Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Rutte negeerde archiefwet en wiste jarenlang elke dag sms’jes

Landsadvocaat: toestel premier had ruimte voor slechts 20 berichten
Joop

Volksraadpleging boeit Europese Commissie niet

  •  
26-01-2015
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
Belangrijke thema's in het kader van internationale handelsbelangen worden via sluiproute alsnog binnengesleept
Wie denkt dat Europa niet leeft onder haar inwoners, moet zich eens verdiepen in de publieksraadpleging die afgelopen zomer gehouden werd over het vrijhandelsverdrag met de Verenigde Staten. Het aantal reacties was bijna 150.000, tientallen malen hoger dan welke eerdere raadpleging dan ook.
Uitspraken Eurocommissaris als dansje voor de bühne Verantwoordelijk Eurocommissaris Cecilia Malmström zegt zich het signaal aan te trekken. Maar het lijkt erop dat dat een dansje is voor de bühne. Met een Canadese omweg haalt zij het gevoeligste onderdeel toch gewoon binnen. De publieksraadpleging richtte zich met name op de manier waarop Amerikaanse bedrijven zich kunnen beklagen wanneer landen in de Europese Unie hun winsten bedreigen, en omgekeerd. Dat moet gebeuren door een arbitragesysteem genaamd ISDS.
Niet onafhankelijk, niet transparant ISDS is een afkorting voor Investor State Dispute Settlement. Die term duidt op een tribunaal dat kan worden ingesteld wanneer een investeerder meent dat een nieuwe wet zijn belangen schaadt. Dergelijke tribunalen zijn niet onafhankelijk, en de uitspraken niet openbaar. ISDS is een omstreden onderdeel van het verdrag waarover de Europese Unie onderhandelt met de Verenigde Staten (TTIP). In dat verdrag worden alle mogelijke hindernissen weggehaald die ondernemers kunnen weerhouden van het doen van zaken op elkaars grondgebied. Dat gaat bijvoorbeeld om regels die Europa heeft opgesteld voor voedselveiligheid, milieubescherming en dierenwelzijn, of omgekeerd om regels die de Verenigde Staten hebben opgesteld om hun banken in toom te houden.
Maar er wordt dus ook gewerkt aan manieren om bedrijven in de toekomst in staat te stellen om nieuwe wetten buiten werking te zetten. Die rol vervult ISDS. ISDS is niet nieuw. Het werd in 1959 voor het eerst opgenomen in een handelsverdrag tussen Duitsland en Pakistan, en sindsdien duikt het op in zo’n 3.000 verdragen over de hele wereld. Bekende gevallen zijn het Zweedse bedrijf Vattenfall, dat een zaak aanspande tegen Duitsland toen dat besloot om niet langer met kernenergie te werken. Vattenfall eist miljarden euro’s en de uitspraak laat nog steeds op zich wachten. Een ander voorbeeld is het plan van Egypte om het minimumloon in te voeren. Dat kwam ze op een claim van Veolia te staan, die vreesde een deel van zijn winst te moeten inleveren. Met het Europees-Amerikaanse verdrag zou het onderdeel worden van het grootste handelsverdrag ter wereld.
Bedrijven zetten staten onder druk ISDS is een machtig middel voor bedrijven. Ook als het lang niet gegarandeerd is dat een tribunaal de investeerder altijd in het gelijk stelt, dan nog heeft een bedrijf een dikke kans om tot een schikking te komen. In meer dan de helft van de gevallen moet een land dus op de een of andere manier tegemoet komen aan de eisen van het bedrijf. Zo’n bedrijf hoeft alleen maar te dreigen met een ISDS-zaak om een staat al flink onder druk te zetten.
Dat er dus ongekend veel verzet kwam tegen ISDS, is niet verbazend. Dat commissaris Malmström sussende gebaren maakt om de onrust te bezweren, is ook verstandig. Maar de gebaren hebben alleen betrekking op het verdrag met de Verenigde Staten. De onderhandelingen voor een vergelijkbaar verdrag met Canada zijn een stuk verder – die werden eind vorig jaar al afgerond. Op dit moment zijn juristen en vertalers bezig om de verdragsteksten op te poetsen zodat ze naar de parlementen kunnen. Dat zou deze zomer al klaar kunnen zijn.
ISDS maakt ook onderdeel uit van dit verdrag. Daarmee is het eigenlijk al niet meer nodig in het Amerikaanse verdrag. En elk Amerikaans bedrijf dat een aanmerkelijk belang heeft in een Canadees bedrijf -en dat geldt voor de helft van de Amerikaanse bedrijven- kan gewoon een ISDS-zaak aanspannen tegen Europese landen.
Malmström weigert die onderhandelingen opnieuw open te breken. “Zonder ISDS is er geen verdrag”, zegt ze. De Canadezen zien ISDS als een essentieel onderdeel. Dat het vervelend is om het onderhandelingen, waar jaren werk in zit, weer te moeten heropenen, is begrijpelijk. Maar het maakt Malmströms bezorgdheid om het Amerikaanse verdrag wel een stuk minder geloofwaardig.
Het ongewenste ISDS dat ze aan de voordeur weigert, laat ze via een zijdeur toch weer binnen. Dat doet de geloofwaardigheid van de Eurocommissaris weinig goed.

Meer over:

politiek, opinie

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (18)

WendyB2
WendyB226 jan. 2015 - 21:32

Ik denk dat de EU/TIPP/ISDS zulke ondemcratische monstruositeiten zijn dat een eventuele Nederlandse handtekening van een Nederlandse regering voor de toekomstige regeringen geen waarde meer heeft. Ook al komt dat TIPP er weer een omweg, dan hoeft geen enkel land zich nog aan dat verdrag te houden.

tomaatnet
tomaatnet26 jan. 2015 - 21:32

Tribune? Moet landelijk verspreid worden! Eye-opener............

tomaatnet
tomaatnet26 jan. 2015 - 21:32

Zodra de burger financieel is uitgekleed dan doet dit alles er niet meer toe...............én de aarde is dan inmiddels tóch een dode en levenloze bol ..........er zijn dan geen winnaars meer doch alleen verliezers

boosje
boosje26 jan. 2015 - 21:32

Hoe komt het dat we zo verbaasd zijn over dit onderwerp? Dit loopt al jarenlang, die onderhandelingen zijn al ik weet niet hoe lang in het geniep aan de gang en met name de SP en andere bezorgde organisaties schrijven hier al jarenlang over. Maar toegegeven: in de gangbare media zoals de grote kranten en de ons bekende omroepen komt dit onderwerp zo goed als nooit aan bod, net zo min als allerlei andere onderwerpen over de systematische ondermijning van de democratie. Daarom is de overwinning van Syriza in Griekenland zo belangrijk: het is nu een kwestie van hopen dat de linkse bewegingen in de andere zuidelijke landen hier een opkikker van krijgen. Het sluiten van dit soort verdragen is echt niets nieuws, het is hét middel van de multinationals om regeringen over de hele wereld naar hun pijpen te laten dansen. Dat er nauwelijks politici zijn die dit doorzien is daarom des te treuriger, en de weinige politici die het wél doorzien, zoals Anne-Marie, zitten helaas nooit aan die schimmige onderhandelingstafels. Het nieuws dat er werkelijk toe doet haalt de traditionele media nooit, er zijn zat websites waar genoeg te lezen valt over hoe de democratie en de solidariteit om zeep geholpen worden, zoals deze: http://www.globalinfo.nl/ Dit zou verplichte lesstof moeten zijn op onze scholen!

lembeck
lembeck26 jan. 2015 - 21:32

Dag Anne-Marie. Wat een geweldig artikel in de Tribune. Met huid en haar verslonden, zeg maar. Omdat ik het andere niet wil onthouden vond ik dit: http://www.grenzeloos.org/content/ttip-vrijhandel-blijkt-paard-van-troje-multinationals-grijpen-de-macht-arbitrage-de-totale Het ISDS deel was mijn volslagen onbekend en ik ben me dan ook suf geschrokken. Ongelooflijk idee dat al onze regeringen eigenlijk beter opgedoekt kunnen worden, omdat de corporaties het voor het zeggen hebben. En toch wist ik het al wel, maar niet zo uitgebreid. Dank je wel van een SP lid.

2 Reacties
AnneMarieMineur
AnneMarieMineur26 jan. 2015 - 21:32

Dank je wel, Raven, ik was ook blij met het verhaal in de Tribune. Wie het artikel zelf wil lezen, hier staat het: https://issuu.com/webmastersp/docs/tribune-201501/7?e=2540121/10919499

lembeck
lembeck26 jan. 2015 - 21:32

Herstel: andere moet natuurlijk zijn: andereN.... of anders; andere mensen. Excuus.

Mark Gh
Mark Gh26 jan. 2015 - 21:32

Schandalige gang van zaken. Jammer genoeg zullen onze eigen vertegenwoordigers er niets tegen willen doen... Tijd om uit deze EU te stappen en weer baas over eigen land te worden.

1 Reactie
lembeck
lembeck26 jan. 2015 - 21:32

Zinloos, Mark. Deze ISDS heeft namelijk niet uitsluitend met de EU te maken. Landen hoeven geen EU land te zijn om door corporaties aangeklaagd te worden voor miljarden. Lees het artikel maar. Daar gaan je nekharen van overeind staan. Super griezelig is dit.

opmerker
opmerker26 jan. 2015 - 21:32

Kort gezegd. De democratie van minstens 17 landen in Europa wordt met voeten getreden. Dat is nu net waar de EU naar streeft.

1 Reactie
pietdeg2
pietdeg226 jan. 2015 - 21:32

"De democratie van minstens 17 landen in Europa wordt met voeten getreden." Dat belangenorganisaties hun achterban weten te mobiliseren om vanuit de leunstoel ergens een 'like' te plaatsen heeft geen donder met democratie te maken.

Rode druppel
Rode druppel26 jan. 2015 - 21:32

Volledig eens. Economische groei krijgen we ook niet door TTIP. Lees maar. http://www.rtlnieuws.nl/economie/home/column/hella-hueck/handelsverdrag-ttip-slechte-deal-voor-europa

2 Reacties
boosje
boosje26 jan. 2015 - 21:32

Heel goed artikel! Nota bene een AMERIKAANS rapport dat ons laat zien hoe we de bietenbrug op gedreven worden. Iedereen die wel eens bij een suikerfabriek heeft staan kijken weet dat die bieten maar één kant op gaan: vermorzeld worden! Via de site van het Amerikaanse rapport kwam ik dit nog tegen: http://www.knack.be/nieuws/belgie/handelsakkoord-eu-vs-goed-voor-big-business-slecht-voor-de-samenleving/article-opinion-526503.html De media verzaken hier echt hun taak: ons goed informeren. Zelfs bij Zembla en reporter hebben we dit nog niet gezien. En waar is Tegenlicht? Dat zou een begin zijn van informatie, maar deze dingen moeten vooral in de alledaagse berichtgeving terecht komen, zodat Jan met de pet het met enige herhaling te zien krijgt. Maar hoe ging dat spreekwoord ook al weer? "Wiens brood men eet, diens woord men spreekt", ja dat was het. En "wie betaalt, bepaalt". Alweer een reden om een omroep zonder reclame te willen, hoewel het artikel dat ik heb gelezen toch op de site van RTL4 stond. We zullen nog een heleboel keren met heel veel mensen in heel veel steden de straat op moeten om dit monster tegen te houden. Ik heb op andere plekken wel eens geuit dat 'big business', de multinationals en de superrijken er op uit zijn om een nieuwe slavernij in te voeren. Als je dit rapport moet geloven zijn ze daarmee al een heel eind op (de voor hen goede!) weg. Tijd dus om op te houden met mekkeren over Michiel De Ruyter, als we niet uitkijken zijn we binnenkort zelf slaven!

lembeck
lembeck26 jan. 2015 - 21:32

Dank je wel, Theo! Ongelooflijk dat Malmstrom nog blijft volhouden dat het goed is. Dit met het artikel uit de Tribune maakt me weer wijzer. Dat we bovendien gewaarschuwd werden door Amerikanen is veelzeggend en hoopgevend dat er toch nog mensen daar zijn die wel zelfstandig nadenken. Weinig reacties verder. Wellicht denken de meeste mensen hier ook dat het allemaal veel beter zou worden. Wat zullen ze van een koude kermis thuiskomen. Zij en de meeste politici die die wangedrocht blijven aanprijzen.

JodeJo
JodeJo26 jan. 2015 - 21:32

In Nederland hebben we b.v. de volgende rechtsgebieden: privaat, publiek, strafrecht, notarieel etc.. Welke rechtgebied(en) zullen ondergeschikt gemaakt gaan worden aan ISDS?

1 Reactie
boosje
boosje26 jan. 2015 - 21:32

Ik denk dat het vooral om de rechtsgebieden privaat, publiek en internationaal gaat. Het gaat over verdragen (internationaal) en over overheden (publiek) en private ondernemingen (privaat, ook in de internationale variant). Het meest kwalijke is de mogelijkheid dat grote bedrijven staten/regeringen kunnen aanklagen bij een internationale club van (bedrijfs)advocaten, niet eens een door bijvoorbeeld de VN ingesteld tribunaal van onafhankelijke rechters. Lees het stuk van Raven van 13.59 uur over te tegenhouden van smerige goudwinning in El Salvador, dan zie je wat ons boven het hoofd hangt. De neoliberale wolvenroedel rent al achter onze troika, we moeten ze stoppen voordat we onze kinderen (democratie, solidariteit, een beschaafd levenspeil, onze naoorlogse verworvenheden) overboord moeten gooien........

Woeki Hypo
Woeki Hypo26 jan. 2015 - 21:32

Volksraadpleging boeit Europese Commissie niet. Vraag aan de schrijfster. Als een denker van een midden stem ik zelf op de SP voor de tegenkracht. Ik ben echter niet ideologisch links, maar zie links als de tegenkracht of het complement voor een evenwicht. Volgens mij is er een politiek gat in een midden. Het neoliberalisme of de neoliberale economie, het tegenwoordig dominante systeem, is extreem radicaal rechts. Kan de SP niet in het gat van een midden springen? Dit hoeft volgens mij niet in het nadeel te zijn van de klassieke achterban van de SP. Dan kan de SP ook een midden retoriek gebruiken, welke vermoedelijk veel meer mensen aanspreekt en tevens zich feller opstellen tegen het neoliberalisme, als zijnde polariserend, radicaal en extremistisch. Het handelsverdrag kan de SP als argument en draaipunt gebruiken om haar beleid aan te passen en te wijzen op de noodzaak dat verschillende groepen zich gaan verenigen in het algemeen menselijke belang. Woeki Hypo is gematigd liberaal.

1 Reactie
Rode druppel
Rode druppel26 jan. 2015 - 21:32

Het spijt mij om u te moeten meedelen dat ik deze koers al te rechts vindt. Nog meer rechts en ik bedank mij als lid.