliger.”

Automobilisten die geïnteresseerd zijn, moeten wel betalen voor de dienst. Tesla Full Self Driving (supervised) is in Nederland beschikbaar voor een eenmalige aanschafprijs van 7.500 euro of via een maandelijks abonnement van 99 euro. Tesla laat weten de functie komende tijd beschikbaar te maken voor auto's van klanten die geschikt zijn voor de rijhulp. Dat gaat via draadloze software-updates.

Volgens de laatste informatie (april 2026) is FSD (supervised) geschikt voor Tesla's die zijn uitgerust met Hardware 4 (HW4), die vanaf begin 2023 in nieuwe Tesla's wordt geleverd. Het is beschikbaar op de nieuwere Model 3, Model Y, Model S en Model X.

Bekijk de video van Autoweek. Deze clip laat zien dat fouten maken niet alleen menselijk is: Tesla Full Self Driving (Supervised) ziet in hartje Amsterdam een fietspad aan voor de rijbaan. (Scroll terug naar het begin als je de hele video met de rijtest wilt bekijken)