Kun je nog veilig een glaasje water uit je eigen kraan tappen?

We poetsen allemaal onze tanden met een gifcocktail van PFAS, microplastics en andere troep. Althans: als we influencers op Tiktok en Instagram moeten geloven. In online filmpjes laten ze zien dat ons kraanwater volkomen vervuild is. Hun oplossing? Koop dure filters of stap over op flessenwater uit de supermarkt. Zeker met de recente kookadviezen in Utrecht en Amersfoort twijfelen steeds meer mensen over de veiligheid van hun kraanwater. Is dat terecht?

In Nederland gebruiken we gemiddeld 118 liter kraanwater per persoon, per dag. Een klein deel gebruiken we als drinkwater, de rest verdwijnt via je toilet en je doucheputje in het riool. Samen met het water dat bedrijven en de industrie verbruiken, gaat het om miljarden liters schoon drinkwater per jaar.

In het nieuws komen steeds vaker berichten voorbij waarin gewaarschuwd wordt voor de kwaliteit van het Nederlandse water. Meststoffen van boeren, lozingen van de industrie en microplastics uit afvalstromen komen steeds vaker in ons oppervlaktewater terecht. Waterschappen en drinkwaterbedrijven trokken daarom eerder dit jaar aan de bel: ons water staat onder druk.

Hebben de influencers dan gelijk: is ons water niet veilig? Dat ligt eraan hoe je het bekijkt. Drinkwater-expert Roberta Hofman legt uit: “Als je dit soort nieuwsberichten leest, kun je inderdaad denken dat het slecht gesteld is met ons water. Het klopt ook dat we als Nederland niet het beste jongetje van de klas zijn als het om ons oppervlaktewater gaat. Maar het is heel belangrijk om onderscheid te maken tussen onze waterbronnen en het water dat uit de kraan komt.”

Dat zit zo: Nederlandse drinkwaterbedrijven halen hun water uit bijvoorbeeld de Maas. Maar dat water gaat niet 1-op-1 naar onze keukenkraan. Roberta Hofman: “Ik zou niemand aanraden om een glas water uit de Maas te drinken. Nederlandse drinkwaterbedrijven besteden daarom enorm veel energie, geld en tijd om dat water geschikt te maken voor consumptie. Ze moeten zich daarbij houden aan de strenge eisen die in het Drinkwaterbesluit staan.

Met verschillende filters en behandelmethoden wordt het water volledig gezuiverd van stoffen die we niet binnen willen krijgen. Daar zijn we in Nederland echt ongelooflijk goed in, dat is iets om trots op te zijn. Het water dat thuis uit je kraan komt is niet meer te vergelijken met het water dat uit de rivier gehaald is.”

Om te controleren dat dat gezuiverde drinkwater daadwerkelijk veilig is voor consumptie wordt het water uitgebreid getest, vanaf de bron tot aan je kraan. Onderzoeker Peter Fischer werkt bij AquaLab Zuid, waar het drinkwater van alle zuidelijke provincies wordt onderzocht. Peter: “In ons lab worden ieder jaar ruim zeshonderdduizend testen uitgevoerd. We onderzoeken het water uit de bron, dat kunnen bijvoorbeeld waterbekkens of rivieren zijn, om te kijken wat daar voor mogelijke vervuiling in voor komt. Dat water wordt gezuiverd en vervolgens ook weer uitgebreid getest. Als al het gezuiverde water bij elkaar komt in een soort groot, afgesloten zwembad testen we ook daar weer de kwaliteit."

"En als laatste testen we het water bij de mensen thuis. Daarvoor gaan monsternemers het land door om bij mensen en bedrijven flesjes water uit de kraan te tappen die wij vervolgens weer kunnen controleren. Zo wordt de hele keten gedekt.”

Waarom waarschuwen influencers dan voor de gevaren van ons kraanwater? In verschillende filmpjes zie je schijnbaar schoon drinkwater in een bruine smurrie veranderen. Roberta Hofman: “Dat soort filmpjes maken me echt boos. Ze hebben gelijk dat er van alles in je drinkwater zit, maar dat is ook juist de bedoeling. Via ons drinkwater krijgen we allerlei gezonde zouten en mineralen binnen. Maar zij brengen het alsof dat schadelijke stoffen zijn. Dat is gewoon een grove leugen. En vaak gebeurt dat omdat ze iets willen verkopen. Waterfilters bijvoorbeeld. Dus los van de angst die ze zaaien, jagen ze mensen totaal onnodig op kosten.”

Peter Fischer van Aqualab Zuid: “Juist dat soort thuisfilters zijn een risico. Het water staat stil in zo’n systeem en daarmee loop je grote kans op bacterievorming. Dat is juist iets wat je niet wilt. Drinkwaterbedrijven stellen daarom hele strenge eisen voor het water wat uit je kraan komt. Als we één bacterie in een hoeveelheid water ter grootte van een olympisch zwembad aantreffen, wordt er al ingegrepen.”

Toch komen stoffen als PFAS en medicijnresten wel degelijk voor in ons kraanwater. Dat klinkt eng, maar de hoeveelheden zijn zo klein dat ze niet schadelijk zijn voor onze gezondheid. Wateronderzoeker Roberta Hofman: “Kijk naar medicijnresten. Die concentratie is zo laag dat je in het geval van paracetamol ruim 600 jaar elke dag twee liter moet drinken om één tabletje binnen te krijgen. En dat geldt ook voor alle andere ongewenste stoffen. Dat is dus verwaarloosbaar.”

Conclusie: ja er zijn af en toe kookadviezen en er zit inderdaad van alles in je kraanwater. Kan dat kwaad? Nee. Ons kraanwater wordt extreem goed behandeld en gecontroleerd. Overschakelen op duur flessenwater of het aanschaffen van een waterfilter is dus absoluut niet nodig. Drinken uit je eigen kraan is niet alleen beter voor het milieu, het is ook nog eens heel goed voor je portemonnee. Voor één fles bronwater kun je al snel 1000 liter kraanwater drinken. Snel verdiend dus!