Vroege Vogels
theme-icon
Duurzaam leven

60 jaar na Silent Spring

  •  
27-11-2022
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
1328 keer bekeken
  •  
Taktor gif bestrijdingsmiddelen

© Pixabay

Toen de Amerikaanse biologe Rachel Carson in 1962 kwam met een boek over de effecten van gewasbeschermingsmiddelen op mens en milieu, zorgde dat voor een ware aardverschuiving. Silent Spring (in Nederland vertaald als ‘dode lente’) gaat over de risico’s van pesticiden als DDT en PCB’s voor mens en dier. De titel verwijst naar de lente in het jaar, dat de vogels niet meer zingen, doordat zij als gevolg van het gebruik van bestrijdingsmiddelen zijn uitgeroeid. Wat is de nalatenschap van Carson? En waar staan we nu, 60 jaar later? Wij spreken zondag met bioloog en bestrijdingsmiddelen-expert Peter Leendertse van CLM Onderzoek en Advies.

Grote sterns

Carson schreef onder meer over de futen in het Californische Clear Lake, die in de jaren ’50 vrijwel allemaal stierven, nadat er flink was gespoten tegen de muggen, met een aan DDT verwante stof. Allemaal ten gunste van het toerisme en de hobbyvissers. In Nederland werd in 1964 massale sterfte gemeld van grote sterns in de Waddenzee. De populatie liep terug van 40.000 broedparen naar 600 paren in 1965.

image009

Grote sterns

© Ger Scheurkogel

Waterkwaliteit

Zes decennia na Silent Spring worden er wereldwijd nog steeds veel bestrijdingsmiddelen gebruikt. Maar er lijkt een kentering gaande. Zo wil de Europese Commissie, dat het gebruik en risico van chemische pesticiden in 2030 met 50% is verminderd. En dan is er nog de Europese Kaderrichtlijn Water. Kort gezegd moet onze waterkwaliteit (zowel grond- als oppervlaktewater) in 2027 op orde zijn. Maar de vraag is of Nederland dat gaat halen. Onze beken, slootjes en rivieren moeten aan meerdere eisen voldoen. Zo zijn er ook normen voor giftige stoffen. Op dit moment is de waterkwaliteit in ons land op veel plekken slecht. De kwaliteit staat mede onder druk vanwege de grootschalige toepassing van landbouwgif.

Sloot

Sloot, uit de film Nederland onder water.

© Arthur de Bruin (uit Nederland onder Water)

Symposium

In Wageningen is volgende week donderdag (1 december) een groot symposium over '60 jaar na silent spring'. Op de bijeenkomst van de Koninklijke Nederlandse Plantenziektekundige Vereniging wordt gedebatteerd over de impact van gewasbeschermingsmiddelen. Aan het woord komt onder andere de Nijmeegse hoogleraar neurologische bewegingsstoornissen Bas Bloem. Hij ontdekte dat bestrijdingsmiddelen uit de landbouw mogelijk een rol spelen bij het ontstaan van Parkinson. Ook aanwezig is Christy van Beek, duurzaamheidsmanager bij de Duitse chemiereus Bayer. Het symposium volgt op de podcastserie ‘red de lente' van wetenschapsjournalist Dirk de Bekker. Hierin onderzoekt hij 'de wereld achter bestrijdingsmiddelen'. 

Thema's:

theme-icon
Duurzaam leven
  •  theme-icon
Klimaatverandering

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (1)

Pim Jetse
Pim Jetse30 nov. 2022 - 6:36

We zijn vaak gericht op de zichtbare effecten van middelen, maar met de opkomst van de microbio-ecologie is het al een decennium mogelijk om de effecten op het microbioom te bestuderen. Prof. Irene Tieleman van de RUG heeft deze nieuwe onderzoeksmogelijkheden al toegepast op eieren en nesten. Door het onzichtbare karakter van deze materie zal het vroege vogels waarschijnlijk nooit halen. Of zijn jullie creatief genoeg om zelfs het belang van het microbioom voor duurzaamheidsonderzoek in beeld te brengen.