Prinsjesdag 2026: de economie blijft groeien, maar doet de inhoud van onze portemonnee dat ook?

Aanstaande dinsdag is het Prinsjesdag. Het kabinet maakt dan alle financiële plannen voor het komende jaar bekend. De uitgelekte kabinetsplannen voorspellen niet alleen maar slecht nieuws. Grote bezuinigingen zoals op de AOW zijn geschrapt, de verhoging van het eigen risico wordt uitgesteld en de accijnskorting op benzine en diesel blijft voorlopig. De economie is dit jaar gegroeid en de koopkracht nam met 0,6 procent toe. Toch blijkt uit recent onderzoek van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) dat ruim 3 miljoen Nederlandse huishoudens moeite hebben met rondkomen. Hoe kan dit?

Afgelopen juni publiceerde het NIBUD een onderzoek waaruit blijkt dat 38 procent van de huishoudens moeite heeft met rondkomen. 3,5 miljoen huishoudens geeft aan moeite te hebben met het betalen van de boodschappen. In de uitzending vragen wij hen hoe dit zit. Het armoedecijfer ligt namelijk op 551.000 mensen in Nederland, terwijl het aantal mensen dat moeite heeft met rondkomen veel hoger uitvalt.

Het Armoedefonds benadrukt dat de definitie van armoede te beperkt is. Misschien ligt het niet zo hoog als 38 procent van de huishoudens in Nederland, maar er wordt zeker een grote groep niet gezien en gehoord.

Het Centraal Planbureau (CPB) publiceerde vorige maand ook een onderzoek, waar de conclusie onder andere luidt: Nederlands consumeren meer, we blijven sparen en we hebben een goede financiële buffer om de stijgende energieprijzen op te vangen. Kortom: Het gaat goed met de consument. Hoe rijmt dit met het onderzoek van het NIBUD? FNV-econoom Tijmen de Vos geeft aan dat het inderdaad klopt dat we blijven consumeren, maar dat een belangrijke nuance is dat we dat wel minder doen dan eerder dit jaar verwacht door het CPB. Een deel van het geld dat nu uitgegeven moet worden aan een hogere benzineprijs of een nieuw energiecontract, zou eerder naar andere producten gegaan zijn.

De Vos: "Het CPB geeft aan dat we door onze spaartegoeden te gebruiken de gestegen prijzen kunnen betalen. Dat klopt voor aardig wat mensen, maar dat betekent niet dat die dan het gevoel hebben dat ze de boodschappen makkelijk kunnen betalen." Dit zie je ook terug in de cijfers van het NIBUD. Van de mensen die aangeven dat ze lastig rondkomen, gebruikt bijna 60 procent hun spaargeld om de rekeningen te kunnen betalen.

Afgelopen week is er al het een en ander uitgelekt over de financiële plannen voor 2027 van het kabinet.

Een paar aspecten klinken positief. Er wordt 1,5 miljard in de koopkrachtreparatie geïnvesteerd, die komend jaar met 0,3 procent zal dalen en er wordt bijvoorbeeld niet bezuinigd op de AOW. We vragen Tijmen de Vos of het kabinet ons komend jaar tegemoet gaat komen: "Dat is maar zeer de vraag. Uit de gelekte stukken blijkt dat het kabinet van plan is om 1,5 miljard te gebruiken om de koopkracht te repareren. Tegelijkertijd staan daar weer lastenverhogingen op leidingwater en in de belastingschijven. Daarnaast wordt er voor Prinsjesdag vaker het zoet gelekt dan het zuur." Het is dus nog even afwachten wat de precieze begroting gaat worden aankomende dinsdag en waar in de portemonnee dit de consument het meest gaat raken.