Tinnitus: hoe is het om de hele dag een piep in je oor te hebben?

Het is voor iedereen herkenbaar: een piep in je oren na een festival, concert of andere gelegenheid met hard geluid. Mensen met tinnitus hebben dit de hele dag en nóg harder dan jij gewend bent. Hoe is het om hiermee te leven?

Een op de vijf mensen heeft tinnitus, oftewel oorsuizen. Een geluid dat constant aanwezig is, ook als je slaapt. Ongeveer 21 procent van de mensen ervaart tinnitus, maar bij 3 tot 5 procent heeft het grote invloed op het dagelijks leven.

Een van die mensen is Juriaan. Hij kwam vijf jaar geleden met een harde piep in zijn oren thuis van een concert. Toen het de volgende ochtend nog niet weg was, gingen alle alarmbellen rinkelen. Al snel kwam hij erachter dat deze piep nooit meer weg zou gaan. Dit zette zijn leven op zijn zachtst gezegd op zijn kop.

Tinnitus, ook wel oorsuizen genoemd, is een vorm van gehoorschade. Als je tinnitus hebt, dan hoor je een geluid zonder dat er een externe geluidsbron aanwezig is. Het oorsuizen kan verschillende oorzaken hebben: een hoge bloeddruk, infecties, bijwerkingen van bepaalde medicijnen, motorrijden zonder oordoppen of te veel lawaai. Lawaai is natuurlijk de grootste boosdoener.

‘Gehoorschade ontstaat doordat trilharen in het binnenoor beschadigd raken. Trilharen kunnen beschadigen door te veel blootstelling aan harde geluiden of door ouderdom. Geluid kan schadelijk zijn vanaf 80 decibel, dat is de Arbonorm. Geluiden van 120 decibel kunnen je gehoor direct beschadigen. Hoe schadelijk geluiden tussen 80 en 120 decibel zijn, hangt af van hoe vaak en hoelang je ernaar luistert’, schrijft Kassa in 2019 over gehoorschade.

In Nederland hebben ruim twee miljoen mensen tinnitus. Jaarlijks komen hier 22.000 jongeren bij, omdat ze gehoorschade hebben opgelopen door te harde muziek.

Tinnitus is er in verschillende vormen. Sommige mensen horen een piep, sommige een ruis. Ook hoort de ene persoon een harder geluid dan de andere. Hoeveel negatieve invloed het heeft op iemands leven kan ook van de vorm afhangen.

Maar tinnitus kan zeker leiden tot flinke psychische problemen. Denk aan: concentratieproblemen, slaapproblemen, irritaties en depressie. Maar het kan ook zorgen voor problemen met werken of iemands gezinsleven.

‘Het heeft heel veel invloed gehad op mijn leven. Ik studeerde, werkte, had een relatie en was elke dag met muziek bezig. En daar ben ik eigenlijk allemaal mee gestopt’, vertelt Juriaan in Je Zal Het Maar Hebben. Maar ook was hij bang dat zijn tinnitus erger zou worden. Dus durfde hij niet naar buiten, omdat hij bang was voor bijvoorbeeld een toeterende auto. Tegenwoordig heeft Juriaan altijd oordoppen in op sociale gelegenheden.

Het erge vindt hij vooral dat hij het had kunnen voorkomen. ‘Als ik gewoon oordoppen had gedragen was dit niet gebeurd’, zegt hij tegen presentator Jurre Geluk.  

Er bestaat geen medicijn tegen tinnitus. Ook is er nog geen bewezen effectieve behandeling tegen. Toch worden er online allerlei behandelingen aangeboden die zeggen dé oplossing te hebben voor tinnitus. Maar het is waarschijnlijk dat, als mensen zich toch beter voelen na een dergelijke behandeling, dit waarschijnlijk een placebo-effect is.

Tinnitus is niet te genezen, maar wel beter hanteerbaar te maken. Psychologische behandelingen, zoals cognitieve gedragstherapie en exposuretherapie, richten zich niet op het wegnemen van het geluid, maar op hoe het brein ermee omgaat. Door het geluid minder als bedreiging te zien, kan het minder overheersend worden.

Ook Juriaan heeft een manier gevonden om met zijn tinnitus om te gaan. Hoewel hij het nog steeds erg zwaar heeft met zijn tinnitus, wil hij aan de mensen laten zien dat hij weer positief in het leven staat. Hij kan weer dingen doen die hij leuk vindt. Zo heeft hij zijn master afgerond en speelt hij weer muziek met zijn band. Dat hij niet meer van zijn tinnitus afkomt, heeft hij moeten accepteren.

‘Ik heb mezelf heel lang gek gemaakt door niks meer te willen doen. Uiteindelijk heb ik mezelf aangeleerd dat ik altijd bezig moet zijn. Ik moet 24/7 afgeleid zijn. Dan vergeet je dat geluid even. Ook hardlopen heeft mij veel geholpen’, legt hij uit.

Wil je voorkomen dat je tinnitus krijgt? Draag dan gehoorbescherming als je naar een festival, club of concertzaal gaat. Maar wanneer zou je deze gehoorbescherming dan moeten gebruiken? Hoe hard moet het geluid zijn om gehoorschade te kunnen veroorzaken? Daar heeft klinisch fysicus-audioloog Dyon Scheijen een vuistregel voor: 'Als je niet meer normaal met iemand kan praten en je in het oor van een ander moet gaan schreeuwen om een gesprek te voeren, dan is dat het moment om oordoppen te gaan gebruiken.'