Alles over series, tv en film. Vanaf de redactie van de VARAgids.

Interview: Nico Dijkshoorn over zijn DWDD-gedichten

  •  
12-12-2018
  •  
leestijd 10 minuten
  •  
137 keer bekeken
  •  
Dijkshoorndwdd
Hoe componeert Nico Dijkshoorn zijn gedichten voor De wereld draait door? Een werk ontrafeld door de meester zelf (ook met de regels die afvielen).
Woensdag 14 november, drie minuten over half acht. In de studio van De wereld draait doorheeft André van Duin zojuist voorgelezen uit het nieuwe boek van Martine Bijl (over haar leven na een herseninfarct), heeft Rijksmuseumdirecteur Taco Dibbits over het schilderij ‘Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)’ van David Hockney (dat geveild zou worden voor 80 miljoen dollar) verteld en is er aan tafel gesproken over de woorden die in 2019 voorgoed moeten verdwijnen.
Kijkers van de show zagen daarna nog wat archiefbeeld van Boudewijn de Groot – de zanger is in de DWDD-studio en zal zo een nieuw protestlied voordragen met The Dutch Eagles als begeleidingsband. Maar nu staan de camera’s gericht op Nico Dijkshoorn. De huisdichter dicht over wat zojuist aan de talkshowtafel is besproken.
Woorden die weg moeten, ik kan gewoon bijna niet kiezen.
De eerste woorden die weg moeten, zijn al die belachelijke namen van nieuwe biertjes tegenwoordig. Bieren heten opeens Scheutbeukel, Muitkaapsel, Kroepschuimsel en Lapzwans (dat is bier met kaneel en de geur van stoofvlees).

Oprotten.
Stelletje hipsters met jullie bierbaardjes.
Ook graag weg: het woord ‘mensenmens’. Het meestgebruikte woord in het openbaar vervoer als ik er gebruik van maak.
Altijd zit ik in de trein precies naast mensenmensen. Mensen die heerlijk met mensen werken omdat ze zelf ook een mens zijn. Andere mensen zijn dierenmensen, of schildermensen, maar nee, zij zitten naast me en zijn mensenmens en daarom willen ze later altijd met mensen werken. Oprotten. 
Ook weg moeten de woorden ‘Emile’ en ‘Ratelband’. En dan in iedere denkbare combinatie. Emile Ratelband – het is misschien een aardig weetje – die de afgelopen dagen precies 86 keer op televisie was. En dat is exact zijn echte leeftijd.
Nee, dan de mooiste woorden. Woorden die nooit mogen verdwijnen.
Boudewijn de Groot, hij zong in mijn jeugd een ongelofelijk levensveranderend woord: borsten.
Ik hoorde borsten in de volgende zin: ‘Ja tante Julia / ik lijk alweer veel ouder / ik speel piano als u wil / maar haal uw borsten van mijn schouder.’
Ik hoorde de woorden ‘borsten’, ‘piano’ en ‘schouder’ en ik wist het: Nico, je speelt het verkeerde instrument.  Maar het allermooiste woord, het allermooiste woord en dat gaan we allemaal gebruiken in het volgende jaar, is ‘bijlen’. En de betekenis is: getroffen worden door een herseninfarct, de rug rechten, vechten, de moed niet verliezen, juist met humor en mededogen aanvallen op het leven. Zoals Martine Bijl – u heeft het gehoord – dat dagelijks doet.  Met z’n allen, volgend jaar. Lekker bijlen.


Een dag later neemt Dijkshoorn het gedicht door en krijgen we inzicht in zijn werkwijze (en laat hij zijn kladblok zien!).

7783.w1600.0.5c82f78
7784.w1600.0.4a165b7
Schrappen doe ik allemaal in de laatste twee, drie minuten. Het is een paar keer gebeurd dat de regie me niet vertelde dat er geen ‘TV draait door’ (rubriek met grappige filmpjes, red.) is, dan ben ik echt de lul. Want dan heb ik nog niet geschrapt en dan is daar geen tijd meer voor.’

Emile Ratelband – het is misschien een aardig weetje – die de afgelopen dagen precies 86 keer op televisie was. En dat is exact zijn echte leeftijd.

‘“Het is misschien een aardig weetje,” dat heb ik geïmproviseerd. Het is natuurlijk krankzinnig. Er zit een beetje de belofte in van iets raars; Nico gaat ons iets leuks vertellen over Emile Ratelband. Ik heb die zin iets anders uitgesproken dan opgeschreven. Ik weet wel hoe dat komt, het heeft te maken met die lach. Mensen hebben net heel hard gelachen. Er komt dan een soort zelfvertrouwen in en ik weet: het zit goed, dit stuk. Bij deze zin kijk ik dan helemaal niet meer in mijn boekje, af en toe kijk ik dan ook op. Ik wist wat de eindgrap was hier. Soms schrijf ik zinnen niet eens uit, dan schrijf ik “etc.”. Ik bedenk dan dat dit weleens een stuk kan worden waar ik lekker in los ga.
Die 86 keer op televisie, dat is ook een sneer naar De wereld draait door natuurlijk, want daar was hij ook te gast geweest. Ik deelde een tikje uit.’

Nee, dan de mooiste woorden. Woorden die nooit mogen verdwijnen. 
‘Ik moest een switch maken. Omdat ik zeker wist dat ik aan het einde iets over Martine Bijl wilde vertellen. Haar eerste boek vond ik fantastisch, dat was voor mij zo’n ontdekking. André van Duin was over haar nieuwe boek begonnen, nu had ik een ingang, maar ik moest switchen naar een goeie vibe. Zo’n switch: ik durf wel te zeggen dat ik dat goed kan. Ik sus mensen in slaap, ze zitten in driekwart van het verhaal zich al helemaal de tering te lachen en dan maak ik een keiharde switch. Dat is voor mij het ultieme, daar geniet ik het meest van. Lachen, lachen, hahaha, Emile Ratelband. Nee, dan de móóiste woorden.’
7785.w1549.0.f62a910

Praat mee

onze spelregels.

avatar
0/1500
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief van de Lagarde!