BNNVARA
Een eerlijk gelijkwaardig Nederland. Wij zijn voor. Jij ook?

Wat is pinkwashing?

  •  
31-07-2022
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
1053 keer bekeken
  •  
Regenboogvlag - Pride - LHBTQAI+

Regenboogvlag

© Unsplash

Het is Pride Week en dat betekent dat er overal waar je kijkt regenboogvlaggen verschijnen. Maar is dat een goed teken?

‘Everyone is awesome’, benadrukt speelgoedmerk LEGO. Elf poppetjes in elf kleuren, een referentie aan de elf kleuren op de welbekende regenboogvlag, vieren de diversiteit en de LHBTIQIA+-community. ‘Ik wilde een model creëren dat symbool staat voor inclusiviteit en iedereen viert, ongeacht hoe zij zich identificeren en van wie ze houden’, zegt LEGO-ontwerper Matthew Ashton.

Acceptatie
Pride Week is begonnen en dat betekent dat mensen, organisaties en bedrijven zich online en offline massaal in regenboogkleuren hullen. En dat is geweldig, volgens presentator Jamaal Hussein. ‘Dat doet best wel veel met mij. Ik heb vroeger – opgroeiend in Zeeland – weinig voorbeelden gehad. Ik zag daar weinig van de community terug. Daarom maakt het zien van een regenboogvlag op een kerk, school of winkel – in zo’n omgeving – dat je je meer geaccepteerd voelt.’

Intentie
Maar het is tweeledig. ‘Aan de ene kant is het een hele positieve ontwikkeling dat mensen die vlaggen op steeds meer plekken terugzien: elk steentje draagt bij aan de emancipatie. Maar aan de andere kant is het zo dat grote bedrijven wel vaak pretenderen zich in te zetten voor de community, terwijl dat in de praktijk niet zo blijkt te zijn. Je kan het vergelijken met de zwarte vierkantjes op sociale media tijdens Black Lives Matter: ik vind het heel goed dat je het post, maar als je het de rest van het jaar de rug toekeert dan vraag ik me af met welke intentie het is gedaan.’

Pinkwashing
‘De LHBTI+-gemeenschap merkt niks van die logo’s’, stelt Rocher Koendjbiharie, hoofdredacteur van LHBTIQIA+-magazine Expreszo. Hij waarschuwt op sociale media voor pinkwashing (ook wel rainbowwashing of regenboogkapitalismegenoemd). Het broertje van greenwashing gaat, anders dan over een geveinsd duurzaamheidsimago, over diversiteit en inclusiviteit. We moeten realistisch zijn, volgens Koendjbiharie. Alle merken die zich in de periode rond Pride uitgeven voor inclusieve organisaties moeten dat imago inhoudelijk naleven, ook na afloop van de Pride Week. ‘Het is heel makkelijk om je als bedrijf of organisatie te profileren als progressief of LHBTIQIA+-vriendelijk. Maar als mensen daar niks van merken in de praktijk, kan je beter gewoon niks doen. Put your money where your mouth is’, aldus de hoofdredacteur.

Opbrengst, mensenrechten & intern beleid
Koendjbiharie zet die intentie in drie punten uiteen: opbrengst en winst, mensenrechten, en intern beleid. Het eerste punt is duidelijk; wat gebeurt er met de winst die gemaakt wordt op een speciale pride-collectie? Steekt een bedrijf deze in eigen zak, dan getuigt dit van weinig juiste intenties. Punt twee: mensenrechten. Hierbij gaat het om hoe een bedrijf of organisatie zich buiten Pride Week om positioneert. ‘Betuigen zij hun steun voor de LHBTIQIA+-gemeenschap nog steeds?’ En vervolgens, punt drie: intern beleid. Hoe is het om bij dit bedrijf te werken als je onderdeel van de community bent? Een meeouderschaps- of transitieverlof, een speciaal medewerkersnetwerk en een gelijkwaardig beleid markeren een inclusieve organisatie.

Toe-eigenen
Bedrijven die het nalaten aan deze punten te voldoen maar desalniettemin toch de regenboogkleuren toe-eigenen, zorgen – volgens queer influencer Matt Bernstein ­– voor verwatering van het symbool. ‘Het probleem met de vlag is dat – ondanks dat het een prachtig symbool met belangrijke historie is – het gebruik ervan zo algemeen en afgezwakt is geworden dat mensen en bedrijven een regenboogvlag kunnen plaatsen en dit bondgenootschap kunnen noemen zonder te adresseren of na te denken welke zaken die vlag representeert.’

Boten
Niet alleen de bedrijven zelf, maar ook de organisatoren van de Canal Parade in Amsterdam hebben steken laten vallen. Al enkele jaren moet de organisatie potentiële deelnemers ‘nee’ verkopen omdat er geen plek meer is. ‘Daar stoor ik mij heel erg aan’, aldus Jamaal. ‘Dat er boten van LHBTIQ+-ers worden geweigerd omdat bijvoorbeeld Albert Heijn wil meevaren. Dat vind ik heel raar, want uiteindelijk draait het om de acceptatie en de rechten van díe mensen.’

Toetsing
Daarnaast moet een merk het verdienen om mee te varen, maar daar wordt lang niet streng genoeg op gecontroleerd, als je het Jamaal vraagt. ‘Ik denk dat ze beter onderzoek moeten doen naar de bedrijven die mee willen varen en wat zij in hun plaats doen voor de community. Dat mag serieuzer genomen worden.’ Bijvoorbeeld door middel van een puntensysteem. ‘Bij de aanmelding moet getoetst worden wat een bedrijf het afgelopen jaar heeft gedaan: hoeveel procent van de inkomsten naar belangenorganisaties zijn gegaan en wat ze doen voor hun queer-medewerkers.’ Op die manier moet er een duidelijke drempel ontstaan voor commerciële partijen en de betekenis van de vlag zijn waarde heroveren. ‘Je hoeft niet direct negentig procent van je winst af te staan of je hele winkel vol te plakken met regenbogen, maar als je de regenboogvlag uithangt moet daar wel wat tegenover staan. Laat zien dat jij je de rest van het jaar inzet voor de rechten van de community en niet alleen in de maand dat jij er geld aan kunt verdienen.’

Goed voorbeeld
Gelukkig zijn er ook goede voorbeelden. LEGO zegt zich in te zetten voor een diverse en inclusieve werkomgeving voor haar medewerkers en een deel van hun winst wordt gedoneerd aan organisaties die de positie van de community versterken. ‘Ze nemen het niet alleen in imago op voor de LHBTI-gemeenschap, maar voegen ook de daad bij het woord’, aldus woordvoerder van het COC Philip Tijsma. Een goed voorbeeld van hoe het wél moet.

Door Carolien Ronde

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (6)

Dutch80
Dutch8018 aug. 2022 - 11:44

LGBQ hebben het vooral steeds moeilijker door de immigratie van niet westerse (moslim) immigranten. als voorbeeld die 2 homo's die bijna doodgeslagen werden op een brug in Arnhem, of dat Iraq aanstoot nam aan een LGBTQ vlag, of het probleem van dat Amsterdam Oost heeft met regenboog vlaggen. Het gaat helaas niet veranderen denk ik..... Ik hoop dat links eens duidelijk maakt dat vragen om homo acceptatie bij moslims geen islamofobie is. https://www.gelderlander.nl/arnhem-e-o/straffen-voor-mishandeling-homostel-op-mandelabrug-lager-dan-geeist~a5873bed/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F#:~:text=%C2%A9%20Gerard%20Burgers-,Straffen%20voor%20mishandeling%20homostel%20op%20Mandelabrug%20lager%20dan%20ge%C3%ABist,van%2080%20tot%20160%20uur.

RaymondenJoop
RaymondenJoop16 aug. 2022 - 12:38

Goed stuk, laat geen misbruik maken van je zaak. Mijn bedrijf zet in mijn persoonlijke doelstellingen dat ik me moet verdiepen in diversiteit. Persoonlijk vind ik dat bijna een belediging, een gebrek aan visie om zodoende lekker makkelijk te kunnen scoren in de hedendaagse samenleving, ook bijv met het advies om een extra vermelding achter je naam te doen met (he/him) in je digitale handtekening. Sta dan inderdaad een deel van je winst (niet een paar promille) af aan instellingen die hier wat willen bereiken in Islamitische landen, het (voormalig) oostblok, koppel het aan immigratie, etc Die NL'er hoef je niet of nauwelijks te bekeren, die leefde in de jaren tachtig in het 'ouderwetse NL' in een veel progressievere samenleving dan nu het geval is. Toen het nog gaypride heette, en waar een homo oom verkleed als zangeres op een feestje normaal was. Waar mannen en vrouwen elkaar konden kussen op straat en hand in hand konden lopen. Beter dan te doen alsof we nu zo goed bezig zijn anno 2022.

Davetheman
Davetheman10 aug. 2022 - 11:44

Het zijn de uitwassen van identiteitspolitiek. Ben je in de eerste plaats blank/zwart, een vrouw/man/trans, lgbthi-etc.? Of ben je gewoon een mens als ieder ander? En wil je vooral als mens gezien worden en gewaardeerd worden om wie je bent, wat je bijdraagt aan de maatschappij, doet voor een ander, vriendelijk bent? Ongeacht of je homo, zwart, blank, gehandicapt of whatever bent. Identiteitspolitiek wil mensen graag in een hokje stoppen, en liefst in een hokje van een minderheidsgroepje alsof ze zielig zijn. Dat wil toch niemand?

Prins Zonneschijn
Prins Zonneschijn7 aug. 2022 - 11:37

Die hele pride werkt averechts. Als ik benadruk dat ik jou accepteer zoals je bent, voel je je dan niet juist gediscrimineerd? Een man in een rolstoel komt een verjaardag binnen en hoort: "Jij zit in een rolstoel, maar je hoort er gewoon bij hoor!"

1 Reactie
Marinus C.
Marinus C.9 aug. 2022 - 10:43

Die hele Pride werkt prima, anders waren we er wel mee gestopt. Je antwoord maakt vooral duidelijk dat je niet zoveel van de diverse doelstellingen van de diverse verschijningsvormen van de Pride begrijpt. Zolang er mensen zijn die vinden dat LHBTETC-ers "gewoon normaal moeten doen" is het sowieso nog geen tijd om met het hele Pride-gebeuren op te houden.

Baloemparoempaloempa
Baloemparoempaloempa31 jul. 2022 - 10:21

Dit spreekt toch een beetje voor zich. Bedrijven geven er niet om, of je hetero of homo bent. Bedrijven willen.....winst.....Bedrijven vinden niet iets, bedrijven vinden dat wat 'de consument' wilt horen. Ze zouden net zo goed een conservatief imago kunnen aannemen, als dát is wat men wilt. Mensen die voor dit rainbow capitalism vallen, zijn een beetje naïef...

Alfred Verhoeven
Alfred Verhoeven27 jul. 2022 - 17:34

Matig artikel met een paar onhoudbare, extreme standpunten. LHBTIQIA = LHBTQIA. LHBT+ zou ook genoeg zijn, of LHBTIQ+. Want die A kan overal voor staan. Maar dat is aan Expreszo. "Alle merken (...) moeten dat imago inhoudelijk naleven": ze moeten niks, en het gaat niet om een imago maar om de werkelijkheid. Een bedrijf hoeft niet heel het jaar regenbogen te laten zien, evenmin als het roze lintje voor borstkankermaand, of BLM icoontjes als ze daar aandacht aan willen geven. Het gaat om HR-beleid, corporate strategie, de behandeling van personeel. En dat zie je niet (altijd) terug in de media en daar hoeven 'mensen' niets van te merken. Er is geen bedrijf dat de regenboogvlag gebruikt zonder te na te denken wat die vlag representeert. Het is geen 1952! Die vlag hangt er niet (altijd) om er geld aan te verdienen - ook als steun! Bernstein gebruikt "Marketing" alsof het een doodzonde is. Hij had ook kunnen zeggen "pinkwashing" dan is het ook duidelijk. "Al enkele jaren moet de organisatie potentiële deelnemers ‘nee’ verkopen omdat er geen plek meer is". De parade is max 80 boten. Elke kandidaat moet deelname *uitgebreid* motiveren. Er zijn categorieën waarbij "bedrijven" er 1 is, en daar mogen er geloof ik max 4 van zijn. Die betalen een absoluut fortuin om deel te mogen nemen. DAAR wordt Pride van betaald, en het is vaak nog voor het personeel ook. Er zijn dus geen LHBT+ uitvallers als Albert Heijn meedoet. De toetsing voor zowel boten als sponsors is heel streng!