Vroege Vogels

Waar gebruikt de vogel zijn neus voor?

  •  
12-12-2021
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
2202 keer bekeken
  •  
pimpelmees_5a7b2571cb8ef_medium

Pimpelmees

© Teun54

Wist je dat vogels kunnen ruiken? Zo kunnen stormvogels geuren van mijlenver oppikken en herkennen jonge zebravinken met behulp van geur hun eigen nest. Biologiestudent aan de RUG, Alexander Schlatmann, doet onderzoek naar het reukvermogen van pimpelmezen. 

Verkeerde aanname 

Lang is gedacht dat vogels niet kunnen ruiken. Dat heeft te maken met experimenten die beroemde onderzoekers Charles Darwin en John Jams Audubon uitvoerden in de negentiende eeuw. Uit die experimenten concludeerden zij dat vogels niet konden ruiken, een aanname die pas decennia later weerlegd werd door de Amerikaanse onderzoeker Kenneth Stager. Het lukte hem om in de jaren zestig aan te tonen waarom de experimenten van Darwin en Audubon niet klopten.

400px-John_James_Audubon_1826

John James Audubon

© Portret geschilderd door John Syme (1826)

odnb-9780198614128-e-1012038-graphic-1-full

Charles Darwin

© Portret geschilder door John Collier (1881)

Gieren ruiken gas 

Kenneth Stager ontdekte bovendien dat reuk voor gieren van groot belang is: als aaseters leven zij van dode dieren, die ze opsporen via geur. Stager ontdekte dit toen een oliemaatschappij contact met hem opnam. Daar lukte het de gieren telkens gaslekken op te sporen, omdat via het gaslek ook ethaanthiol (ethylmercaptaan) vrijkwam. Dit is een organische zwavelverbinding die stinkt naar rotte kool of zweetvoeten. Deze geur komt ook vrij wanneer organisch materiaal begint te decomposeren, en dit trekt gieren aan. Bij de oliemaatschappij kwamen de gieren zo vaak op de gaslekken af, dat ze de vogels als waarschuwingssysteem gingen gebruiken. Dit is een van de experimenten waarmee Stager kon aantonen dat vogels wel degelijk kunnen ruiken. 

Cathartes_aura_-San_Francisco_Zoo,_California,_USA_-upper_body-8a

Roodkoopgier

© Jason Hickey - Picasa Web Albums

Ruiken alle vogels? 

Het verschilt sterk per vogelsoort op welke manier ze hun neusgaten gebruiken. Zo gebruiken jonge zebravinken om hun eigen nest te herkennen en vertrouwt de kiwi op zijn neus om voedsel te vinden, aangezien deze vogel slecht zicht heeft. Er is nog genoeg te onderzoeken dus.

Meer over:

pimpelmees, vogels, ruiken,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (2)

Diwi99
Diwi9926 dec. 2021 - 10:38

Vanochtend tijdens het hardlopen via de podcast o.a. deze reportage geluisterd. Ik heb geruime tijd gewerkt bij een opvangcentrum voor vogels. De jonge mezen die we daar opvingen waren, als ze nog niet zo oud waren, makkelijk te voeren omdat ze sperden op elke tik tegen het surrogaatnestje waarin ze gehuisvest waren. Als ze echter groter zijn, is het veel moeilijker om ze aan het sperren te krijgen. Vanochtend tijdens het lopen bedacht ik me dan ook dat het zo zou kunnen zijn dat het reukvermogen van een meesje zich pas na die zeven dagen ontwikkelt. Het zou m.i. interessant zijn om dit onderzoek te herhalen met oudere mezen die kieskeuriger zijn en dat zou (ook) aan hun reukvermogen kunnen liggen.

Beste bbooz
Beste bbooz13 dec. 2021 - 14:55

ook koolmeesjes kunnen ruiken; omdat de meesbollen altijd uit het netje vielen heb ik er drie in een netje waarin uien hadden gezeten opgehangen. Maanden werden de bollen genegeerd en niet gegeten

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Maandag, woensdag en vrijdag versturen wij je alle informatie uit de radio en tv-uitzending en het laatste internetnieuws.