Giftige bestrijdingsmiddelen op 'insectvriendelijke' tuinplanten: consumenten misleid

Uit onderzoek van het tv-programma Kassa (BNNVARA) blijkt dat gangbare tuinplanten uit het tuincentrum, die juist insecten aantrekken, vaak vervuild zijn met schadelijke bestrijdingsmiddelen. In een nieuwe steekproef van 17 gangbare planten, gekocht bij Welkoop, Praxis en Intratuin, zijn in totaal 32 verschillende pesticiden aangetroffen. In alle onderzochte 17 planten is een ‘cocktail’ van meerdere pesticiden gevonden.

Dit onthult consumentenprogramma Kassa zaterdag in haar uitzending, op basis van een steekproef uitgevoerd door PAN-NL (Pesticide Action Network Nederland). Alle aangetroffen pesticiden zijn in Nederland goedgekeurd, toch zijn ook deze pesticiden schadelijk voor insecten.

Uit de steekproef blijkt dat 82% van de planten één of meer insecticiden bevat (gericht op het doden van insecten), 82% bevat PFAS-pesticiden en 82% bevat zogeheten Kandidaten voor Vervanging. Dat zijn pesticiden die door de Europese Commissie zijn aangeduid als stoffen die door een veiliger alternatief vervangen dienen te worden.

Lees hier meer over dit onderwerp. Dit artikel loopt verder na onderstaande link.

Voor consumenten is het wat betreft planten uit tuincentra dus niet transparant óf en hoeveel pesticiden er op planten zijn gespoten, en hoeveel residuen er nog op zitten. En zo kun je onbedoeld een plant kopen die enorm schadelijk blijkt te zijn voor nuttige insecten in je tuin. Bestuivers zoals bijen, hommels of zweefvliegen kunnen hierdoor namelijk doodgaan of onvruchtbaar worden.

Het onderzoek is toegespitst op planten die insecten aantrekken, zoals lavendel, Campanula (klokjesbloem) en Erysimum (muurbloem). De klokjesbloem van Praxis bevat het hoogste aantal residuen van pesticiden, namelijk 13 verschillende stoffen. Welkoop en Intratuin staan op de tweede plaats met ieder 12 residuen in de muurbloem en rozemarijn.

Hoogleraar entomologie Marcel Dicke (WUR), betrokken bij onderzoek naar alternatieven voor gebruik van pesticiden, maakt zich ernstig zorgen over de mix van pesticiden die op planten gebruikt mag worden. "Die mengsels hebben onverwachte effecten, die soms erg negatief uitwerken op insecten, maar het kan zelfs ook op onze eigen gezondheid negatief uitwerken. En daarop wordt niet getoetst", aldus Dicke in de uitzending van Kassa.

Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) beoordeelt de pesticiden die in Nederland door siertelers gebruikt mogen worden en volgt hierbij de in de Europese Unie geldende beoordelingskaders.

Tuinbranche Nederland, de brancheorganisatie waar Praxis, Welkoop en Intratuin ook onder vallen, benadrukt het belang van transparantie voor consumenten over het gebruik van pesticiden. De brancheclub onderschrijft dat de informatievoorziening voor consumenten op dit moment onvoldoende is.

"We zien daarbij een duidelijke noodzaak om beter zichtbaar te maken hoe planten zijn geteeld, omdat consumenten die informatie nu vaak missen. Daarom werken we aan de ontwikkeling van goed onderbouwde en herkenbare informatie in de winkel, zodat consumenten bewuster en beter geïnformeerde keuzes kunnen maken."

Daarnaast streeft de tuinbranche ernaar om in 2030 in tuincentra een assortiment te verkopen dat voor zeventig procent uit chemievrije planten bestaat.

PAN-NL voert deze steekproef al uit sinds 2022, tot nu toe is zelden een plant zonder pesticiden aangetroffen.

Het complete onderzoeksrapport van het in 2026 uitgevoerde onderzoek van PAN-NL vind je hieronder.