Hoe voorkom je dat gekleurde en zwarte kleding vaal en grauw wordt in de was?

Zwarte of gekleurde kleding en beddengoed kunnen na een paar wasbeurten al vaal, grauw of flets worden. En dat is zonde. Je denkt misschien: het komt vast door mijn wasmiddel. Maar dat is lang niet altijd de oorzaak van het kleurverlies. Let jij weleens op de temperatuur waarop je je gekleurde wasgoed wast? Dat maakt veel uit! En wat adviseert het waslabel over binnenstebuiten wassen?

Wist je dat warm water het vervagen van kleurstoffen versnelt? Daarom kun je zwarte en gekleurde kleding het beste wassen op 20 of 30 graden.

Bij hogere temperaturen spelen een aantal processen een rol die mooie kleuren verpesten. Welke zijn dit?

Waarom kan warm water een spelbreker zijn? Door op 40 graden (of warmer) te wassen, komen vezels van wasgoed meer open te staan. Kleurstoffen laten dan gemakkelijker los en spoelen tijdens het wassen weg. Dit effect is vaak sterker bij nieuwe en donkere stoffen, omdat die veel kleurstof bevatten. Het resultaat: je gekleurde was verliest aan kleur.

Kleurstoffen zijn opgebouwd uit chemische verbindingen. Die kleurmoleculen gaan bij hogere temperaturen trillen. Wordt het water te warm? Dan kunnen ze vervormen of breken. Dit heet thermische degradatie en verandert zichtbaar de kleur van je wasgoed.

Je kent het wel: metaal wordt na verloop van tijd roestig, een appel kleurt bruin als je die in stukjes snijdt. Dit heet oxidatie en kan ook tijdens het wassen voorkomen. Warm water, zuurstof en bepaalde bestanddelen van wasmiddelen kunnen samen dit proces versterken. Vooral donkere kleuren kunnen daardoor eerder dof of grauw worden.

Wil je dat je gekleurde wasgoed zo lang mogelijk de originele kleuren behoudt? Let dan op het volgende als je de was doet:

Koud tot 20 graden: De laagste temperatuur is geschikt voor kwetsbare stoffen en licht vervuilde was. Het water wordt nauwelijks verwarmd, waardoor je ook nog energie bespaart. Mooi meegenomen met die hoge energieprijzen!

30 graden: Voor veel dagelijkse, gekleurde was is op 30 graden wassen een goede keuze. Moderne wasmiddelen zijn vaak zo samengesteld dat ze bij deze temperatuur effectief reinigen. En op deze gematigde temperatuur behoud je de kleuren beter.

40 graden: Kan nodig zijn als de was vervuild is. Maar houd er rekening mee: kleurverlies treedt sneller op, omdat het water warmer is.

60 graden of hoger: Voor witte was is deze temperatuur geen probleem. Voor kleurbehoud is deze temperatuur duidelijk ongunstiger. Dit gebruik je vooral wanneer hygiëne dat vereist.

Tip: Was nieuwe kleding de eerste keren apart

Vooral nieuwe zwarte, rode en donkerblauwe kleding bevat vaak overtollige kleurstoffen. Was deze kledingstukken de eerste twee of drie keer apart om afgeven van kleur aan ander wasgoed te voorkomen.

Heb je je weleens afgevraagd waarom je sommige kleding volgens instructies van het waslabel binnenstebuiten moet wassen? Dat advies wordt niet voor niets gegeven.

Kleding schuurt tijdens het wassen tegen de binnenkant van de trommel en tegen andere kledingstukken aan. Daardoor slijt vooral de buitenste laag van de stof lichtjes. En dat is het deel waarop de kleuren zichtbaar zijn.

Door gekleurde en zwarte kleding binnenstebuiten te wassen, verplaats je de grootste wrijving naar de binnenkant. Een beetje kleurverlies is daar niet zo erg, want dat zie je toch niet.

Binnenstebuiten wassen is vooral nuttig bij:

- Zwarte of donkergekleurde T-shirts, broeken en beddengoed.

 - Jeans.

- Bedrukte gekleurde kleding of beddengoed met een print en/of logo’s.

- Kledingstukken van kwetsbare donkere en gekleurde stoffen.

Een volle trommel kan energie en water per wasbeurt besparen, luidt een bekende bespaartip. Je hoeft immers minder vaak de was te doen, als je telkens voor een volle trommel zorgt.

Maar een volle wasmachine is wel minder gunstig voor het behoud van kleur. Wanneer kleding weinig bewegingsruimte heeft, schuurt het sterker tegen elkaar. Dit gaat ten koste van de kleuren.

Laat daarom voldoende ruimte over zodat de kleding vrij door het sop kan bewegen. Een praktisch uitgangspunt is dat je nog een hand tussen de bovenkant van de was en de trommel kunt steken.

Er ontstaat ook wrijving tijdens het centrifugeren. Dat is het snel ronddraaien van de wastrommel aan het einde van het wasprogramma, om overtollig water uit je wasgoed te slingeren.

Hoe langer en intensiever de wasmachine centrifugeert, hoe meer de kleding tegen de trommel en tegen elkaar wordt gedrukt.

Kies daarom voor je geliefde gekleurde wasgoed voor een gematigde centrifugestand. Let wel: een lagere centrifugesnelheid betekent wel dat de was wat natter uit de machine komt en langer moet drogen.

De combinatie van warmte en wrijving in de wasdroger kan kleuren ook sneller doen vervagen. Laat donkere en gekleurde kleding daarom bij voorkeur aan het wasrek drogen, tenzij het waslabel anders aangeeft.

Voor zwarte en gekleurde was is een bontwasmiddel of kleurwasmiddel de beste keuze. Deze middelen zijn gericht op reinigen en kleurbehoud en bevatten doorgaans geen zuurstofbleekmiddelen of optische witmiddelen, die je in wasmiddelen voor witte was aantreft. Daarnaast heeft kleurwasmiddel soms speciale bestanddelen om te voorkomen dat de kleuren afgeven.

Zuurstofbleekmiddel en optische witmakers in wasmiddelen voor witte was zijn vooral bedoeld om witte of lichte was frisser te laten lijken. Bij donkere en gekleurde stoffen kunnen ze juist zorgen voor een doffe of fletse kleur. Was je favoriete T-shirts of pyjama dus niet met een wasmiddel voor de witte was.

Speciale wasmiddelen voor zwarte was kunnen helpen om donkere kleding langer mooi te houden, maar volgens de Consumentenbond zijn ze niet noodzakelijk. Een goed vloeibaar bontwasmiddel is ook geschikt voor zwarte kleding en houdt kleuren doorgaans goed. Vloeibare wasmiddelen doen het op het gebied van kleurbehoud iets beter dan poeders, tekent de Consumentenbond aan.   

De juiste hoeveelheid wasmiddel heeft invloed op het kleurbehoud. Zowel te weinig als te veel wasmiddel kan problemen geven.

Bij een te lage dosering wordt vuil onvoldoende losgeweekt. Achtergebleven vuil kan een grauw waas over zwarte en gekleurde kleding veroorzaken.

Een overdosis wasmiddel kan leiden tot veel schuim en wasmiddelresten. Kleding beweegt dan minder vrij door de trommel en schuurt daardoor mogelijk sterker tegen andere stoffen.

Daarnaast kunnen resten van het wasmiddel in de vezels achterblijven als je er te veel van gebruikt. Die maken donkere kleding soms flets en kunnen een lichte waas over de kleding veroorzaken. Volg daarom de doseerinstructies op de verpakking en houd rekening met de hoeveelheid was en de mate van vervuiling.