Sfeerfoto van Groen Licht

Groen Licht

Was elke maandag om 19.20 uur te zien opnpo2

Tips, tricks en nog veel meer groens!
Groen Licht

Groen Kieskompas: Miryanna van Reeden

13 mrt 2017
  •  
leestijd 4 minuten
miryanna van reeden
Moeten bestrijdingsmiddelen verboden worden?
In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart hebben zes natuur- en milieuorganisaties het Groene Kieskompas gelanceerd. Op de site www.groenkieskompas.nl vult de kiezer dertig stellingen in over klimaat, energie, mobiliteit en landbouw. Vervolgens wordt er inzicht gegeven in hoe politieke partijen tegen groene thema's aankijken.

Stelling
Actrice Miryanna van Reeden is ambassadeur van de Dierenbescherming. Ze houdt van dieren en is erg begaan met de natuur: ‘Ik stem niet op een partij die over natuur en natuurbehoud niks in het verkiezingsprogramma heeft staan.’

De stelling die zij uitkiest is: ‘Bestrijdingsmiddelen die schadelijk zijn voor bijen, moeten worden verboden.’ Miryanna: “Ik denk dat mensen de bijen voornamelijk zien als lastige insecten. Maar ik zou weleens willen weten hoe het nou écht precies zit. Staan we op de rand van de afgrond? Hebben we straks geen groenten en fruit meer op de schappen in de supermarkt? En helpt het dan om bestrijdingsmiddelen te verbieden?”

Rommelhoekjes
In Nederland wordt zo’n 50% van de 350 soorten wilde bijen (dat zijn solitaire bijen, waaronder hommels) bedreigd. Honingbijen hebben het ook moeilijk, dat komt onder andere door de varroamijt. Wilde bijen hebben bijvoorbeeld last van de monocultuur in Nederland en in de intensieve landbouw. Er zijn niet meer genoeg ‘rommelhoekjes’ voor bijen: stukken grond waar wilde bloemen kunnen bloeien. Landbouwers hebben daarom afgesproken om langs akkerranden wilde bloemen en planten te laten groeien.

Maar ook thuis kun je wat doen. Imker Pim Lemmers helpt daarom Miryanna haar tuin bijvriendelijk te maken. “Bijen moeten het hele seizoen kunnen snoepen, van februari tot oktober.” Dat betekent dat je tegels weghaalt en bollen, kruiden en bloemzaadjes plant. Kies bijvoorbeeld sneeuwklokjes, krokussen, heide, lavendel, vlinderstruik, campanula, koolzaad, vingerhoedskruid. “En koop biologische bloemzaadjes,” stelt Lemmers. Hij verwijst naar een onderzoek van Greenpeace uit 2014. Daaruit bleek dat sierplanten uit het tuincentrum bestrijdingsmiddelen bevatten.

In Amsterdam heeft de gemeente in alle stadsdelen het gebruik van chemische onkruidbestrijdingsmiddelen afgeschaft. Wil je wilde bijen helpen, dan kan dat al met een paar plantjes op een stads balkon. Of hang een bijenhotel op waarin ze kunnen kunnen verblijven. Let dan op dat de randjes niet te scherp zijn en hang het bijenhotel op ooghoogte, op het zuiden! Overigens: wilde bijen steken níet!

Bestrijdingsmiddelen
Een andere reden dat bijen en andere vliegende insecten zoals muggen en vlinders in hun voortbestaan worden bedreigd, is het gebruik van giftige bestrijdingsmiddelen in de landbouw. Op het Europese platteland zijn véél minder insecten te vinden dan een jaar of dertig geleden, stelt wetenschapper Frank Berendse. Hij is hoogleraar natuurbeheer en plantenecologie aan de Wageningen Universiteit. Volgens Berendse moet het gebruik van bestrijdingsmiddelen op korte termijn aanzienlijk worden teruggebracht.

Het gebruik van bestrijdingsmiddelen is in Nederland sinds de jaren 70 flink afgenomen. Maar sinds 2005 neemt het weer licht toe, stelt Berendse. “Daarom komt er teveel landbouwgif in het milieu terecht.” Bovendien worden er nu andere middelen gebruikt: neonicotonoïden bijvoorbeeld. Die bestrijden insecten preventief: het gewasbeschermingsmiddel verspreidt zich namelijk via sapstromen door de hele plant. In 2013 werd het gebruik van neonicotonoïden in Europa verboden voor gewassen die aantrekkelijk zijn voor bijen. Maar dat lijkt niet voldoende: wetenschappelijk onderzoek wijst er op dat neonicotonoïden uit andere gewassen zich via het water of de bodem kunnen verspreiden – en zo kan het gif toch bij vliegende insecten zoals bijen terechtkomen.

Natuurlijke bestrijders
Er moeten dus minder bestrijdingsmiddelen gebruikt worden. Maar is dat haalbaar? Robert Grootscholte van 4Evergreen gebruikt zoveel mogelijk natuurlijke bestrijders. Dat betekent dat beesten zoals roofwantsen en sluipwespen gebruikt worden om plagen tegen te gaan. Dat zorgt voor een biologisch evenwicht.

Grootscholte gebruikt in zijn kassen alléén bestrijdingsmiddelen als dat echt nodig is om de teelt te redden. Want, schadelijke insecten kunnen winnen van de natuurlijke bestrijders. De oogst kan dan verloren gaan. En dat is pas écht zonde. “Glasgroenten worden dan onbetaalbaar voor consumenten.”

Belastingstelsel
Wetenschapper Frank Berendse heeft een oplossing bedacht. Hij pleit voor een progressief belastingsysteem op basis van de hoeveelheid bestrijdingsmiddelen die zijn gebruikt. Producten die op een schone manier zijn geproduceerd, worden dan relatief goedkoop. En producten waarvoor veel bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt, worden duurder. Berendse verwacht dat dat zal leiden tot een verschuiving in het koopgedrag van consumenten. En zo wordt het voor boeren economisch aantrekkelijk om weinig bestrijdingsmiddelen te gebruiken bij de teelt.

Berendse vindt dat zijn belastingsysteem Europees moet worden aangepakt. Greenpeace en Natuur en Milieu maakten ondertussen vorig jaar afspraken met Jumbo en Albert Heijn. Vanaf 2020 verkopen die verse voedingswaren (aardappelen, groenten, fruit) alleen nog met Milieukeur. En dat betekent een drastische vermindering van bestrijdingsmiddelen. http://www.greenpeace.nl/2016/Nieuwsberichten/Landbouw/Supermarkten-op-de-bres-voor-de-bij/

klik hier voor informatie over het Groene Kieskompas. Het Groen Kieskompas is een initiatief van Greenpeace, IVN, Milieudefensie, Natuur & Milieu, Vogelbescherming Nederland en het Wereld Natuur Fonds. In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart aanstaande hebben zes natuur- en milieuorganisaties het Groene Kieskompas gelanceerd. Op de site kan de kiezer dertig stellingen in over klimaat, energie, mobiliteit en landbouw invullen, en vervolgens wordt er inzicht gegeven in hoe politieke partijen tegen groene thema's aankijken.