Gemeentelijke belastingen flink gestegen: woningeigenaren betalen nu gemiddeld meer dan duizend euro per jaar

Als je een koopwoning hebt, betaal je in 2026 gemiddeld 1.095 euro per jaar aan gemeentelijke belastingen. In 2022 was dat nog zo'n 900 euro. Dat blijkt uit onderzoek van COELO, het onderzoeksinstituut van de Rijksuniversiteit Groningen. De OZB stijgt daarmee harder dan de inflatie.

De gemeentelijke woonlasten bestaan uit drie belastingen: de onroerendezaakbelasting (OZB), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Samen zijn die de afgelopen vier jaar flink omhooggegaan. Eigenaren betalen in 2026 gemiddeld 92 euro méér aan OZB dan in 2022.

Onderzoeker Corine Hoeben van COELO legt uit dat gemeenten al jaren klem zitten. In 2015 droeg het Rijk grote zorgtaken, zoals jeugdzorg en thuiszorg, over aan gemeenten met de belofte dat daar voldoende geld bij zou komen. Dat geld bleek in de praktijk onvoldoende. Gemeenten hebben bezuinigd zoveel als mogelijk, maar op een gegeven moment raken de reserves op. Dan blijft er nog maar één optie over: de lokale belastingen verhogen.

Niet elke gemeente verhoogt de belastingen even hard. In Hoogeveen daalden de woonlasten voor eigenaren de afgelopen periode zelfs licht, de gemeente sluist overschotten op de begroting terug naar de burger. In Teylingen stegen de lasten daarentegen met ruim 10 procent per jaar.

Ook in het absolute bedrag zijn de verschillen groot. In Rijssen-Holten betaal je als eigenaar 669 euro per jaar, terwijl je in Bloemendaal maar liefst 2.279 euro kwijt bent. Dat heeft te maken met de hoge WOZ-waarden van woningen in die gemeente.

De OZB is de duurste van de drie belastingen en wordt berekend als een percentage van de WOZ-waarde van je woning. Omdat de WOZ-waarden de afgelopen jaren sterk zijn gestegen, hebben veel gemeenten hun OZB-tarieven verlaagd. Toch betaal je uiteindelijk meer dan voorheen. De stijging is 5 procent en die ligt hoger dan de inflatie, die 3,1 procent is.

Anders dan de afvalstoffenheffing en rioolheffing, die voor specifieke doelen bestemd zijn, mag de OZB-opbrengst door de gemeente vrij worden ingezet. Voor wegen, straatverlichting, zorg: alles kan ermee worden betaald.

Mensen met een laag inkomen kunnen in veel gemeenten kwijtschelding aanvragen voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Voor informatie kijk op de website van je eigen gemeente. 

Structurele oplossingen moeten echter van Den Haag komen, aldus Hoeben. “Als het Rijk taken oplegt aan gemeenten, moet daar ook voldoende geld tegenover staan. Op dit moment is dat niet het geval.”