Voor het eerst microplastics ontdekt op Antarctica

Denk je aan Antarctica? Dan denk je vooral aan de snerpende kou, vele ijskappen, pinguïns, nooit smeltende sneeuw en nu ook aan… plastic. Want Nieuw-Zeelandse onderzoekers vonden voor het eerst microplastic – stukjes plastic kleiner dan vijf millimeter – in vers gevallen sneeuw op dit continent rond de zuidpool. En dat terwijl ze juist hoopten aan te tonen dat er op de koudste plek op aarde géén microplastic te vinden zou zijn.

Hoe zit dat? Eind 2019 reisde een onderzoeker naar Antarctica af om daar sneeuwmonsters te verzamelen op het Rossijsplateau. De verwachtingen waren vooraf nog dat microplastics niet zo eenvoudig per lucht zouden reizen en daarom dat er op dit verafgelegen, ijskoude continent nog helemaal geen deeltjes gevonden zouden worden.

Helaas bleek het tegendeel waar: de afgenomen monsters op negentien plekken op het ijsplateau toonden ons dat het plasticprobleem wijder verspreid is dan hiervoor bekend was. Dat staat in een rapport over de studie dat in juni 2022 is uitgebracht. Hoe groot dan? Per liter sneeuw waren er gemiddeld 29 plastic deeltjes te zien.

Dit detail is vooral schokkend als je bedenkt dat er minder deeltjes werden gevonden in de omringende Rosszee en in het Antarctische zee-ijs. Het grootste deel van het plastic is van het type PET. Dit wordt vaak gebruikt voor kleding, in de vorm van polyester, en frisdrankflessen.

Het vermoeden bestaat dat de stukjes duizenden kilometers afgelegden naar de vrieskist voor ze daar in de sneeuw neerdwarrelden. Dat zou alarmerend zijn, omdat dit mogelijk weergeeft hoe eenvoudig microplastic zich per lucht verspreidt. (On)gelukkig genoeg is er ook een andere theorie: mensen die het witte continent hebben bezocht zijn de boosdoeners.

Het gevaar van deze deeltjes is dat het negatieve gevolgen kan hebben voor het klimaat, zoals het aantasten van de groei van organismen. Verder kan het er op grote schaal voor zorgen dat het ijs sneller smelt. Kortom: het kan vriezen, maar het kan ook dooien. En dat tweede lijkt nu steeds aannemelijker.

Antarctica is niet het enige afgelegen gebied waar microplastic is gevonden. Ook op de Mount Everest in Nepal zijn eerder deeltjes aangetroffen. En de onderzoekers van de studie vermoeden dat plasticvervuiling een steeds groter probleem gaat vormen, wat benadrukt dat we allemaal een steentje moeten bijdragen om het probleem aan te pakken.

Microplastic op Antarctica, het opwarmen van de aarde en het verdwijnen van koraal. En ook smeltend permafrost past in het rijtje van de problemen waar we nu voor staan .