Phishing? Bank moet gestolen geld soms direct terugbetalen aan gedupeerde klant

Wie het slachtoffer wordt van bankfraude zoals phishing, moet het gestolen geldbedrag onmiddellijk terugkrijgen van de bank. Ook als de klant zelf grof nalatig is geweest en daardoor geld is kwijtgeraakt. Dat oordeelde velde het Europees Hof van Justitie donderdag.

Banken moeten slachtoffers het volledige bedrag terugbetalen voor het einde van de volgende werkdag, aldus de uitspraak.

Een bank kan de financiële schade achteraf wel op de klant proberen te verhalen als die aantoonbaar ernstig nalatig is geweest.

"We gaan de uitspraak bestuderen en komen daar in de loop van volgende week op terug", reageert een woordvoerder van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) op de zaak.

De Europese uitspraak volgt op een zaak waarin een klant van een Poolse bank slachtoffer werd van phishing. De klant werd misleid op een verkoopsite en klikte op een linkje naar een site die sterk leek op die van haar bank. Hierdoor verdween 700 euro van haar rekening, die haar bank weigerde terug te betalen. De klant stapte naar een Poolse rechter. Die legde de zaak voor aan de Europese rechter.

Volgens het Europees Hof is er maar één uitzondering op de regel. De bank mag de terugbetaling uitstellen als ze ‘redelijke gronden heeft om fraude bij de klant zelf te vermoeden’. Met andere woorden: als er aanwijzingen zijn dat de klant zélf betrokken was bij de oplichting.

De uitspraak gaat over ongeautoriseerde betalingen. Wie zelf geld overmaakt naar een oplichter, heeft niet automatisch recht op terugbetaling. Bij bankhelpdeskfraude is echter niet altijd sprake van een betaling die de klant zelf heeft geautoriseerd. Als de fraudeur zelf transacties uitvoert zonder instemming van de klant, kunnen die als ongeautoriseerd gelden. Of dat zo is, hangt af van de omstandigheden van het geval.

Het fenomeen bankfraude treft jaarlijks duizenden Nederlanders. In 2025 werden bijna 5.900 klanten slachtoffer van bankhelpdeskfraude, waarbij oplichters zich voordoen als bankmedewerker. Zij maakten daarbij in totaal 25,8 miljoen euro buit.

Je kunt als slachtoffer bij het Kifid terecht met een klacht over bankhelpdeskfraude als je vindt dat je bank de schade ten onrechte niet vergoedt. Je moet wel eerst de klachtenprocedure van je bank hebben doorlopen. Bronnen: ANP, NU.nl, AD