Dierenmishandeling varkenssector aan het licht door beelden Ongehoord

In de uitzending van BOOS waren afgelopen week beelden te zien van onderzoeksgroep Ongehoord, die misstanden aan het licht bracht bij vier varkenshouderijen die het Beter Leven keurmerk dragen. Zo is onder meer te zien hoe biggen tegen een hekje worden doodgeslagen en varkens bij het opdrijven voor transport worden geprikt met een stroomstootwapen. Dit opent het gesprek over dierenwelzijn in de intensieve veehouderij en over de vraag in hoeverre je als consument nog kunt vertrouwen op dit keurmerk.

Het Beter Leven keurmerk is in het leven geroepen door de Dierenbescherming. Die kondigt na de uitzending van BOOS aan de criteria te gaan aanscherpen. De branchevereniging voor varkenshouders, de Producentenorganisatie Varkenshouderij (POV), reageert in de studio van Kassa.

Kassa legt in een reportage de beelden uit de uitzending van BOOS voor aan Kees Scheepens, al veertig jaar varkensdierenarts en zelf ook biologisch varkensboer. Scheepens duidt een aantal situaties die op de beelden te zien zijn. Zo is de manier waarop biggen worden gedood door ze aan de achterpoten te pakken en tegen een hekje te slaan volgens Kees niet de juiste werkwijze.

Er zijn verschillende methoden om biggen te doden. Het op deze manier doodslaan van biggen valt niet onder de toegestane methode van een 'percuterende klap'. Hierbij mag een boer een big die niet levensvatbaar is euthanaseren met een klap op de kop met een zwaar voorwerp. Het gebruik van een elektrische veeprikker is al geruime tijd verboden.

Scheepens benadrukt dat de beelden helaas laten zien wat gangbaar is op veel varkenshouderijen. Volgens hem is dit gedrag het gevolg van een gebrek aan empathie voor de dieren. De intensieve veehouderij is vooral gericht op efficiënt produceren, zegt Scheepens. Daarmee raakt de empathie voor de dieren uit zicht.

Het Beter Leven keurmerk is door de Dierenbescherming in het leven geroepen om dieren in de intensieve veehouderij stapsgewijs onder betere leefomstandigheden te laten leven. Hiervoor worden tientallen criteria opgesteld. Wij lichten er een paar uit:  

• Huisvesting 
  Als er aan het wettelijk minimum wordt voldaan - dat noemen we gangbaar - dan heeft een vleesvarken 0,8m2 aan leefruimte. Bij 1-ster hebben ze 1 m2 per varken en bij 3-sterren is dat 1,3m2. Bij 3 sterren hebben de varkens daarnaast ook een betonnen uitloop naar buiten.  
• Afleiding 
  Bij gangbare én 1-ster varkens is materiaal waar ze in kunnen wroeten ter afleiding verplichten, zoals zaagsel, touwen, takken of hooi. Ook eetbaar materiaal is verplicht. Varkens met 3-sterren hebben daar ten minste stro als bodembedekking van hun verblijf voor. 
• Transport 
  Verder is er een verschil in de transportduur naar de slachterij. Bij gangbaar is dat maximaal 29 uur, bij 1-ster maximaal 8 uur en bij varkens met 3-sterren is dat maximaal 6 uur. 

 
De Dierenbescherming geeft aan ontzettend geschokt te zijn door de beelden die door Ongehoord naar buiten zijn gebracht. Zij stellen in een statement: Het dierenleed dat op deze beelden zichtbaar is, is onacceptabel. Juist bij bedrijven die het Beter Leven keurmerk dragen, moeten dieren kunnen rekenen op een goede behandeling.  
De Dierenbescherming heeft na de uitzending van BOOS aangekondigd de criteria van het keurmerk te gaan aanscherpen. Het hele statement lees je hier.

In de studio reageert Linda Verriet van de POV (Producentenorganisatie Varkenshouderij) namens de varkensboeren. Verriet stelt dat de beelden een momentopname zijn en niet representatief zijn voor het Beter Leven keurmerk of de boerderij. Wel gaat de sector in gesprek over andere manieren om varkens te euthanaseren. Ook benadrukt Verriet dat de impact op het leven van de betrokken boeren groot is, omdat zij naar aanleiding van de beelden bedreigingen ontvangen.

Kees Scheepens reageert ook in de studio. Volgens hem zijn de heftige beelden helaas geen incidenten, maar komt dit gedrag op veel varkenshouderijen voor. Hij pleit voor een andere mentaliteit bij varkenshouders. Ook stelt hij dat het systeem op deze manier niet houdbaar is en dat varkenshouders die minder dieren houden, maar deze wel een dierwaardiger bestaan bieden, zelf ook veel trotser op hun werk kunnen zijn. Daarvoor is het wel nodig dat consumenten meer gaan betalen voor vlees en dit weer als een luxeproduct gaan zien. Zo wordt een hogere standaard voor dierenwelzijn mogelijk.