
Vijf goede doelen, Plan International, KWF, het Leger des Heils, het Joods Nationaal Fonds en Ronald McDonald erven miljoenen van de in 2021 overleden Herman Sjouwerman. Herman, geboren na de oorlog, had tijdens zijn leven veel last van trauma’s vanwege de zware familiegeschiedenis. Nagenoeg zijn hele familie werd vermoord in de Tweede Wereldoorlog. In 2011 was hij opgenomen voor traumabehandeling in het Sinai Centrum.
In die tijd maakt Herman een testament op waarbij vijf goede doelen vrijwel alles erven; zijn beleggingsrekeningen met miljoenen euro’s, zijn huis en inboedel en een derde aandelen in het familiebedrijf. In dat familiebedrijf zit een winkelpand dat bedoeld is om de drie aandeelhoudende familietakken generatie na generatie van inkomen te voorzien.
Het pand heeft een grote historische en emotionele waarde voor de familie Sjouwerman. De goede doelen moeten de aandelen aanbieden aan de familie en een prijs overeenkomen. De goede doelen willen de prijs baseren op de verkoopwaarde van het winkelpand. Maar dat is niet wat de goede doelen geërfd hebben. Ze hebben aandelen geërfd waarop alleen een beperkt dividend kan worden uitgekeerd. En sowieso willen de andere twee aandeelhouders, de familie van Herman, niet verkopen. Dat wilde Herman zelf ook niet, gezien de historie van het pand en dat laat hij bij leven ook weten aan de rest van de familie: het pand moet verhuurd en in de familie blijven.
De familie kan de hoofdprijs gebaseerd op de waarde van het winkelpand niet betalen en volgens deskundigen is de waarde van de aandelen ook heel veel lager. Om het hoge bedrag toch te kunnen ontvangen zetten de goede doelen druk op de familie om het winkelpand te verkopen en een vertegenwoordiger van de goede doelen zegt dat wel voor hen te kunnen regelen, Op die manier zouden de goede doelen een derde kunnen verkrijgen van de opbrengst van het pand, Dat zou nog eens miljoenen extra opleveren voor de vijf doelen.
Het testament met de vijf goede doelen als erfgenamen komt als verrassing voor de familie. Want Herman liet in 2012 en daarna zowel mondeling als schriftelijk weten dat hij zijn testament uit 2011 ging veranderen. Er wordt ook een envelop gevonden waar dat op staat, maar dit is nooit officieel vastgelegd in een nieuw testament. Daardoor heeft het geen juridische status en blijft het testament uit 2011 gelden. De familie respecteert het testament. De miljoenen worden overgeschreven naar de goede doelen, de woning van Herman, dat hij aan een familielid beloofd had, wordt door de goede doelen verkocht.
Herman beheerde het familiearchief van de familie Sjouwerman met foto’s en persoonlijke brieven, het lag opgeslagen in zijn woning. De vijf goede doelen bieden het familiearchief te koop aan, aan de nabestaanden. Rachel Sjouwerman, nichtje van Herman, is hier net als de rest van de familie uiterst verbolgen over: "Wij hebben gevraagd of we dat familiearchief terug kunnen krijgen, dat kon in eerste instantie niet maar toen konden we het toch terugkrijgen maar moesten het dan kopen tegen de getaxeerde waarde. Dat is natuurlijk belachelijk, dat is gewoon enorm pijnlijk." Pas toen na onderzoek bleek dat het geen geld waard was, werd het familiearchief alsnog aan de familie overgedragen.
De familie, die zelf niets erft, en het testament niet aanvecht, is zelf niet in staat om de aandelen van de goede doelen over te nemen. Er wordt vanaf het begin vanuit het familiebedrijf een onderbouwd bod van 500.000 euro gedaan aan de goede doelen voor de aandelen, dat is nog eens 100.000 euro per goed doel bovenop de miljoenen die ze al uit de nalatenschap hebben ontvangen.
Tijdens een bijeenkomst in november 2025 over de aandelen, waar de goede doelen zich laten vertegenwoordigen door het JNF en Plan International, wordt het half miljoen afgewimpeld met de tekst 'We laten ons niet afschepen met een jodenfooi'. De aanwezige familie kan haar oren niet geloven maar niemand reageert daar verder op. Het belandt in de notulen die naar de goede doelen als aandeelhouder worden gestuurd. Ook daarop volgt geen reactie.
Het jarenlange getouwtrek met de goede doelen heeft de familie Sjouwerman inmiddels tonnen gekost. En Rachels blik op goede doelen voorgoed veranderd. Rachel Sjouwerman in Kassa: "Ik kijk nu heel erg negatief naar goede doelen, naar organisaties die ‘goed’ in hun naam hebben staan, waarvan je denkt, het is goed om daar iets aan te geven. Deze vijf goede doelen hebben zo’n negatieve indruk gemaakt dat ik denk: ze zijn helemaal niet goed, ze doen helemaal niet goed. Aan de voorkant profileren ze zich met hun missie waarin ze oog hebben voor historie, waar het om naastenliefde gaat, maar aan de achterkant zijn het gewoon keiharde commerciële instellingen die koste wat kost hun winst willen maximaliseren."
De goede doelen willen niet naar de studio komen of op camera reageren. Ze stellen dat een zorgvuldig proces nu eenmaal tijd kost. En dat de afwikkeling van de nalatenschap van Herman Sjouwerman in de afrondende fase zit. Het JNF laat nog weten dat de term ‘jodenfooi’ volgens hen gebruikt kon worden en vindt dat zij als Joodse gesprekspartner niets ongebruikelijks hebben gezegd. Er is volgens het JNF geen intentie of sprake van antisemitisme.
Ineke Koele, die de familie Sjouwerman bijstaat, is gevraagd om een reactie: "Namens de familie kan ik bevestigen dat er contact is tussen advocaten, maar ik kan niet ingaan op de inhoud van lopende onderhandelingen. Er is geen overeenstemming bereikt en de kwalificatie dat het dossier zich in een afrondende fase bevindt doet daarom geen recht aan de stand van zaken."
Rachel Sjouwerman, nichtje van Herman, laat aan Kassa weten dat na de opnames, en nadat Kassa de vijf goede doelen heeft gebeld, hun advocaat is benaderd door de goede doelen. Er zou een voorstel komen als de uitzending niet doorgaat. Daarnaast zegt de advocaat van de goede doelen dat eventuele schade aan de goede doelen door medewerking aan een uitzending, mogelijk verhaald gaat worden op de familie. Rachel vindt dit ronduit intimiderend en vindt dit een poging van de goede doelen om de familie het zwijgen op te leggen. Uiteindelijk komt er een voorstel waarin het niet doorgaan van de tv-uitzending of mogelijke schade verhalen, niet meer voorkomt.