Kassa

Nederlands medicijntekort was in 'rampjaar' 2022 groter dan ooit

14-01-2023
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
4206 keer bekeken
  •  

Het jaar 2022 was een rampjaar voor patiënten en apothekers. Nog nooit waren er zoveel medicijnen niet te verkrijgen. In 2022 waren maar liefst 1.514 soorten medicijnen voor langere tijd niet te krijgen. Gemiddeld duurde het tekort 91 dagen. En tien procent van de medicijnen verdween helemaal van de markt.

Dat maakte Aris Prins, voorzitter van de apothekersvereniging KNMP, zojuist bekend in Kassa

IJzeren voorraad

Dé oplossing voor het tekort is het aanleggen van grote voorraden medicijnen voor een periode van tweeënhalve maand, de zogenaamde 'ijzeren voorraad'. Maar omdat 2023 een overgangsjaar is, zal het effect pas in 2024 zichtbaar zijn.

Een echte oplossing voor het medicijntekort is er daarom niet, zegt minister Ernst Kuipers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). "Wat ze (de patiënten, red.) ter harte mogen nemen is dat ik er op allerlei manieren mee bezig ben, maar dat ik helaas ook de boodschap heb dat het morgen niet over is."

Geen hoopgevende boodschap

Dat is geen hoopgevende boodschap, zeker niet omdat de gevolgen van het tekort dramatisch zijn, in eerste plaats voor de patiënten. In 99% van de gevallen krijgen zij vervangende medicijnen. Maar soms zijn die er simpelweg niet. En dat heeft voor sommige patiënten ingrijpende gevolgen.

Geen vervangend medicijn tegen hartkramp

In de uitzending kwam Enny Smit aan het woord. Zij lijdt aan een zware vorm van hartkramp, prinzmetal angina pectoris. Zij is afhankelijk van één medicijn, Nitroglycerinum.

Voor dat medicijn is voor Enny geen vervanging beschikbaar, want alternatieve medicatie roept hevige allergische reacties bij haar op. Ze is nu bezig met haar laatste doosje, want het medicijn is uit de handel genomen. Wat nu?

Alternatieve medicatie? "Niet zonder risico"

Alternatieve medicatie is ook niet zonder risico. Vooral bij ouderen leidt het regelmatig tot ziekenhuisopnames, meestal als gevolg van verkeerd gebruik van medicijnen, te hoge of te lage doseringen of bijwerkingen. Los van het persoonlijke leed, kost dit veel geld.

En op geld voor de zorgkosten willen we in Nederland juist besparen. Dat gebeurt met het zogenaamde preferentiebeleid. Zorgverzekeraars bepalen elke twee jaar welke generieke medicatie vergoed wordt. De leverancier die de laagste prijs biedt, krijgt het leveringscontract. En alleen hun medicijn wordt vergoed.

Het heeft tot besparingen van honderden miljoenen tot een miljard per jaar geleid. Dat is mooi.

"Beleid heeft een keerzijde"

Maar het beleid heeft ook een keerzijde, zegt gezondheidseconoom Xander Koolman. Want zodra er schaarste ontstaat op de wereldmarkt, staat Nederland achteraan in de rij. Wij betalen immers een lage prijs en vissen zodoende regelmatig naast het net. Met als gevolg tekorten.

Bevoorrading is kwetsbaar

De tekorten ontstaan meestal omdat er iets mis is gegaan met de productie van de medicijnen in China en India. Daar komen de meeste generieke medicijnen vandaan.

De afhankelijkheid van slechts twee landen maakt ons kwetsbaar, want er hoeft maar iets te gebeuren, en de bevoorrading stokt. Dat gebeurde bijvoorbeeld in 2019 toen er een grote partij paracetamol vervuild raakte en niet geleverd mocht worden.

Die voorraad vormde 20% van alle paracetamol ter wereld. Het gevolg was een mondiale schaarste. Naast vervuiling zorgen ook lockdowns of vervoersproblemen voor problemen.

Nederland kan tekort aan medicijnen niet opvangen

Problemen met levering zijn bijna niet meer op te vangen, want in Nederland hebben we sinds de recente sluiting van InnoGenerics in Leiden geen grote medicijnfabriek meer. En moeten we bij tekorten op de wereldmarkt gaan kopen.

En daar staan we dus achteraan in de rij.

"We moeten naar een systeem met leveringsplicht"

"Beter", zo stelt Xander Koolman, "zou een systeem zijn met een leveringsplicht inclusief hoge boetes. Dan zorgt een medicijnleverancier wel dat er voorraad is."

In Nederland bestaat wel zoiets, maar werkt het nauwelijks, althans niet als stimulans om tekorten te voorkomen. In de afgelopen jaren zijn er zes boetes uitgedeeld, variërend van € 5.000,- tot € 100.000,-.

Blijkbaar heeft dat, gezien de recordtekorten van 2022, weinig indruk gemaakt op de medicijnleveranciers...

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (11)

rinuszwam
rinuszwam16 jan. 2023 - 9:21

Sinds het aantreden van de kabinetten Rutten, met zijn Liberale beleid zijn wij de gewone Burgers al circa 14 jaar te dupe !! Nu weer het medicijnen tekort , Wat een afgang !! Maar de meerderheid van de kiezers hebben daarvoor gekozen , de meesten beseffen niet wat ze doen , Nu zijn we al deze jaren de klos , MARKTWERKING dat was/is de slogan, waardoor de gewone BURGERS al deze jaren te dupe zijn geworden én nog steeds , nu weer met het zg Medicijnen tekort !!

dfacerpe48
dfacerpe4816 jan. 2023 - 8:08

De overheid vind geld belangrijker dan de gezondheid van haar onderdanen. Door het door toedoen van de overheid ontstane medicijn tekort komen er meer ziekenhuisopnames en wordt de gezondheidszorg alleen maar duurder, ondanks de besparing van 1 miljard op medicijnen. Er moet een smartegeldpot uit de overheidsfinanciën komen, die slachtoffers van het medicijntekort ruimhartig compenseert voor de geleden gezondheidsschade. Bij sterven door het ontbreken des te meer.

derwilly
derwilly15 jan. 2023 - 16:05

schuldige ? hoe je het wendt of keert !!, altijd de zelfde ! ! de geldwolven !! de zakkenvullers !!

Michelevisser
Michelevisser15 jan. 2023 - 10:37

Er wordt niet stil gestaan bij het feit wat het allemaal doet met de apothekersassistent die alsmaar nee moet verkopen en degene is die alle boze cliënten over zich heen krijgen. Ik werk in een gezondheidscentrum ons cao opgezegd en we hebben al 3 jaar geen loonsverhoging gehad. We doen ons best voor de cliënten maar onze rol wordt nergens besproken

1 Reactie
hoelangreddenwehetnog
hoelangreddenwehetnog15 jan. 2023 - 20:52

De vakbonden kunnen je ondertussen niet vertellen hoe groot de groep is, voorheen werkzaam onder de cao gezondheidscentra, en nog niet in een "aanpalende" cao ondergebracht is. En terwijl onze collega doktersassistentes inmiddels weer loonsverhoging gehad hebben (i.v.m. de inflatie, waar wij geen last van hebben?). Staan wij al sinds juli 2018 stil!

silver5
silver515 jan. 2023 - 9:11

Ter aanvulling nog, als een medicijn niet beschikbaar is en je geen merk wilt waar je ziek van word krijg je het recept terug en moet je het zelf maar uitzoeken?? Klantvriendelijkheid? Zij moeten andere apotheken bellen of er nog voorraad is, niet ik!!

1 Reactie
MariekeTB
MariekeTB16 jan. 2023 - 15:28

Ik ben zelf apotheker en bij ons is de stelregel dat als er iets niet te leveren is, wij op zoek gaan bij collega’s. Hebben die het ook niet, dan gaan we in overleg met de voorschrijvend arts over alternatieven. Dit us niet de taak van de patient. Helaas is het wel zo dat er tegenwoordig steeds meer medicijnen echt niet leverbaar zijn in NL (van geen enkele fabrikant). Daar moet dan door de arts een nieuw medicijn gekozen worden. En niet bij iedereen is dat een succes.

silver5
silver515 jan. 2023 - 9:06

Tegenwoordig beslissen apothekers wélk (preferente) medicijn je krijgt. Zélfs met brieven van professor, specialisten én huisartsen kan een apotheker nóg weigeren je het juiste medicijn te geven, of zegt dat je het moet betalen (dus dan is er géén tekort), voor epilepsie patiënten kan dit desastreus uitvallen. An dere merken hebben wél dezelfde hoofdbestanddelen máár andere hulpstoffen waar je vaak allergisch op reageert met alle gevolgen van dien. Oók als het medicijn voor je longen bedoeld is (het gaat immers om. de húlpstoffen) en je krijgt longontsteking is het antwoord van de apotheker "bewijs maar dat dat van het preferente middel is") En je kunt dus tientallen euro's per maand betalen voor levensreddende medicijnen!!

3 Reacties
Engelse drop
Engelse drop15 jan. 2023 - 10:12

Dat probleem heb ik dus ook. Heb er wel voor gezorgd dat ik mijn pillen op voorraad heb voor 6 maanden.

Michelevisser
Michelevisser15 jan. 2023 - 10:39

De apothekers beslissen niet maar de zorgverzekeraar. De apotheek krijgt het niet vergoed als zij zich niet aan het preferentiebeleid houden. Dus klagen bij de zorgverzekering

MariekeTB
MariekeTB16 jan. 2023 - 15:30

Ik ben apotheker en helaas beslis ik niets. De verzekeraar bepaalt welk middel er vergoed wordt.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Meld je snel en gratis aan voor de Kassa nieuwsbrief!