Sfeerfoto van BNNVARA
BNNVARA

BNNVARA

Vóór vooruitgang, vrijheid en verandering

We denken dat het beter kan: open, gelijkwaardig en rechtvaardig. Dit bereiken we niet alleen, dus sluit jij je aan?

VOLG ONS

Waarom moet seksuele voorlichting anders?

12 okt 2019
  •  
leestijd 4 minuten
photo-1568383293350-156a59eb6491

Jongeren vinden de seksuele voorlichting zoals middelbare scholen deze aanbieden niet inclusief genoeg. Ze geven de lessen gemiddeld een 5.8. Hoe kan dat beter?

‘De hoofdboodschap is eigenlijk: niet zwanger worden en voorkom soa’s. Terwijl jongeren graag een veel bredere voorlichting willen. Onderwerpen zoals sexting, relaties en noem maar op.’

Bevruchting en soa’s

Izy Dekker en Nikki Peeters deden onderzoek naar de seksuele voorlichting op scholen. Daaruit bleek dat de theorie uit het boek heel goed behandeld wordt. Dan hebben we het over de bevruchting en de kans op soa’s. Maar de relationele en sociale kant van seks komt niet aan bod. Ook genderdiversiteit komt nauwelijks voor in de voorlichting. Peeters in Pauw: ‘Ik heb dat wel gemist. Alleen de hetero-standaard wordt besproken. Omdat ik daar zelf niet onder val, bleef ik met veel vragen achter.’

Izy Dekker en Nikki Peeters in Pauw (2019)

Veere Horstman zit op de middelbare school en heeft net seksuele voorlichting gehad bij biologie. Ook zij vindt de invulling van deze lessen niet compleet, zo vertelt ze in Na het Nieuws. ‘We hebben er wel zo’n zes tot acht weken aan besteed, iedere week twee uur. Maar het ging eigenlijk nooit over het seks hebben zelf, het ging altijd om wat je ervan kon krijgen. Het is best gek om als 13-jarige ineens een geboortevideo te moeten kijken.’

Seksuele voorlichting op middelbare scholen in Na het Nieuws (2019), vanaf minuut 16.30

20% gevoelens

Volgens biologiedocent Joost Meijer is de lesmethode de boosdoener, zo benoemt hij in Na het Nieuws. ‘Deze is gefocust op de mens en niet op de gedachtes erachter. Je hebt het over alle onderdelen, maar daar blijft het ook bij. De methode is 80% anatomie en maar 20% gaat over gevoelens en wat er in je hoofd gebeurt.’ Ook worden onderwerpen als het vrouwelijk orgasme en seksuele intimidatie niet behandeld in de seksuele voorlichting. Ook onderwerpen als sexting missen in het curriculum. Dekker: ‘Dat missen jongeren echt. Het is een onderwerp dat enorm speelt bij hen. Jongeren worden uitgelachen wanneer blijkt dat zij een naaktfoto hebben verstuurd. Als dit bespreekbaar wordt gemaakt is het misschien minder taboe voor andere jongeren wanneer iemand dat doet’, zegt zij in Pauw.


Schermafbeelding 2019-10-10 om 16.29.09 (2)

‘Ik kan ze van alles opdringen. Maar daar bereik ik niks mee’

Volgens Meijer is het belangrijk dat jongeren op verschillende plekken betrouwbare informatie krijgen aangereikt. Dat kan het klaslokaal zijn, maar ook het internet of bij hun ouders. ‘Ik kan ze van alles gaan opdringen. Ik kan ze alles vertellen, maar dan worden ze helemaal naar. Daar bereik ik dan niks mee’, zegt hij in Na het Nieuws.
 

Toch is het voor veel jongeren lastig om het thuis te bespreken. Dekker: ‘Een groot deel geeft aan het veel te ongemakkelijk te vinden het met hun ouders te bespreken.’ Daar komt ook nog bij dat het voor de ouders ook best lastig kan zijn om goede voorlichting te geven. Met name wanneer het kind een andere seksuele voorkeur heeft dan de ouders. Peeters: ‘Daarom is het heel belangrijk dat de jongeren die die voorlichting thuis niet kunnen krijgen, dat op school aangereikt krijgen.’

20191009-pauw-seksvoorlichting_1

Foto: Izy Dekker in Pauw 

Maar wat moet een docent dan wel en niet doen? Jeroen Pauw: ‘Wil je dat jouw docent in de klas uitlegt hoe je lekker kan vingeren?’ Peeters: ‘Nee dat ook niet. Maar wel dat er wordt besproken wat je moet doen als je tegen dingen aanloopt in je relaties of hoe je dat kan voorkomen.’ Dekker: ‘Of hoe je het moet zeggen wanneer je vindt dat iemand jou niet lekker vingert. (…) En seksuele voorlichting wordt ook alleen behandeld in biologie, waardoor je snel één bepaalde invalshoek krijgt.’ Seksuele voorlichting zou bijvoorbeeld ook vanuit vakken als maatschappijleer moeten worden gegeven. Zo ontstaat er een breder beeld van seksualiteit dan alleen de lichamelijke aspecten.

 

Internetvoorlichting

Tegenwoordig is de schoolklas allang niet meer de enige plek waar jongeren terechtkunnen voor informatie over seksualiteit. Er is van alles op het internet te vinden. Emma's Peepshow van Emma Wortelboer is een van die plekken waar jongeren terechtkunnen met al hun vragen over seksualiteit. Van tips om goed te pijpen, de eerste tongzoen, schaamhaar scheren en BDSM voor beginners, tot lesbische seks en speeltjes voor mannen. Niets blijft onbesproken.

Maar volgens Peeters is het gevaar daarbij dat niet alle informatie daar even betrouwbaar is. ‘Je kan op internet een hoop informatie vinden, maar in hoeverre weten jongeren of dat correcte informatie is? En er is ook geen mogelijkheid tot een gesprek of het stellen van een vraag, dat maakt het weer lastiger.’

Schermafbeelding 2019-10-10 om 16.34.10

Foto: Nikki Peeters in Pauw

Onwetendheid

Taboevlogger en feminist Linda de Munck maakt op YouTube onder andere video’s over seksualiteit. Ze wil taboes doorbreken en onderwerpen bespreken die in de lessen op school niet aan bod komen. De Munck in Na het Nieuws: ‘Ik probeer in mijn video’s vanuit eigen ervaring te vertellen over seksualiteit. Dat kan als docent natuurlijk niet. Ik kaart onderwerpen aan zoals bijvoorbeeld het vrouwelijk genot.’ Omdat dit in de seksuele voorlichting niet wordt besproken weten meisjes niet af van het vrouwelijk orgasme en voelen zij zich schuldig als zij dit voor het eerst ervaren, volgens De Munck.

Schermafbeelding 2019-10-10 om 16.38.04
Naast onwetendheid over de vrouwelijke kant van seks noemt ze nog een probleem. Jongeren zouden geen realistisch beeld meer hebben van seks. ‘We kijken vanaf jonge leeftijd al naar porno.’ En ook in normale films is de seks niet realistisch: vrouwen die een bh dragen tijdens de seks, vrouwen die na drie seconden penetratie al klaarkomen. ‘Vooral dat stukje genot en de leuke kant van seks is echt belangrijk. Maar ook je grenzen aangeven, experimenteren, masturberen, dat soort dingen zijn zo belangrijk.’