
De hoofdconnectie van aflevering 2 was 'maffia'. Hieronder lees je van alle antwoorden wat die met het woord maffia te maken hebben.
BLOK
De Nederlandse antropoloog Anton Blok was wereldberoemd, in ieder geval in Sicilië, waar hij jarenlang onderzoek had verricht naar het ontstaan van de maffia. Hij was een van de weinigen die de wortels van de maffia bloot durfde te leggen. In 2024 overleed hij.
GRIJS
Een grijs of zilvergrijs maatpak behoort tot de garderobe van menig zelfrespecterende maffioso. Joe Pesci droeg er een in de maffiafilm ‘Goodfellas’, uit 1990.
GEWAPEND
De maffia is gewapend en handelt ook in wapens.
BETON
‘Cement shoes’ is een maffia-term. Het verwijst naar een van de methodes waarmee de maffia lichamen laat ‘verdwijnen’: het slachtoffer wordt dan, dood of levend, met beton verzwaard en in het water geworpen.
KOETS
Bij uitvaarten van vooraanstaande maffialeden wordt vaak flink uitgepakt, met een koets met paarden.
HOOFD
Capo di tutti capi, betekent letterlijk 'hoofd van alle hoofden'. Hiermee wordt de machtigste persoon bij de maffia vaak aangeduid.
GANG
Een maffiagroep wordt ook wel een 'gang' genoemd.

PAARD
In een beruchte scène uit de bekendste maffia-filmreeks aller tijden, ‘The Godfather’, vindt de filmmagnaat Jack Woltz een afgehakt paardenhoofd in zijn bed. De maffia liet daarmee zien dat ze hem op elk gewenst moment op zijn veiligste plek konden bereiken.
AC MILAN
De Milanese ‘ultra’s’, de harde kern van de voetbalclubs Inter en AC Milan, zijn innig verweven met de maffia. In 2024 pakte de Italiaanse politie 19 ultra's op die worden beschuldigd van banden met de maffia.
PLASTISCHE CHIRURGIE
Maffialeden schakelen soms plastisch chirurgen in voor een nieuw gezicht. Het bekendste voorbeeld hiervan is Tommaso Buscetta, een Italiaanse maffioso die de omerta, de zwijgplicht, verbrak en moest onderduiken. Voor de zekerheid liet hij een chirurg zijn uiterlijk drastisch veranderen.
Ook is het bekend dat er tijdens de drooglegging plastisch chirurgen waren die op verzoek van maffiosi de huid van hun vingertopjes afsneden, zodat ze geen vingerafdrukken achter konden laten.
PREMIER
De Italiaanse premier Andreotti had banden met de maffia en had deze gebruikt voor zijn politieke carrière, en wel zo vergaand dat hij als een onderdeel van de maffia beschouwd moest worden. Ook premier Berlusconi zou met de maffia samengewerkt hebben.
SILVIO BERLUSCONI
Berlusconi is er door een maffia-spijtoptant van beschuldigd met de maffia samen te werken.

BAND
Als je samenwerkt met de maffia, heb je ‘banden’ met de maffia.
BLOED
Waar de maffia wraak komt nemen, vloeit bloed. Een specifieke vorm van wraak binnen de maffia is de vendetta, oftewel de bloedwraak, verwijzend naar de vorm van eigenrichting waarbij een familie wraak komt nemen als een van hun leden gedood is door een lid van een andere familie. Wat ook een bekend begrip is binnen de maffia: de bloedbroeder. Je bent dan geen familie, maar zweert wel onbegrensde loyaliteit in gevaarlijke situaties.
NEEF
Het is binnen de Siciliaanse maffia een gewoonte geweest dat neven en nichten met elkaar trouwden. Nog steeds is het geen zeldzaamheid dat dit gebeurt. Het slang-woord ‘niffo’, dat ‘neefje’ betekent, is populair geworden door de serie ‘Mocro Maffia’.
FAMILIE
Binnen de maffia spreekt men niet van maffia, maar van 'de familie'. Het zijn ook vaak letterlijk families. De ‘Five Families’ bijvoorbeeld zijn de voornaamste misdaadfamilies van de Italiaans-Amerikaanse maffia. Alle hebben hun thuisbasis in New York, maar hebben wortels in Sicilië.
ALI B
Het bedrijf van Ali B kocht in 2014 de filmrechten van het boek 'Mocro Maffia'.
STER
La Stidda, Siciliaans voor 'ster', is een bekende maffia-organisatie.
TAPIJT
Opgeruimd staat netjes: maffiosi rollen hun slachtoffers in tapijten.
MUNT
Italië heeft de portretten van twee onderzoeksrechters die jarenlang streden tegen de maffia, Giovanni Falcone en Paolo Borsellino, op hun 2-euromunt gezet. De rechters werden in de jaren 90 vermoord. Er zijn meer dan 3 miljoen van deze munten in omloop.
HASJ
De Italiaanse maffia importeert hasj uit Afrika.
BRUILOFT
Er zijn twee iconische bruiloft-scènes in de maffia-filmreeks 'The Godfather': de bruiloft van Michael Corleone met zijn Siciliaanse bruid, en die van Michaels zus Connie. Deze laatste wordt gezien als een van de meest realistische scènes uit de filmgeschiedenis.
RIF
Het is bekend dat veel door de maffia uit Marokko geëxporteerde hasj wordt geproduceerd in het Rifgebergte. De Marokkaanse minister Aziz Rebbah raakte in 2019 in opspraak toen hij bewoners van het Rifgebergte maffia noemde.
AFRIKA
Mafia, zoals je maffia in het Italiaans schrijft, is een Afrikaans eiland, vlakbij Tanzania.
En in tal van Afrikaanse landen heb je ook maffia. Zo is de Nigeriaanse maffia berucht. En de Italiaanse maffia importeert hasj uit Afrika.
MAROKKO
‘Mocro Maffia’ is een bekend begrip en bovendien een bekende tv-serie.
E STREET BAND
Steven van Zandt, bekend van de E Street Band van Bruce Springsteen, speelde consigliere Silvio Dante in de maffia-serie 'The Soprano's'. In de Noorse tv-serie 'Lilyhammer' had hij de rol van Amerikaanse maffioso Frank Tagliano.

Beeld: Takahiro Kyono
PROSTITUTIE
De Nigeriaanse maffia is goed vertegenwoordigd in Italië en houdt zich daar vooral bezig met prostitutie. Doordat hun terrein goed afgebakend is, kunnen ze prima overweg met de Italiaanse maffia. In Italië zijn naar schatting tienduizend Nigeriaanse prostituees actief, te vinden bij uitvalswegen van grote steden. Ze worden poëtisch lucciole (vuurvliegjes) genoemd, omdat ze oplichten in het schijnsel van koplampen.
ZWARTE HAND
Zwarte Hand is een manier van afpersen die bekend werd als het handelsmerk van de Camorra en de maffia.
TONY
Opvallend veel maffia-personages heten Tony: Tony Montana in ‘Scarface’, Tony Soprano in ‘The Soprano’s’, Fat Tony in The Simpsons, Tony Russo in ‘Married to the Mob’ en Tony Corleone in ‘The Godfather’.
OCTOPUS
De maffia wordt wel vergeleken met een octopus, met tentakels die overal naartoe reiken. De naam van de Italiaanse maffia-serie 'La piovra', met muziek van Ennio Morricone, betekent letterlijk ‘De octopus’.
TOTO
Salvatore 'Totò' Riina was in de vroege jaren 80 de belangrijkste leider van de Siciliaanse maffia, de ‘cosa nostra’. Zijn clan was verantwoordelijk voor de moorden op de antimaffia-aanklagers Giovanni Falcone en Paolo Borsellino.

Totò Riin. Beeld: Shirto
ZWIJGEN
De maffia kent een strikte zwijgplicht, ook bekend als omerta.
VUILNIS
Al tientallen jaren verdient de Napolitaanse maffia, de camorra, fortuinen aan vuilnis.
Bedrijven betalen hen om het afval te verwerken, maar in plaats daarvan dumpen ze het her en der op braakliggend terrein om het later te verbranden.
BARON
Een ‘drugsbaron’ heeft vaak nauwe banden met de maffia, of maakt er zelf deel van uit.
FBI
De eerste leden van de Siciliaanse maffia kwamen in de tweede helft van de 19e eeuw naar Amerika. Lange tijd werden de families beschouwd als zelfstandige bendes. Dat er een grotere organisatie achter zat, deed de FBI lange tijd af als een fabeltje. Er wordt wel beweerd dat dat kwam omdat de maffia compromitterende foto’s van FBI-baas J. Edgar Hoover in bezit zou hebben.
BRONX
De film 'A Bronx Tale' uit 1993 met o.a. Robert de Niro gaat over de maffia. The Bronx was een van de stadsdelen die een tijdlang werd beheerst door de maffiafamilie Morello.