Sfeerfoto van BNNVARA
BNNVARA

BNNVARA

Vóór vooruitgang, vrijheid en verandering

We denken dat het beter kan: open, gelijkwaardig en rechtvaardig. Dit bereiken we niet alleen, dus sluit jij je aan?

VOLG ONS

Waar ligt de bron van je smartphoneaccu?

12 nov 2019
  •  
leestijd 2 minuten
Schermafbeelding 2019-08-14 om 11.08.41
Foto: Hans Hermans
Midden op een gigantische Boliviaanse zoutvlakte staat een fabriek die een essentieel component voor je smartphoneaccu delft. Maar de Bolivianen profiteren daar nauwelijks van.

‘Dit is net een film!’, zegt Erik Dijkstra in In naam van het volk , als ze midden in de zoutvlakte van Uyuni (Bolivia) staan. En inderdaad, we zien een witte vlakte met in de verte een vervreemdend fabrieksgebouw. Alsof iemand met verstand van special effects de fabriek virtueel in het witte decor heeft geplaatst, in een gebied dat twee keer zo groot is als de provincie Gelderland. ‘Een adembenemend gebied’, zegt Dijkstra. ‘Hoe ver je ook kijkt: louter zout.’
Mooie vrouw
Om te begrijpen wat daar gebeurt, moet je weten dat de grondstof lithium een belangrijk component is in accu’s voor smartphones en elektrische auto’s. ‘Lithium is als een mooie vrouw die door iedereen achterna wordt gezeten’, zei de Boliviaanse president Evo Morales ooit in een toespraak. En het is te vinden onder een enorme zoutvlakte in het arme Bolivia. Volgens Morales zou de grondstof vooral ten goede moeten komen aan Bolivia zelf. ‘We zijn ervan overtuigd dat de natuurlijke hulpbronnen nooit in handen mogen vallen van buitenlanders of multinationals.’
Maar precies dat gebeurde. Zoals de Spanjaarden in de koloniale tijd het zilver uit het land trokken, doen de Chinezen dat nu met lithium. Dijkstra spreekt met de Boliviaan Erick Chambi, die de vlakte goed kent (voor zijn zoon wil hij een hotel van zout bouwen). ‘Ik heb er één maand gewerkt’, zegt hij. ‘De Chinezen zijn heel strikt. Ze dwingen je om meer uren te maken dan een Boliviaanse baas. Een Boliviaan werkt alleen acht uur, hier werk je twaalf uur.’ Na een maand hield hij ermee op. ‘Het is heel hard werken. Als je even stopt, komen ze meteen op je af. Je moet alsmaar doorwerken. Hier zijn de Chinezen de baas. Niet de Bolivianen. Dat vind ik een slechte zaak. We zijn hier op de zoutvlakte van Uyuni, niet in China. Hier zouden geen Chinezen moeten werken, maar Bolivianen.’
Bekijk de hele aflevering hieronder (de zoutvlakte vanaf minuut 26).