Sfeerfoto van Kassa
Kassa
Kassa

Elke zaterdag om 19:05 opnpo1

Het consumentenplatform van BNNVARA met Vraag & Beantwoord, dossiers en het laatste nieuws. Bekijk actuele onderwerpen en uitzending gemist online!
Kassa

GGZ en corona: een derde van psychiatrische patiënten loopt vast

28 mrt 2020
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
151 keer bekeken
We hebben allemaal wel eens tijdelijk psychische problemen, bijvoorbeeld als iemand is overleden. Maar je hebt een psychische aandoening als je een extra kwetsbaarheid hebt waardoor je geestelijk echt in de problemen komt als er iets in je leven misgaat. Dat speelt bij zo’n miljoen Nederlanders. Mensen die bijvoorbeeld depressief zijn, autisme hebben of soms psychoses hebben. Hoe gaat het met hen in deze tijd van onrust en spanning door het coronavirus?
De koepelorganisatie van en voor mensen met psychische problemen en hun familieleden, MIND, heeft die vraag voorgelegd aan een panel van 4000 leden uit de achterban. Ongeveer de helft van de respondenten ziet een duidelijke toename van klachten: angst, depressiviteit, paniek, slecht slapen. Het verlies van sociale contacten en van dagstructuur komt bij een deel van ggz-cliënten wel extra hard aan en leidt tot eenzaamheid. Een klein deel ondervindt opvallend genoeg ook positieve gevolgen: de samenleving komt meer tot rust; als veel mensen van slag raken ben je niet meer zo’n uitzondering. Bijna de helft van de respondenten denkt het de komende tijd zelf wel te redden, ongeveer een derde denkt van niet. Familieleden die ook zijn ondervraagd maken zich nog wat meer zorgen en vragen expliciet aandacht voor cliënten die zorg mijden en toezicht en activering nodig hebben.

Maatwerk is gewenst

Ggz-behandeling valt het vaakst weg. Wat minder vaak wegvalt of soms zelfs meer wordt: mantelzorg, e-Health en huisarts. Uit het panelonderzoek komt naar voren dat ervaringen met alternatieven zeer wisselend zijn. Maatwerk is gewenst. Een opvallend aantal mensen vindt zelf of in eigen netwerk oplossingen. Bijvoorbeeld mensen die weer tijdelijk bij familie in huis gaan wonen.

Veenbrand

Er komt nog een groep bij die de gevolgen van deze coronamaatregelen gaat ondervinden. Dat zijn de ouders, de mantelzorgers die nu iemand voortdurend thuis hebben. Als je 24 uur bovenop elkaars lip zit, dan kan dat normaal al spanningen geven. En bij mensen die kwetsbaar zijn, kan dat extra moeilijkheden geven.
‘Het belangrijkste probleem is nu dat de GGZ aan het improviseren is. Er is geen maatwerk meer mogelijk,’ stelt ook Bert Stavenuiter van MIND/Ypsilon. Groepstherapieën kunnen niet meer, individuele gesprekken niet omdat hulpverleners vaak vanuit huis werken. En juist persoonlijke gesprekken zijn voor deze groep heel belangrijk. Hoe langer de beperkende maatregelen vanwege het coronavirus voortduren, hoe groter het isolement van mensen met psychische problemen. ‘Het is een veenbrand die die op een gegeven moment wel moet ontvlammen’, stelt Stavenuiter.

Persoonlijk contact erg belangrijk

‘We moeten prioriteiten stellen, ook in de psychische zorg, niet alles kan meer. Ik denk dat het helpt als we dan gaan zoeken naar creatieve oplossingen. Die groepstherapie die wegvalt, dat is lastig. Voor veel hulpverleners geldt nu, net als de meeste mensen, dat ze vanuit huis werken. Maar de vraag is of dat de beste plek is. Wees creatief, kijk hoe je elkaar nog wel kunt zien. Beeldbellen, online contact, da’s mooi dat die mogelijkheden er zijn, maar het kan niet alleen. Juist bij deze groep is persoonlijk contact ongelooflijk belangrijk. Zoek elkaar op en als dat niet binnen kan, ga met je cliënt alleen wandelen, da’s ook nog eens extra gezond.’
‘Een moeder belde mij gisteren. Haar zoon is psychisch ernstig ziek, komt bijna de deur niet uit. Hij is voor zijn contact met de buitenwereld aangewezen op twee hulpverleners die hem bijstaan, via een PGB. Een van die twee komt nu niet vanwege de corona. Moeder is heel bang, hoe lang houdt haar zoon het vol? En die ene hulpverlener? Maar het is nu niet anders. Wel afgesproken met moeder dat zij bij de hulpverlening aangeeft als het mis dreigt te gaan.’

Politiek

MIND heeft de Tweede Kamer een brief gestuurd en ook staatssecretaris Blokhuis van VWS gevraagd extra aandacht te geven aan de problemen in de GGZ. Continuïteit van zorg heeft prioriteit, maar ook moet er extra aandacht zijn voor de mantelzorgers en naasten. Stavenuiter: ‘Want als zij omvallen, stort het hele kaartenhuis ineen. Het is dus zaak dat niet alleen de patiënt zelf te horen krijgt waar hij in deze tijd op kan terugvallen, maar ook diens naasten.’

Digitale huiskamer

MIND is sinds 17 maart met een digitale Huiskamer begonnen, een livestream van 11-16 uur op werkdagen, waar mensen elkaar online kunnen ontmoeten. Die lijkt in een grote behoefte te voorzien. Mensen kunnen er terecht met hun vragen of omdat ze gewoon behoefte hebben aan contact. Ook familieleden en mantelzorgers. Ouders die radeloos zijn en de zorg voor hun autistische kind dat nu thuis is, heel zwaar vinden. Daarnaast heeft MIND ook een eigen Korrelatie-lijn waar mensen met vragen en problemen naar toe kunnen bellen.
De livestream van De Huiskamer vind je hier op YouTube.  Of via de site Wijzijnmind.
De hulplijn van Mind Korrelatie is op werkdagen te bereiken van 9-18 uur (wordt binnenkort waarschijnlijk uitgebreid naar 22 uur) op 0900-1450 (15 ct. per minuut). Meer info vind je op www.mindkorrelatie.nl
En MIND heeft ook een speciale corona-pagina aangemaakt waar je veel informatie en links kunt vinden.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (3)

joopie220
joopie22025 jun 2020 - 12:28

  wie een psygiatrische probleem  heeft en lichamelijk ongezond is of letsel heeft loopt in nederland grotere kans op vroegtijdig overlijden omdat  er grote kans is op weg kwijnen in hun woning omdat zorg vaak niet aanwezig is bij een deel  van deze  mensen om de een of andere reden ..

Marie-Jacqueline
Marie-Jacqueline29 mrt 2020 - 22:57

Kassa, de rubriek over mensen die  psychische kwetsbaar zijn en de invloed en stress van  de corana  pandemie hierop. Een goed gefundeerde weergave van feiten en oplossingen. 
Ik zou me in deze rubriek moeten herkennen. 
Waarom? Ik heb een angststoornis, OCD (Obsessieve Compulsieve Stoornis). In het kort een dwangstoornis. 
Wat vond ik ervan? Ik werd (weer) niet teleurgesteld!
Het was wéér, zoals zo vaak, hetzelfde liedje. 
Een 'deskundige' legt uit! Een aantal groepen worden aangehaald die het zwaar kunnen krijgen, of hebben. 
Buiten kijf dat de groepen die hij aanhaalde serieuze problematiek hebben en dat hier aandacht voor moet zijn. 
Het verhaal was weer onvolledig, zoals zo vaak.Psychische kwetsbaarheid is vaak onzichtbaar.Er wordt veel en vaak in stilte geleden. De lijdensdruk is hoog. 
Toen kwam men met een telefonisch contact.Jawel, van 10.00-16.00 uur.Nou, fantastisch, wat doe ik buiten kantooruren?Psychisch zware momenten vinden  zelden binnen kantooruren plaats.Wat doe ik de rest van de dag? En de donkere uren van de nacht? 
Dan tot slot:Mensen uit de omgeving zouden  een praatje kunnen maken met ons. 
Echter:Goed bedoelde contacten vanuit de omgeving werken vaak averechts.Zonder enige kennis van zaken, wordt er 'goede raad' gegeven. 
Wat heb ik aan deze adviezen?Wat ik als voor mij goed werkende handvaten heb ontdekt, gewoon genegeerd. 
Wat ernstiger is. Signalen, die  bepalen hoe ernstig de psychische nood kan zijn, worden niet opgemerkt. 
Jullie droegen bij en versterkte de visie van velen:Wij zijn zieligPaternalistische benaderingWat goed voor ons is wordt door hen bepaald die er voor gestudeerd hebben, de broodnodige emphatie echter  ontbreekt. 
KassaEen gemiste kans:
Jullie bleven binnen de veilige grenzen van wij, de normalen. En zij, de psychische 'gestoorden.'

Na de reportage was ik geïrriteerd, gefrustreerd en diep gekwetst. 
Jullie zijn bedankt!!! 


2JokeDjango2
2JokeDjango229 mrt 2020 - 11:46

Ik denk dat veel mensen in de maatschappij alsmede de overheid zich niet goed/voldoende realiseren dat mensen  met bijvoorbeeld psychosen , autisme , complexe PTSS , dissociatieve stoornissen en schizofrenie een ziekte hebben . Vaak worden  deze door de maatschappij/overheid vergeten of weggezet als een storend lastig heftig individu waardoor ze vanuit het zorg circuit achteraan komen zoals nu ook weer het geval is .Weer worden hele groepen mensen die al gauw ontwricht raken, noodzakelijke behandelingen nodig zijn buiten spel gezet ,  GGz instellingen /gespecialiseerde trauma instellingen sluiten de deuren voor patiënten die het dringend nodig zijn in deze periode van onzekerheden .We hebben niet  te maken met mensen die een voorbijgaande kwaal hebben we hebben te maken met mensen die ( blijvend )  psychisch ziek zijn en weer worden ze vergeten . 
Er wordt nogal van familie , vrienden en omgeving verlangt om deze mensen die zo schandalig in de steek gelaten worden te moeten opvangen /begeleiden , velen zullen dit uit liefde en omdenken graag doen maar de instellingen die nu de deuren gesloten houden moeten ervoor zorg dragen dat ze er nu ook moeten zijn want als dit nog langer gaat duren gebeuren er ongelukken , ontwrichting , angsten en nog meer stress/onzekerheden en zelfdoding . 
GGz instellingen/gespecialiseerde instellingen neem uw verantwoordelijkheid !!!