Sfeerfoto van Kassa
Kassa
Kassa

Iedere zaterdag 19.05 uur op NPO1

Het consumentenplatform van BNNVARA met Vraag & Beantwoord, dossiers en het laatste nieuws. Bekijk actuele onderwerpen en uitzending gemist online!
Kassa

Overlast en gezondheidsrisico's door houtkachels

21 nov 2020
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
1145 keer bekeken
  •  
Winter, warmte, gezelligheid. Dat is waarschijnlijk wat er in je opkomt als je denkt aan een knisperend vuurtje in de kachel. Maar volgens het Longfonds denken we hier over tien jaar heel anders over. Waarom? Omdat hout stoken heel slecht is voor onze gezondheid. En als we het Longfonds mogen geloven, denken we over 10 jaar net zo anders over hout stoken, als dat we nu over roken zijn gaan denken. Hoe zit dat, en wat kunnen we eraan doen?
Cor en Ana zitten al jaren met hun handen in het haar vanwege het overmatig stoken van hun buurman. En ze zijn helaas niet de enigen. Stookoverlast is voor iedereen schadelijk, maar vooral voor mensen met longklachten. 1,2 miljoen Nederlanders hebben een longziekte. Volgens het Longfonds hebben 750.000 van deze mensen (62 procent) regelmatig last van benauwdheid door stookoverlast. In Nederland zijn er rond de 850.000 houtkachels en -haarden in gebruik. Dat betekent dus dat bijna voor elke gebruikte houtkachel of -haard, er ook iemand met een longziekte benauwd wordt van de rook ervan. Sommige mensen hebben er zelfs zoveel last van dat ze maar op zoek gaan naar een ander huis. Er zijn tientallen van dit soort luchtvluchtelingen al verhuisd, en zeker honderd die dat graag zo snel mogelijk zouden willen. Maar als je de middelen daar niet voor hebt, zit je dus opgesloten in die rook.

Fijnstof

Wanneer je een vuurtje maakt in je houtkachel of haard, komt er fijnstof vrij. Door die fijnstof worden je longen geprikkeld. Als je buren COPD, astma, of een andere longziekte hebben, zijn zij extra gevoelig voor die prikkels en worden hun klachten zoals hoesten, benauwdheid, tranende ogen en een loopneus nog veel erger. Tot aan longaanvallen toe. Dat is wanneer iemand met bijvoorbeeld COPD een plotselinge ontsteking in de longen krijgt. Vaak belanden mensen hiermee in het ziekenhuis. Bij een longaanval gaat er longweefsel verloren dat nooit meer terugkomt. Maar ook voor kerngezonde mensen is het schadelijk voor hun gezondheid, en kunnen ze zelfs longklachten ontwikkelen. Daarnaast zit je bij rookoverlast opgesloten in je huis, want een raampje openzetten maakt het alleen maar erger. In deze tijd waarin we zoveel mogelijk thuis moeten blijven kan je dan geen kant op.

Hoe kan je zelf verantwoorderlijker stoken?

  • Steek je kachel wat minder vaak aan en stook hooguit 4 uur op een dag. Zo blijf je vrienden met de buurt.
  • Check de Stookwijzer
    Stook geen vuur bij mist of wanneer het windstil is. Op www.stookwijzer.nu kan je kijken of het op dat moment in jouw woonplaats verstandig is om een vuurtje te maken.
  • Gebruik hout dat bedoeld is als haardhout, en let erop dat het droog genoeg is. Droog hout geeft de minste fijnstof en rook. Droog hout herken je aan barsten of een schors die loslaat.
  • Steek je vuurtje aan op de Zwitserse methode: leg de kleinste houtjes bovenop de stapel en steek het vuur van bovenaf aan. Dat is waarschijnlijk precies het tegenovergestelde van hoe je het gewend bent. Stapel het hout kruislings op elkaar, begin met dikke blokken onderin en eindig met dunne houtjes en een aanmaakblokje bovenop. Hierdoor vindt er een volledigere verbranding plaats, waardoor je meer warmte krijgt van minder hout, én je minder rook uitstoot. Kom maar op met die nieuwjaarsborrel. Jij hebt een goed weetje om te delen.

Wat kan je doen als je last hebt van je buren?

  • Ga het gesprek aan met je buren en probeer er samen uit te komen.
  • Mocht dat echt niet helpen, meld je klacht dan bij de gemeente. Het is goed om ook de lokale GGD te betrekken. De GGD adviseert immers de gemeente over milieu- en gezondheid, en op hun website vind je ook meer informatie over dit onderwerp.
  • Via de stookwijzer kunnen ook meldingen van overlast worden gedaan. Dit is het landelijke meldpunt waar alle klachten rond houtrook worden geregistreerd, zodat er een landelijk overzicht is van het aantal klachten.
  • STAB heeft aanbevelingen gedaan aan gemeenten om overlastsituaties van houtrook aan te pakken. Het kan geen kwaad je gemeente op dit document te wijzen

Video: Bonje met de buren? Zo voorkom je trammelant

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (9)

Aafke14
Aafke1426 nov 2020 - 15:06

Ik kan me helemaal vinden in de reactie van directtrack van 22 november 2020. Toen dit onderwerp bij Kassa op tv kwam, dacht ik : ja eindelijk! Er is aandacht voor! Maar wat een gemiste kans! De vertegenwoordiger van het Longfonds die de vraag van de presentatrice overdonderd beantwoord als dat het niet schadelijker zou zijn dan roken. Er zijn toch wetenschappelijke medische onderzoeken die aantonen dat het nog veel slechter is? En dan de afsluiting waarbij stokers vriendelijk wordt gevraagd om ietsje meer op te letten. Dat gaan ze op deze manier echt niet doen! Dit onderwerp richt zoveel schade aan! En er wordt zo laconiek over gedaan. Ik woon naast een buurman die deze zomer een populaire buiten houtkachel kocht. Zonder een deurtje of filter en een korte pijp die de vieze zware grijze rook ter hoogte van mijn slaapkamerramen uitwalmt. En dan het liefst zo vaak mogelijk stoken. En zo vroeg mogelijk in de middag beginnen. Ik heb hen verteld dat ik er erg veel last van had maar daar had hij maling aan. Ging nog wat vaker stoken onafhankelijk van weer of wind. En dreigende spotliedjes zingen en andere vervelende situaties. Waardoor ik mijn tuin niet in kan en 's nachts ook niet kan luchten, want die stank blijft heel lang hangen. Ik vind het pure treiterij. Gezegd dat het ook voor henzelf en gezin slecht is. Maar dat hielp niet. Excuus is dat er nog zoveel houtkachels in de buurt zijn. En dat klopt. Als ik thuis kom dan stinkt de hele omgeving. Ik denk dat ik aan het smerigste straatje van deze regio woon. Want elders is de lucht meestal frisser. Waarom is hier onvoldoende regelgeving en handhaving voor? Sowieso de verkoop verbieden van die ondingen. En reclame erover ook, net zoals bij roken.

bvdsteeg
bvdsteeg22 nov 2020 - 19:13

Geen woord over massaal stoken in de zgn. biocentrales. Bijstoken van rubber om het vuur goed te laten branden. Veel co2 en fijnstof.

directtrack
directtrack22 nov 2020 - 17:50

Zo kan een checklist eruit zien:

 Check www.stookwijzer.nu Bij wind van 2 BF of minder stook je sowieso niet
 hoever is dat, een vervuilingsradius tot 700m rond je schoorsteen of stookplaats?
 wat is de heersende windrichting en waar komen rook, stank en fijnstof terecht? Gaat de wind liggen? Gaat het regenen of sneeuwen zodat het onzichtbare fijnstof neerslaat of blijft het 36 uur of meer dwarrelen?
 slapen er misschien kleine kinderen in de buurt met ventilatie open? Wat doet fijnstof met hen en je eigen kinderen? Later roepen ze je ter verantwoording als long- of andere aandoeningen zich openbaren. ‘We hebben het niet geweten’ gaat niet op. ‘De vervuiler betaalt’ gaat wel op: moreel, medisch en juridisch.
 wonen er ouderen? Wil je hun levensverwachting inkorten, 1, 2, 3….. 10 jaar?
 wonen er mensen met longklachten waar je rekening mee wil houden? Rook vergalt hun leven.
 is je schoorsteen hoog genoeg? Laat deze check maar achterwege, er is er niet één in deze buurt die aan de norm van TNO voldoet: tenminste 1,80m boven de nok uitstekend, boven de dak-turbulentie uit en daarmee voldoende trek genererend. Gevolg: uitstoot rolt langs de daken de buurt in.
 is het hout van de juiste kwaliteit? En de juiste droogte?
 is je schoorsteen onderhouden? Of wordt ‘t werk voor zwarte of roetveegpiet?
 is houtstoken wel écht gezellig of ben je door de commercie geïndoctrineerd en sla je ontwikkelingen in gezondheidswetenschap gemakshalve in de wind?
 gebruik je niet liever schonere verwarmingsenergie dan vervuilend stookhout?
en of dat niet genoeg is ook nog rekening houdend met Corona COVID-19
 iedereen moet momenteel z’n huis zo veel mogelijk kunnen ventileren met schone lucht, dus niet met door de buurt vervuilde lucht
 met fijnstof vervuilde lucht veroorzaakt een zwaarder ziekteverloop bij 19% van de corona-patiënten (Max Planck instituut). COVID-19 nestelt sneller in vervuilde longen, dus bij mensen in wijken met fijnstofvervuiling. Alle houtstook produceert PM 2.5, de meest schadelijke.
 (ex)-corona patiënten hebben extra en langdurig last van door houtstook verontreinigde lucht

en eerst dan maken stokers het vuur aan, 40% bijdragend aan de fijnstofvervuiling in hun buurt. Of toch maar een keertje niet?

Gun de buurt frisse lucht.
Houtrook is schadelijker dan tabaksrook en de gevolgen ervan kosten, buiten corona, in NL jaarlijks bijna
3000 mensenlevens.

directtrack
directtrack22 nov 2020 - 17:42

Wat een belachelijk advies. 'Steek je kachel wat minder vaak aan en stook hooguit 4 uur op een dag. Zo blijf je vrienden met de buurt.' 4 uren, dat kan ieder weekend de boel verzieken (letterlijk en figuurlijk).

Ee Bee
Ee Bee22 nov 2020 - 11:47

Meet eens het percentage houtkachelrook-veroorzakers (of -would-be-veroorzakers) binnen de regering en onder de verantwoordelijke managers/ ambtenaren bij overheidsorganen (ik schat 80 a 100%?) . Dan snapt u waarom het houtkachelrook-probleem niet (nooit?) wordt opgelost.

wvanrappard
wvanrappard22 nov 2020 - 9:31

zolang er 38 energie leveranciers zijn word er nog genoeg aan het gas verdiend samen met de overheid.
ten tweede als je een telefonische contract afspreekt houden houden ze zich er niet aan.
ten derde sturen ze het ook nog naar een verkeerde persoon .
een klacht ingediend het helpt allemaal niets . [ESSENT]

Anne-Marie Kuipers
Anne-Marie Kuipers21 nov 2020 - 19:37

Hopelijk levert deze jarenlange juridische strijd van ons iets op!

https://houtrookvrij.nl/2020/10/05/raad-van-state-oordeelt-over-houtrookoverlast-deel-1/

1 Reactie
Joop88
Joop8823 nov 2020 - 12:54

Succes en hulde voor jullie doorzettingsvermogen.
Ben benieuwd wat daar uitkomt. Uitspraak November? Dat zou dan deze week al moeten zijn. Ik zal houtrookvrij in de gaten houden.
Ik vraag me altijd af wat de stokers er zelf van vinden. Waarom voelen die mensen zichzelf niet bezwaard / beschaamd dat ze zoveel overlast en ellende veroorzaken?

Anne-Marie Kuipers
Anne-Marie Kuipers21 nov 2020 - 19:36

Het geven van stooktips is net als het geven van tips aan een beginnende tabakroker "hoe steek je op de juiste wijze een sigaret aan"!

Het is altijd schadelijk!

2 Reacties
Joop88
Joop8823 nov 2020 - 13:06

Stooktips zijn onzin, niemand houd zich aan vrijblijvende tips en niemand gaat vrijwillig zijn stookinstallatie moderniseren.
Nog los van het feit dat de tips tegenstrijdig zijn.
RIVM stookalert staat ALTIJD op "geen alert", ook als het mistig en windstil is.
Quote van RIVM: " Het stookalert gaat uit als de helft van een
provincie minimaal 6 uur lang een verwachting heeft voor deze ongunstige weersomstandigheden."
Aan die voorwaarden wordt bijna nooit voldaan omdat mist en windstil weer meestal lokaal is. Dus met dichte mist in jouw dorp wordt er gewoon gestookt, want het RIVM stookalert zegt dat het mag. Wat dat betreft moet het RIVM stookalert direct worden afgeschaft, maar die mensen vinden zichzelf zo geweldig dat ze liever slechte adviezen geven dan erkennen dat ze weer eens een foute tool hebben ontwikkeld.

directtrack
directtrack23 nov 2020 - 16:50

De windwaarneming van plm. 17:00 zegt niets over de wind om 19:00, die is dan vaak al gaan liggen.

Joop88
Joop8821 nov 2020 - 19:07

Jammer dat de vraag van mevrouw niet wordt beantwoord en niet wordt voorgelegd aan de politiek.
Waarom mag je in NL je buren vergassen tot ziekte of zelfs de dood er op volgt?

In principe mag je geen geurhinder veroorzaken, het milieu niet vervuilen, en geen extreme overlast veroorzaken. Maar om 1 of andere reden geldt dat ineens niet als je hout gaat stoken. En dan mag je hopen dat het alleen in de wintermaanden is, en niet zoals hier in de buurt waar men de houtkachel als hoofdverwarming gebruikt het gehele jaar door.

De reactie van de houtkachelbranche was uiteraard weer voorspelbaar. Helaas verkopen ze wel alleen maar houtkachels waarbij je de luchttoevoer kan afknijpen zodat iedereen het hout smoort in plaatst van laat branden. Want ja,.. het moet natuurlijk niet te warm worden in de woning.

Last but not least. De oplossong is super simpel.
Iedereen mag stoken, maar wel even net zoals een kapvergunning een jaarlijkse stookvergunning bij de gemeente aanvragen waar buren bezwaar tegen kunnen maken. Iedere schone en afgelegen stoker kan dus lekker blijven stoken, want die veroorzaken volgens eigen zeggen geen enkele overlast en krijgen dus de vergunning. Alleen de slechte stokers krijgen geen vergunning indien de buren bezwaar maken. Iedereen blij, probleem super simpel opgelost.

Sowieso is het toestaan van houtstoken super hypocriet.
De hele wereld wordt platgelegd vanwege de gezondheidsrisicos van Corona. Maar als je gezondheid in gevaar komt van houtstokers dan mag je van diezelfde overheid dood neervallen.