Big Tech-apps van Meta en Google weten graag alles over jou: wie weet er het meest?

We gebruiken dagelijks apps van Google, Apple, Microsoft, Amazon en Meta op onze telefoon. Om te zoeken, appjes te versturen, foto's te bekijken of online te winkelen. Maar wat willen deze Big Tech-bedrijven van ons weten? Dat blijkt veel te zijn, toont recent privacyonderzoek aan. Welke informatie houden apps graag van je bij? En hoe beperk je hun enorme datahonger op je telefoon?

Onderzoekers van cyberbeveiligingsbedrijf Surfshark hebben 171 apps uit de Apple App Store onder de loep genomen van ’s werelds grootste online techbedrijven:

Google (44-apps)

Apple (41 apps)

Microsoft (40 apps)

Amazon (34 apps)

en Meta (12 apps).

Het onderzoek spitste zich toe op verschillende soorten gegevens die apps verzamelen, waaronder je locatie, welke websites je bezoekt, je e-mailadres en informatie over aankopen die gebruikers doen.

Van de Big Tech-bedrijven komt Meta als de grootste verzamelaar van data van gebruikers uit het onderzoek.

De 12 onderzochte Meta-apps verzamelden gemiddeld gegevens uit 25 van de 35 onderzochte categorieën. Bij Google waren dat er gemiddeld 17 van de 35, Amazon kwam uit op 12, Microsoft op 8 en Apple op 7. Dit betekent dat de apps van Meta gemiddeld meer dan drie keer zoveel data verzamelden dan de apps van Apple en Microsoft.

‘Meta AI’ is volgens het Surfshark-onderzoek het actiefst in het verzamelen van gegevens van gebruikers. Meta AI is een AI-assistent die vragen beantwoordt, teksten schrijft, afbeeldingen maakt, foto’s bewerkt en informatie opzoekt.

Meta AI is ondertussen geïntegreerd in de bekende apps WhatsApp, Instagram en Facebook van Meta. Je kunt het herkennen aan een blauw-paarse cirkeltje in WhatsApp. Het bedrijf gebruikt de grote hoeveelheden gebruikersgegevens om zijn AI-model ‘te trainen’.

In de top 10 van dataverzamelaars staan verder drie dagelijkse apps die jij waarschijnlijk kent of gebruikt: Messenger, Facebook en Instagram. De rest van de top 10 bestaat vooral uit zakelijke of VR (virtual reality)-apps die veel gegevens van gebruikers naar binnen halen. Messenger begon ooit als onderdeel van Facebook, maar is nu een losse chat-app en een platform binnen Facebook.

Apps verzamelen allerlei soorten gegevens, precies zoals ze zelf behoren uit te leggen in hun privacyvoorwaarden. Surfshark heeft voor zijn onderzoek met name op die data gelet.

Wanneer je een app installeert, krijg je de voorwaarden te zien. In theorie kun je dus als gebruiker nagaan welke data een app zoal opvraagt, maar in de praktijk doet bijna niemand dat: de teksten zijn lang, juridisch van aard en lastig te begrijpen. Bovendien heb je weinig keuze, want zonder akkoord kun je de app simpelweg niet gebruiken. Dus klikt vrijwel iedereen gewoon op 'accepteren' en gaat vervolgens een app gebruiken.

De datahonger van apps is heel gevarieerd. De interesse gaat uit naar bijvoorbeeld dit soort zaken:

• Je naam en e-mailadres.
• Technische informatie over jouw smartphone/tablet.
• Je exacte locatie.
• Informatie over online aankopen.
• Gegevens over hoe je een app gebruikt.
• Gemaakte foto's en video's.
• Technische gegevens en informatie over crashes en andere technische haperingen, ter verbetering van het product.
• Diverse apps, waaronder Facebook en Instagram, verzamelen de browsegeschiedenis van een gebruiker buiten de app om. Dat betekent dat ze informatie verzamelen over de inhoud die een gebruiker buiten de app heeft bekeken, zoals de websites die iemand bezoekt.

Veel data die worden binnengehaald, zijn technisch van aard, onder meer ter verbetering van apps: bugs en andere problemen kunnen aan de hand van de gegevens die binnenstromen, worden opgelost.

Maar voor techbedrijven is de combinatie van gegevens van de gebruikers vooral ook commercieel interessant. Een bedrijf dat weet welke producten je bekijkt, waar je bent en waar je online naar zoekt, kan een veel uitgebreider beeld van iemands interesses krijgen. En daar vervolgens advertenties aan koppelen om aan gebruikers te tonen in apps als Instagram en Facebook.

Apps zijn handig, maar willen vaak toegang tot gegevens die ze lang niet altijd nodig hebben. Denk aan je locatie, contacten, foto's, microfoon of camera.

Een navigatie-app heeft je locatie nodig om te functioneren, dat is logisch. Maar een simpele zaklamp op je telefoon, moet die weten waar je bent? Geef dus niet automatisch toestemming aan een app voor toegang tot je locatie, contacten, foto's, microfoon of camera.

Kies waar mogelijk voor ‘alleen tijdens gebruik’ of geef een app helemaal geen toegang tot je locatie. Zo voorkom je dat apps je voortdurend kunnen volgen.

Zo trek je app-rechten in:

Op een iPhone
Ga op je telefoon naar Instellingen > Privacy en beveiliging. Kies bijvoorbeeld Locatievoorzieningen, Contacten, Foto's, Microfoon of Camera. Tik op een app en bepaal welke toegang je toestaat of zet die uit.

Je kunt ook per app kijken via Instellingen > [zoek op de naam van de app]. Daar zie je welke rechten een app allemaal heeft en kun je ze desgewenst intrekken.

Op een Android-toestel
Ga op je telefoon naar Instellingen > Apps > [zoek op de naam van de app] > Rechten. Je ziet vervolgens welke gegevens en functies de app mag gebruiken. Tik op een recht, bijvoorbeeld Locatie, Camera of Microfoon, en kies Niet toestaan of een beperktere optie.

De benamingen kunnen per telefoon en Android-versie net iets verschillen. Kijk vooral kritisch naar locatie, contacten, foto's, microfoon en camera. Want die hoeft een app lang niet altijd te kunnen gebruiken.

- Nieuwe app? Check welke rechten die heeft

Tip: heb je een nieuwe app geïnstalleerd? Kijk meteen even welke rechten die heeft en trek ze weer in, als je er geen prijs op stelt.

Geef een app nooit automatisch alle toegang waar deze om vraagt. Houd controle: hoe minder gegevens je deelt, hoe minder er over jou te verzamelen valt. Weet je niet meer waar je toestemming voor hebt gegeven? Loop dan de tips hierboven na. En gebruik je een app niet meer? Gooi 'm weg.

Bronnen: Autoriteit Persoonsgegevens, Surfshark