Wat staat er in het coalitieakkoord van Jetten I (D66, CDA & VVD)?

Jetten I – oftewel: het minderheidskabinet D66, CDA en VVD – presenteerde afgelopen vrijdag zijn coalitieakkoord. Wat staat daarin?

Hoewel het gaat om een minderheidskabinet – een regering die minder dan de helft plus 1 aan zetels heeft in de Tweede Kamer – geeft het coalitieakkoord goed weer waar de partijen samen aan willen werken en hoeveel geld ze daaraan denken uit te geven. Om deze plannen te realiseren moeten andere partijen in de Tweede Kamer dit steunen om een meerderheid te krijgen.

Een van de posten waar meer geld naartoe gaat is defensie. 'In de NAVO is een defensie-uitgave van ten minste 3,5% van het bbp (bruto binnenlands product) afgesproken', legt Gijs Sanders van De Marker uit. Die norm wil het kabinet wettelijk vastleggen, wat betekent dat ook toekomstige kabinetten dit niet zomaar kunnen aanpassen. 'We halen dat doel in 2035 voor het eerst, dan gaat er minstens 46 miljard euro naar defensie.' Dat geld wordt onder andere opgehaald met een zogenaamde 'vrijheidsbijdrage', naar het idee van het CDA. Het is eigenlijk een extra belasting die naar defensie gaat. Dat levert jaarlijks zo'n vijf miljard euro op. Het grootste deel – 3,4 miljard – wordt bij burgers opgehaald, de rest – 1,7 miljard – wordt betaald door bedrijven.

Dat extra geld naar defensie moet ook ergens van betaald worden. En dat gebeurt onder andere door het eigen risico te verhogen. Op dit moment is het eigen risico 385 euro; dit zal in 2027 stijgen naar 460 euro. Ook de ouderenzorg en huishoudelijke hulp kunnen op minder geld rekenen. En ook op uitkeringen wordt bezuinigd.

• Meer geld naar onderwijs: jaarlijks gaat er ruim een miljard extra geld naar onderwijs. Ook gaat de uitwonende beurs omhoog en komt er een verplichte stagevergoeding.
• Steun aan UNRWA: de steun aan de Palestijnse hulporganisatie van de VN wordt hersteld.
• De dienstplicht wordt mogelijk ingevoerd: er komt in ieder geval een verplichte enquête voor jongeren.
• Minimumleeftijd voor social media: ze willen een Europese minimumleeftijd van vijftien jaar voor het gebruik van social media.
• Niet roken onder 21: ze willen de leeftijdsgrens voor alle producten met nicotine verhogen naar 21 jaar.