Parkeren met gehandicaptenparkeerkaart steeds moeilijker door wirwar aan regels

In Nederland hebben 268.000 mensen een gehandicaptenparkeerkaart (GPK). Voor hen is parkeren vaak lastig. Dit komt door de grote verschillen in regels en tarieven tussen verschillende gemeenten. Iedere gemeente bepaalt zelf hoe parkeren wordt geregeld, waardoor de situatie voor kaartbezitters per gemeente sterk kan verschillen en het parkeerbeleid voor houders van een gehandicaptenparkeerkaart vaak onoverzichtelijk is.

Parkeren valt onder gemeentelijk beleid. Daardoor bestaan er grote verschillen in kosten en regels, zowel tussen als binnen gemeenten. Veel gemeentelijk beleid is minder transparant dan zou moeten. Het resultaat? Een lappendeken aan regels.

Voor veel mensen is het daarom lastig om per gemeente uit te zoeken wat precies is toegestaan. De informatie op gemeentelijke websites is vaak beperkt, verouderd of onduidelijk. Binnen je eigen gemeente is het regelmatig niet duidelijk waar je precies mag parkeren. Zo ontbreekt vaak een pagina op de overheidssite met een overzicht van gehandicaptenparkeerplaatsen, en of er afwijkende regels in bepaalde zones zijn.

Een bijkomend probleem: voor passagierskaarten die niet aan een auto zijn gekoppeld, is het moeilijk om te voorkomen dat scanauto's een boete uitschrijven wanneer de kaart op een gehandicaptenparkeerplaats wordt gebruikt.

Ook de prijs voor het aanvragen van een gehandicaptenparkeerkaart verschilt per gemeente. Deze prijzen lopen uiteen van een gratis aanvraag in bijvoorbeeld Bloemendaal tot honderden euro's in de plaats Buren. Per jaar worden de leges op deze bedragen verhoogd, hier zit dan ook geen wettelijk maximum aan. Door beleidsvrijheid kunnen gemeentes zelf beslissen welke prijzen zij hanteren voor de aanvraag van de kaart en de verplichte medische keuring.

Om de vijf jaar moet er een nieuwe kaart aangevraagd worden. Als de gemeente het nodig vindt, moet je óók een nieuwe medische keuring ondergaan. Op dat moment betaal je opnieuw de prijs die je de eerste keer al betaald hebt. Ook al krijg je de kaart bij een vervolgaanvraag niet toegewezen, dan betaal je nog steeds de normale prijs.

Mensen met een beperking hebben al last van meerkosten, blijkt uit onderzoek van het Nibud. Het leven valt voor deze groep veel duurder uit dan voor mensen zonder een beperking. Daarom wordt er door sommige gemeentes voor gekozen om geen kosten in kaart te brengen voor de aanvraag. Helaas gebeurt dit nog niet overal, waardoor er grote verschillen ontstaan en sommige gemeentes lijken te profiteren van de leges.

Vanuit de gemeenten is er vraag gekomen naar een app voor mensen met een beperking. Door de digitalisering verandert ook het parkeren. In sommige steden rijden scanauto's rond die niet meer naar de kaart in je voorruit kijken, maar je kenteken scannen.

Dat klinkt handig, maar hier ligt precies het probleem. De gehandicaptenparkeerkaart staat op naam van de kaarthouder, en niet op het kenteken. Heb je een passagierskaart of woon je in een gemeente die de app nog niet gebruikt? Dan kan de scanauto niet zien dat je recht hebt op een parkeerplek. Dit resulteert in een boete, terwijl je gewoon een geldige kaart hebt. Wat digitaal handig lijkt, is in de praktijk een grote bron van frustratie voor veel gebruikers.

De Parkeren Plus-app belooft hier een oplossing voor. Je kunt de gehandicaptenparkeerkaart koppelen aan je kenteken, zodat scanauto’s direct kunnen controleren of parkeren is toegestaan. Dat klinkt simpel, maar in werkelijkheid lost dit het bureaucratisch doolhof nog niet zomaar op.

Slechts zeven gemeenten hebben de app daadwerkelijk ingevoerd. Die gemeenten hebben dus hun lokale beleid aangepast naar de landelijke app. Nog eens veertien gemeenten doen mee om hun inwoners in die zeven steden te kunnen laten parkeren. Voor de meeste kaarthouders werkt de kentekenkoppeling permanent. Wie een passagierskaart heeft (ongeveer 20 procent van alle kaarten), moet via de app of telefonisch een parkeeractie starten.

Ook heeft de app een aantal beperkingen. Zo kunnen kaarthouders maximaal drie kentekens koppelen en duurt het doorgeven van een nieuw kenteken drie dagen. Mensen die regelmatig gebruik maken van meer dan drie auto's moeten hier dus rekening mee houden. Verder is DigiD nodig om de app te kunnen gebruiken, en niet iedereen heeft een smartphone of digitale vaardigheden. Die mensen zijn daarmee aangewezen op een telefonische hulplijn.

De ene gebruiker kan dus probleemloos parkeren, de ander wordt keer op keer geconfronteerd met boetes en extra administratie, puur afhankelijk van woonplaats of type kaart.

De verschillen in regels, tarieven en digitale systemen maken parkeren voor mensen met een beperking vaak ingewikkeld en frustrerend. Het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap benadrukt dat personen met een beperking gelijke toegang tot de openbare ruimte moeten hebben, inclusief het parkeren.

Juist daarom is het belangrijk dat gemeenten hun beleid zo vormgeven dat iedereen ongeacht woonplaats of type gehandicaptenparkeerkaart probleemloos gebruik kan maken van parkeerplaatsen en dat digitale oplossingen echt helpen in plaats van nieuwe obstakels te creëren.