Joop

Kamer: Parlementaire enquête naar crisis

  •  
10-05-2010
  •  
leestijd 1 minuten
  •  
commdewit_300.jpg
SP, CDA, VVD willen alle feiten boven tafel krijgen … enquête betekent verhoren onder ede
SP, CDA en VVD, samen een meerderheid in de Tweede Kamer, willen dat het tweede deel van het onderzoek naar de financiële crisis wordt gehouden als parlementaire enquête. Volgens VVD-er Weekers liggen er met name nog veel vragen voor Wouter Bos, voormalig minister van Financiën en voor Nout Wellink van de Nederlansche Bank.
Het tweede deel van het onderzoek van de Commissie De Wit richt zich op de aanpak van de crisis en de miljarden euro’s aan steun aan de financiële sector.
  De Volkskrant schrijft:
In tegenstelling tot een parlementair onderzoek kunnen bij een enquête betrokkenen wel onder ede gehoord worden. VVD-Kamerlid Frans Weekers noemt dit van belang, omdat hij zich afvraagt of De Wit in het eerste deel van het onderzoek wel de onderste steen boven heeft gekregen. CDA-Kamerlid Elly Blanksma pleitte eerder op de dag al voor een parlementaire enquête. De VVD wil dat de Kamer volgende week debatteert over de kritiek van de commissie.
Video: Democratisch senator Carl Levin wast tijden een verhoor van het Amerikaanse Congres een bankier van Goldman Sachs de oren over diens financiële praktijken die leidden tot het ontstaan van de bankencrisis. 
 Lees ook: Commissie De Wit waarschuwt voor herhaling crisis

Meer over:

politiek, nieuws,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (17)

Joeri2
Joeri210 mei 2010 - 15:38

Het CDA wil weten wat Wouter Bos heeft gedaan? Hoezo dat dan? Had JPB dan niet de leiding over dat kabinet?

johnnysisko
johnnysisko10 mei 2010 - 15:38

haha wat een lachertje De comissie de Wit heeft een uitstekend onderzoek afgenomen. Wellink en Bos weten donders goed wat er aan de hand was. Ze moeten echt niet doen alsof dit nieuw in de oren klinkt. Dat is echt niet geloofwaardig! Wil Bos niet Wellink opvolgen?

Maarten1984
Maarten198410 mei 2010 - 15:38

Verstandig. Sommige verhoren waren gewoon een lachertje. Duidelijk ingestudeerde antwoorden, iedereen wees met de vinger naar elkaar en niemand voelde zich verantwoordelijk. Ditmaal een verhoor als dat wat Goldman Sachs ten deel is gevallen. Hard maar rechtvaardig. - En met consequenties.

ColorHugo949
ColorHugo94910 mei 2010 - 15:38

Goede zaak. Nout Wellink en vooral Wouter Bos als eindverantwoordelijke van Financiên, hebben nog veel uit te leggen, evenals ex- minister en ex-commissaris DSB Gerrit Zalm. Een parlementair onderzoek moet ook voorkomen dat door de "collectieve schuld en aansprakelijkeheid" niemand verantwoordelijk gehouden kan worden. Dan kunnen bestuursfuncties en de bijbehorenden bonussen beter gelijk de prullebak in.

Granosalis
Granosalis10 mei 2010 - 15:38

We zijn als niet-bankiers allen gegijzelden van banken; zij verrijken zich ten koste van ons met dure leningen en hypotheken terwijl zij hun geld bijna voor niets kunnen lenen. En áls zij een keer werkelijk grof over de schreef gaan met het aanbieden van wanproducten, dan moet de belastingbetaler flink "schuiven", want als de banken omvallen, dan valt de hele maatschappij om, zo zegt ons de politiek althans. Maar als de banken weer fabelachtige winsten maken (waarmee?) dan hoeft met de ooit steunende belastingbetaler geen rekening meer te worden gehouden. Banken hebben een haat/liefde verhouding met ons, consumenten van leningen en hypotheken, met de staat en met staatsinterventie; goed zolang je ze nodig hebt, maar kop dicht zogauw het bancaire lek weer boven water is. Banken dienen niet een maatschappelijk doel, zij dienen uitsluitend zichzelf en ruim ook! Een particuliere Amerikaanse zakenbank kreeg 900 miljard staatssteun en keerde in hetzelfde verliesjaar (2009) 145 miljard aan bonussen uit. 16 % van die staatssteun (belastinggeld/algemene middelen) verdween in zeer private zakken; roofkapitalisme in optima forma. Bankiers komen alleen voor de rechter om "iets uit te leggen", maar nooit in strafzaken. Nog niet zo lang geleden werden in Nederland mensen opgesloten die luttele bedragen hadden gestolen, nu mag je als bankier miljarden onzichtbaar maken. Bijziendheid of klassejustitie?

polyblok
polyblok10 mei 2010 - 15:38

Zowel Wellink als Bos willen een second opinion; een beetje overbodige enquete, want het onderzoek van De Wit ec is duidelijk genoeg. Of gaan we net zolang door tot iedereen tevreden is over een rapport ?

JoopSchouten
JoopSchouten10 mei 2010 - 15:38

'Ze' ruiken bloed. De VVD wil de PvdA via Wouter 'aanpakken' en Wellink vervangen voor een partijgenoot. Dan hou je alles lekker onder het eigen blauw-oranje afdekzijl. Of denk ik alweer te achterdochtig? ha, ha, ha,..... En wat moet ik nu weer van het CDA denken. Een wit voetje bij de kiezers halen?

vanessa2
vanessa210 mei 2010 - 15:38

Natuurlijk goed als er in elk geval formeel iets tegen de schurken gebeurd, en liefst openbaar. Maar als er na de vorige crisis niets veranderd is (zie de huidige, door hetzelfde schoelje in elkaar gedraaid en wederom de rekening naar ons gestuurd) schieten we er weinig mee op. Daarom graag een parlementaire enquete naar de volgende crisis, die van 2012. Er zijn vast wel een paar schurken die daar al van alles over kunnen melden.

Yggdrasil
Yggdrasil10 mei 2010 - 15:38

Het is verkiezingstijd dus waar de politici normaal gesproken toch gauw een halfjaar over doen wordt nu binnen een dag beklonken. Vooral de aanwezigheid van het CDA als voorstander is op zijn zachtst gezegd opvallen te noemen. Of zoals @Joop het noemt, ze ruiken bloed.

Milieunet
Milieunet10 mei 2010 - 15:38

Inderdaad is de conclusie helaas juist: geld is belangrijker dan mensen Denk dat ze bij het CDA zijn vergeten dat dit Dé Deal van de B-Brothers was. Inderdaad samen besloten door Balkenende en Bos. Gepresenteerd door Wouter Bos als een ongelofelijk knap stukje werk, waar Nederland op termijn zeker beter van zal worden. Ik zie Bos overigens als dé opvolger van Zalm. Ook een mooie baan, die goed met het gezin is te combineren en de stropdas kan gewoon aanblijven. Stond 'm toch goed?

1 Reactie
Maarten1984
Maarten198410 mei 2010 - 15:38

Over welke deal heeft u het nu? En bent u niet van mening dat Wouter Bos uitermate goed gehandeld heeft in tijden van crisis? Het is mede dankzij hem dat bij ons de banken -redelijk- stabiel gebleven zijn.

karuna2
karuna210 mei 2010 - 15:38

Ik ben het met een eerdere reactie eens dat er bloed geroken wordt. Verkiezingstijd, vooral voor de VVD. Ik zou weleens willen weten wat de VVD deed toen er gestemd werd over de overname van de ABN. Maar goed, ik heb überhaupt moeite met dit onderzoek. Het is wel een beetje makkelijk om achteraf en onder de huidige omstandigheden te zeggen dat het fout gegaan is met de overname van ABN. Als er geen kredietcrisis geweest zou zijn, zou dit hele onderzoek er nooit gekomen zijn. Daarnaast, het hele systeem werkte en werkt zo. Nu lijkt het onderzoek te kijken naar een zandkorrel in een zandbak en zegt dat die een kiezel had moeten zijn. Ik zou weleens willen weten welk land de overname op dat moment wél tegengehouden zou hebben. Toen Wellink in eerste instantie zie dat hij de overname een brug te ver vond viel heel financieel Europa over hem heen. Zo werkte en werkt dat immers, als je je bank kwetsbaar maakt voor speculanten dan dreigt er overname. De rol van Bos was er niet voor om de markten te beïnvloeden was toch het idee van de markt en moest dus alleen ingrijpen als er echt iets niet goed ging binnen het systeem. Dezelfde zandkorrel die nu ineens een kiezel had moeten zijn. Ik vind het allemaal zo zonde van de tijd. Het is natuurlijk heel moeilijk voor de politiek om zich te richten of iets te doen aan het systeem, maar mensen de schuld geven heeft toch ook weinig zin. Ik zie trouwens een stunt in wording in P&W van de PVV.

1 Reactie
flame2
flame210 mei 2010 - 15:38

Wat een rare reactie Karuna Waaijer. Mensen de schuld geven heeft geen zin? Zo werkt het nu eenmaal? Och och wat is het toch zielig als er zaken aan het licht worden gebracht over menselijk falen. Waarom heb je daar zo'n moeite mee? Juist het menselijk egoïsme, hebzucht en wegkijken is de oorzaak van alle ellende die we nu mee maken en de generaties na ons. Als we allemaal massaal de inspanningen van de commissie de Wit als tijdverspilling afdoen dan leren we helemaal niets!! Mijn conclusie van jouw reactie is dat je liever je kop in het zand steekt. Wegkijken en "braaf" over naar de volgende crisis.

robheus2
robheus210 mei 2010 - 15:38

Een systeem analyse =================== In reactie op: Veel krediet verloren ------------------------------------ Het eerste rapport van de commissie de Wit over de problemen van het financiele stelsel en de aanbevelingen om de vele geconstateerde problemen (de IceSafe affaire, de DSB affaire, de woekerpolissen affaire, de aandelen lease affaire) etc. te kunnen oplossen, mist diepgang waar het de analyse betreft ten aanzien van de fundamentele en systematische oorzaken van deze krediet crisis. Krediet crisis = vertrouwens crisis ----------------------------------- De crisis duidt op een vertrouwens crisis in de inherente werking van het financiele systeem als zodanig. Dat is van belang om op te merken, aangezien geld in de huidige context van het gehele financiele systeem in feite uit niets anders bestaat dan vertrouwen. De goud standaard is al lang geleden afgeschaft, geld wordt door niets anders gedekt dan door de afspraken die we er over maken, en de waarde van het geld is dus de mate van handhaving van dat vertrouwen. Geld = vertrouwen. Niet meer, niet minder, en niet anders dan dat. Daar hebben zowel de financiele instellingen als de toezichthouders fundamenteel gefaald, aangezien vertrouwen ondermijnende activiteiten die uiteindelijk hebben geleid tot de kredietcrisis, nimmer tijdig zijn aangepakt. De toezichthouders verdedigen zich dat zij - gezien de omstandigheden - niet anders konden, en dat zij om paniek op de markten te voorkomen, niet anders dan omzichtig, en naar mag blijken veel te laat, konden ingrijpen. Dit duidt overigens op nog een ander fundamenteel probleem, namelijk het feit dat een aantal van de (bankaire) financiele instellingen inmiddels van dermate omvang waren, dat het financiele stelsel het zich niet kon permiteren om zo'n instelling failliet te laten gaan (het 'too-big-to-fail' probleem). Het falen van een of enkele groot-banken zou het gehele financiele systeem onderuit halen. Een ander fundamenteel aspect van het hele geldwezen, en hetgeen het mysterie over wat geld nu eigenlijk is verhelderd, bestaat uit het feit dat geld in feite 'uit het niets' wordt geschapen, op grond van het aangaan en uitzetten van een geldlening (een persoonlijk krediet, hypotheek, en dies meer zij). Dit aspect wordt door de meeste mensen niet begrepen, omdat vaak verondersteld wordt dat een lening bij een bank of kredietinstelling zou inhouden dat reeds aanwezige hoeveelheid geld zou worden uitgeleend (bijvoorbeeld, het geld dat een spaarder heeft ingebracht, of een reserve die de bank heeft). Dat banken ook geld kunnen uitlenen, zonder dat geld ook daadwerkelijk te bezitten, dat ontgaat de meeste mensen. Bijgevolg maakte een vooraanstaande bankier dan ook de opmerking dat 'banken het werk van God doen' (het 'uit het niets scheppen'). Deze, en soortgelijke mysteries, die het hele geldwezen omringen, zijn dringend toe aan nadere verheldering en verduidelijking, omdat we zonder deze wezenlijke eigenschappen van het financiele stelsel, ook niet kunnen werken aan een oplossing van de fundamentele problemen van het gehele financiele stelsel. Het aangaan van leningen (benodigd voor het vooruit schuiven van persoonlijke of zakelijke uitgaven, of voor de aanschaf van een eigen huis) betekent dus in feite het verhogen van de geldvoorraad. Geld bestaat dus niet anders uit schuld, en de afspraak dat die schuld wordt afbetaald, met rente! Zouden de uitstaande leningen en schulden ooit op een bepaald moment allemaal worden afgelost, dan houdt in feite geld op te bestaan! Het grote nadeel van zo'n feitelijk ongereguleerd systeem van geldschepping moge overigens duidelijk zijn. Want het geld waar we nu dan over kunnen beschikken dat bestaat dus uit leningen die we terug moeten betalen met onze toekomstige verdiensten, met rente! Het krediet systeem echter zal ontploffen/imploderen, zodra de illusie dat we die schuld ook daadwerkelijk kunnen terugbetalen, inelkaar stort. Geld blijkt dan opeens niets meer waard te zijn. Deze reele zorg, nl. dat ooit de onbeperkte geldschepping tegen haar natuurlijke (materiele) limieten aanloopt, is echter geen punt van zorg bij enige krediet verlener danwel toezichthouder noch overheid. Er is niemand die boekhoudt of de totale in omloop zijnde geld hoeveelheid nog wel reel gezien terug betaald kan worden. Immers, dat instrument is nu eenmaal intrinsiek ondergebracht bij de financiele markten, die markten zouden zelf-corrigerend moeten zijn, en dus bijv. moeten lijden tot hogere rente (waardoor geld lenen duurder wordt) als de geldcreatie tegen haar limieten aan zou lopen. Het omgekeerde lijkt eerder het geval te zijn want de rente is op dit moment lager dan ooit. Ook dat vertrouwen is echter door de ontwikkelingen op diezelfde financiele markten, hetgeen ons de crisis op heeft geleverd, fundamenteel onderuit gehaald. Ook daar geldt dus dat zonder ingrepen van de overheid, deze markten de gehele economie onderuit hadden gehaald, en de enige redelijke bescherming die daartegen opgewassen is, behelsd dat de overheid over voldoende bevoegdheden beschikt om daarin tijdig in te kunnen grijpen, en het financiele stelsel dusdanig wordt gereorganiseerd dat de kans op een totale systeem-crash wordt geminimaliseerd. Dat dit (de ongelimiteerde geldschepping) een fundamenteel probleem is moge overigens ook geillustreerd worden aan de hand van de eindigheid van de grondstoffen. Belangrijke en fundamentele economische grondstoffen zoals olie zijn duidelijk aan haar limiet (dwz. we naderen het tijdpek van 'peak oil') en bij vele andere grondstoffen zijn dat soort natuurlijke limieten ook reeds in zicht. In dat opzicht kan het niet als toeval worden beschouwd dat de krediet crisis uitbrak niet lang nadat de olieprijs op een historisch record hoogte stond. Ooit, zo moge duidelijk zijn, draait dat hele systeem van onbeperkte geldcreatie dus volledig in de soep. Maar de mentaliteit waarmee dat probleem vooralsnog tegemoet getreden wordt is die van 'aprez nous le deluge' (ofwel: na ons de zondvloed). Van enige fundamentele wijziging van deze inzichten, is ook nadat het systeem zeer rigoreus en fundamenteel in problemen is gekomen, nog altijd geen sprake. De banken gaan nog gewoon op de oude voet verder, alsof er niets gebeurd is. Het gehele maatschappelijke en economische leven wordt echter, hoe langer we onze economie en geldsysteem op die leest hebben geschoeid, en naarmate we verder daardoor in problemen komen, (maar vaak in niet zichtbare vorm, en voorzover de media al aandacht besteden aan de problemen in de financiele wereld, dit zich beperkte tot ' geisoleerde' gevallen - zoals de aandelen lease affaire, de ice safe affaire, de dsb affaire, etc. - en geen systematisch inzicht verschaft in de fundamentele problemen waar het financiele stelsel mee te maken heeft, evenmin als dat de werkelijke oorzaak daarvan, gelegen in het economische stelsel zelf, ooit uit de doeken worden gedaan) volledig gedomineerd door deze facetten van het geldsysteem. Ook de ontwikkelingen in de 'bovenbouw', de politiek/bestuurlijke laag, wordt hierdoor uiteindelijk bepaald. De verschillende ontwikkelingen in het politieke landschap zijn de keerzijde van de ontwikkelingen in de materiele productie en het onderliggende financiele systeem. Politieke krachten die deze gehele - redelijk ingewikkelde - materie, waarbij uiteraard de oorzaken liggen in de onderliggende financiele economische factoren, geheel ontkennen of niet willen zien, en vooral inspelen op gevoelens van angst, en zich afzetten tegen verschijnselen als 'de islam' en 'de massa-immigratie'. Economisch gezien ligt daar echter niet het probleem, en wel om de eenvoudige reden dat wat besteed wordt aan een migrant gewoon binnen de economie blijft circuleren. Het deel ervan dat als export naar het buitenland verdwijnt, is zeer miniem, en wordt bovendien al steeds verder ingeperkt. Economisch gezien worden we dus ook niet slechter van massa-immigratie. Het verlagen van uitkeringen of het tegen gaan van immigratie zal dus ook geen bijdrage geven aan het oplossen van de echte financiele problemen, daar zijn geheel andere oplossingen voor nodig. Het doel van dit soort politieke groeperingen is uiteraard om de werkelijke oorzaken en gevolgen van de economische problemen, buiten het gezichtsveld te houden, en met schijnoplossingen te komen voor non-issues, teneinde daadwerkelijke oplossingen (die neer zullen moeten komen op het feit dat er ingrijpende bevoegdheden moeten komen van de overheid om in te kunnen grijpen in het financiele stelsel, teneinde ons van de wurggreep van de financiele markten te verlossen) zoveel mogelijk tegen te gaan. Uiteraard speelt men daarmee dit soort krachten, die juist alle belang hebben bij handhaving van het huidige financiele economische systeem, in de kaart, en tracht men door 'verdeel en heers', het zaaien van verwarring en het inspelen op onderbuik gevoelens, de politieke krachten die fundamentele hervormingen nastreven zoveel mogelijk tegen te werken. Uiteraard kan niemand ontsnappen aan de wurggreep van het gehele financiele systeem (een enkeling uitgezonderd die zoveel mogelijk in eigen behoeften voorziet, maar vrijwel niemand is volledig autarkisch, en voorts zou dat ook geen oplossing zijn voor de huidige problemen) en zitten we met zijn allen in het zelfde schuitje. Aangezien de macht van financiele en geldscheppende instanties groot is, en dit de potentie heeft om het gehele financiele systeem omver te helpen, is de eis, die de bevolking minimaal zou moeten stellen, dat er een afdoende stelsel van financieel toezicht komt, er dus een vorm van democratische gecontroleerde vorm van bewindvoering moet komen om banken en andere financiele instellingen afdoende te controleren, alsmede dat voorkomen wordt dat een (of een klein aantal) banken of financiele instellingen een dermate grote invloed hebben, dat zij het gehele stelsel om zeep kunnen helpen, effectief voorkomen dient te worden. Hoe dat dan precies moet (of er een grote staatsbank moet komen, of banken opgedeeld in kleine eenheden die ieder afzonderlijk volledig kunnen falen zonder dat het gehele systeem onderuit gaat, waarmee dan het risico van een totale systeem-crash wordt geminimaliseerd) is een detail waar het parlement over zou moeten beslissen, maar duidelijk is dat zo'n maatregel onontkoombaar is om een nieuwe financiele crisis te voorkomen, voorzover dat uberhaupt nog te voorkomen is. Maar belangijker is nog dat alleen met het aanpakken van de problemen in de financiele wereld, we nog geenszinds verlost zijn van de crisis. Het ponzi-karakter van het huidige financiele stelsel. ------------------------------------------------------ Een ponzi systeem is een geld systeem waarmee onwerkelijke rendementen worden beloofd op geld investeringen. Anders dan bij reele economische investeringen worden alle uitbetaalde rendementen echter uitbetaald uit de inleg van nieuwe participanten, waardoor het voor kortere of langere tijd lijkt een geweldig goede bron van investering te zijn (en om die reden dus veel nieuwe investeerders lokt). Niettemin kent elk ponzi systeem een fatale afloop, omdat de geldbron van nieuwe investeerders ooit een keer opdroogt, en een groot deel van de investeerders dan hun geld blijken kwijt geraakt te hebben. Zo ook was dat het geval bij het ponzi systeem van de amerikaan Madoff. Dit geld systeem draait met name om de mythe dat je met geld meer geld kunt maken. Hoewel in het bewustzijn van de meeste mensen dit beslist geen mythe is, waarbij men aan de hand van talloze gevallen van rijken die hun geld vermeerderd zien, zonder er iets voor te doen, eerder als een vaststaand feit wordt gezien, is het echter wel degelijk een mythe, omdat geld nog altijd niet uitzichzelf vermeerderd. Geld of kapitaal is uitzichtzelf namelijk inproductief. Als je geld gewoon wegbergt of in een kluis legt, verliest het juist waarde door inflatie. De kapitaal vermeerdering of kapitaal winst, moet dus wel op iets geheel anders gebaseerd zijn dan dat, en dat is het ook. Want niet door het kapitaal ergens weg te laten rotten of weg te zetten, maar juist door het in circulatie te brengen, vermeerderd het kapitaal, en de enige reele bron van winst is nog altijd niets anders dan de arbeidskracht. Afgezien van grond brengt alleen arbeidskracht namelijk nieuwe waarde op. Al het andere (inclusief het kapitaal zelf) is inproductief. En dat - door het kapitaal in circulatie te brengen - is hoe de kapitalist zijn/ haar kapitaal vermeerderd. Men schaft goederen en waren aan (grondstoffen, machines) en huurt arbeidskrachten in om daarmee nieuwe goederen en waren (of iensten) te produceren. Na deze transformatie, waarbij een bepaalde hoeveelheid kapitaal wordt omgezet in goederen en waren en door de inhuur van arbeidskrachten, en nieuwe goederen worden opgeleverd die op de markt worden verkocht, wordt dat teruggetransformeerd naar kapitaal, waarna een nieuwe circulatie kan beginnen. En bij elke circulatie, dat is namelijk het doel van iedere kapitalist, wordt dat kapitaal vermeerderd. De enige bron daarvoor is de arbeidskracht, en NIET (zoals velen denken) de handelswinst (dus doordat de kapitalist haar goederen/diensten boven de werkelijke kostprijs zou verkopen). Nu is het bepaald niet uitgesloten dat een kapitalist, in tijdelijke zin, op basis van bepaalde marktverhoudingen, ook handelswinst zou kunnen boeken. Dat is op zich niet merkwaardig. Maar aangezien in elke handelstransactie, dus door de zakelijke transacties tussen kapitalisten onderling, winst danwel verlies in gelijke mate optreden, is het onmogelijk voor de kapitalisten klasse als geheel daar winst uit te boeken. In praktijk is het namelijk een verlies doordat waarde als gevolg van de handel en distributie, door schade en dergelijke, verloren kan gaan. Maar winst op handel wordt er - in cumulatieve zin - in ieder geval niet geboekt. Toch maken de kapitalisten bijelkaar genomen wel winst. En de enige reele bron daarvoor kan slechts bestaan uit de arbeidskracht, namelijk omdat deze systematisch tegen een lagere prijs wordt gekocht, dan aanwending van de arbeidskracht de kapitalist oplevert. Dit verschil, de meerwaarde dus die de kapitalist opstrijkt, berust dus op het feit dat de kostprijs van de arbeid (dat wat het kost om de arbeider te voeden, te kleden, te huisvesten, te scholen, etc.) cumulatief gezien minder is dan wat de productieve aanwending van de arbeidskracht cumulatief gezien oplevert. Dit cumulatieve verschil tussen de kostprijs van de arbeid en wat de productieve aanwending van de arbeid oplevert, vormt de kapitalistische winst die de kapitalistenklasse onderling verdelen. Die verdeling vindt ondermeer plaats via de financiele markten, waarbij aandelen worden verhandeld die recht geven op een aandeel in die geproduceerde winst (ofwel: dividend uitbetaling). Het gehele beurs systeem (dus de transacties in aandelen en daarvan afgeleide financiele producten zoals opties, etc.) zou, zonder die verdeling van kapitaal winst geheel onbestaanbaar en zinloos zijn, aangezien zonder die verdeling van de kapitaalwinsten de beurzen geen winsten zouden opleveren. Ook dat facet van het financieel-economisch systeem is door de werking van de beurzen, waarbij het meer lijkt te gaan om de schommelingen in de koersen van de aandelen, die bron zouden zijn van de winst (koop laag, verkoop hoog). Echter ook hier geldt dat cumulatief gesproken (dus over alle transacties) de koersverschillen (soms is een aandeel ondergewaardeerd, dan weer overgewaardeerd) geen bron voor winst kunnen zijn omdat in elke transactie winst en verlies precies met elkaar in evenwicht, en uiteindelijk (transacties op de beurs kosten immers geld) alleen maar geld kost. Het hele intrinsieke probleem van dit gehele stelsel is echter dit: Elke kapitalist kan slechts bestaan en produceren bij de gratie dat deze winst maakt, dat wil zeggen arbeid aankoopt tegen de kostprijs, en de aangewende arbeidskracht (vervat in het product) tegen een hogere prijs kan verkopen. De kapitalist produceert zodoende meer waarde dan er oorspronkelijk ingestopt is. Die extra waarde, die dan op een bepaald moment bestaat uit de geproduceerde goederen en diensten, moet echter weer geconsumeerd worden, omdat de kapitalist anders geen winst kan maken. Wie moeten al die goederen en diensten consumeren? Uiteraard diezelfde arbeidskrachten die ze produceerden. Maar die hebben echter niet de totale waarde van de productie ter beschikking, maar slechts hun loon. Dit komt er dus op neer dat er telkens meer waarde wordt aangeboden op de markt aan geproduceerde waren en diensten dan ooit door de arbeidskrachten zelf kan worden aangeschaft. Ofwel, dit systeem leidt aan het systematische fenomeen van de epidemie van overproductie. En hier begint dus de ellende. Want de producent wil dus zijn/haar waren op de markt kunnen slijten, maar het huidige/momentane arbeidsloon is daarvoor ontoereikend, en zou dus normaal gesproken tot een crisis van overproductie leiden, waarbij kapitalisten failliet gaan, productie faciliteiten moeten sluiten, arbeiders moeten worden ontslagen, etc, totdat aanbod en vraag weer in evenwicht is. De 'uitvinding' van de kapitalisten is hier om die huidige productie te kunnen verslijten, niet slechts op basis van alleen het huidige inkomen, maar dit ook door alvast het toekomstige arbeidsinkomen te kunnen gebruiken om de huidge overproductie te kunnen wegwerken. Ziehier het wezen van de kredietverlening en de oorzaak van de overkreditering. Zolang op basis van die kredietverstrekking de huidige hoeveelheid productie kan worden aangeschaft, wordt (voor kortere of langere tijd) het hele intrinsieke probleem van de kapitalistische productie - de epidemie van de overproductie - gemaskeerd, en lijkt het systeem niet aan enige crisis of tegenstrijdigheid leidt. Maar schijn bedriegt. Immers, die extra consumptie die men op basis daarvan kan afnemen, teneinde productie overschotten weg te werken, moeten dan in de toekomst (met rente!) worden terugbetaald. Het 'succes' van deze vorm van kredietverlening, is ongekend. Nieuw geld wordt uit het niets gecreerd door kredietverleners, die zodoende de kapitalisten in staat stellen de overproductie op de markten te slijten. Winsten blijven stijgen, werkgelegenheid neemt toe, etc. Aangezien de winsten/rendementen voor dat soort consumptieve leningen vaak hoger lagen dan wat 'gewone' kapitalisten aan winsten boeken, nam dit hele krediet wezen (met name in de VS, maar Nederland staat inmiddels ook aan de top qua ratio kredietschuld/BNP) een hoge vlucht, en bedachten banken/verzekeraars allerlei producten om die rendementen op dat soort consumptieve leningen te verdelen, en werden zeer agressieve marktstrategien gebruikt om de consument van krediet te voorzien. Koop nu, betaal later! Zo op het oog, lijkt alles zich in positieve zin zich te ontwikkelen. Totdat men beseft dat die ontwikkeling, die dan gebaseerd is op steeds meer kunstmatig gecreerd geld dat geleend is en in de toekomst met rente moet worden terug betaald, uiteindelijk zal leiden tot een totale en onvermijdelijke ineenstorting van het gehele financiele systeem! Dat aspect is nu wat genoemd kan worden het ponzi-karakter van het huidige (kapitalistische) economische en financiele systeem, aangezien vroeg of laat zo'n kredietcrisis wel moet ontstaan, omdat men niet onbeperkt geld kan blijven lenen. Het zal ooit, met rente, moeten worden terugbetaald, maar de illusie dat dat op een gegeven moment nog mogelijk is (door wat voor oorzaak dan ook), implodeert op een gegeven moment. Uiteindelijk kan dat nl. niet anders, want als dat onbeperkt zou kunnen doorgaan, zou op de lange duur alleen al de totale loonsom opgaan aan rente betaling (en er dus niets meer besteed kunnen worden aan voedsel, kleding, etc.), en het zal duidelijk zijn dat al lang voor die tijd, het systeem in elkaar ploft. Dat heet dan een krediet crisis, maar is in wezen niet anders dan (een gevolg van) de inherente kapitalistische crisis van overpoductie. Ook de huidige kredietcrisis is in wezen niets anders dan een vermomming van deze zelfde crisis van overproductie dat inherent is aan dit systeem, ook al lijkt dat het er soms niet op, en worden (veelal) andere oorzaken aangegeven voor deze of gene cq. de huidige crisis. Maar ook hier: schijn bedriegt. Een van de oorzaken van de recente banken crisis was - naar het schijnt - de problemen op (met name de Amerikaanse) huizenmarkt en de hypotheekverstrekkingen. Maar ook daarvan was uiteraard duidelijk dat het ging om geleend geld, met als onderpand de waarde van het huis, wat uitgeleend werd aan veelal arbeiders die weinig kredietwaardig waren (werkloos). Uiteraard waren deze arbeiders genoodzaakt ergens te wonen, en aangezien de VS daarvoor weinig andere mogelijkheden biedt dan een huis op krediet te kopen (maar waar ook in Nederland helaas hard naar toegewerkt wordt door het stelsel van sociale huisvesting af te breken), bood dat ruime hypotheekstelsel daarvoor mogelijkheid. Ook dit vond plaats onder de (verkeerde) aanname dat de waarde van dat onderpand onbeperkt zou kunnen blijven stijgen, en nooit zou kunnen dalen. Ook die aanname is niet gefundeerd. Immers als huizen alleen maar in waarde zouden kunnen blijven stijgen, en wel in snellere mate als dat het algemene prijspeil en de lonen stijgen (en dat is wat er uiteraard bedoeld met waarde stijging van huizen, dus de waarde stijging na correctie voor inflatie), dan zou elke volgende generatie een groter deel van het inkomen kwijt zijn aan de kosten van het wonen. Ook dat kent zijn limieten, want men is nu eenmaal genoodzaakt om naast de kosten van het wonen, ook te voorzien in zaken als kleding, voeding, verzekering, etc, dus zal in de praktijk, al ruim voordat aan de kosten van het wonen het gehele inkomen zou opgaan, de waarde van woningen gaan zakken. Onherroepelijk en onvermijdbaar. Dat wat er dus (onvoorkoombaar) gebeurde is dat de prijzen van de huizen gingen zakken, waarmee dus een deel van die hypotheek lening ongedekt was. En daarmee kwamen dus al die - van die oorspronkelijke hypotheek - afgeleide financiele producten in gevaar, omdat na verkoop van de woning een vrijwel oninbare schuld zou resteren. Maar deze financiele derivaten hadden toen al wel de halve wereld geinfecteerd en het gehele financieel-economische systeem kwetsbaar gemaakt. En ook hier zien we dat in dat opzicht, de markt geen enkele restrictie of voorbehoud kende, en het hele kredietstelsel in haar ondergang dreigde mee te sleuren, zodat we ook hier de 'zelf-corrigerende werking' van de financiele markten - op grond van naakte feiten - als een hardnekkig misverstand dienen te beschouwen. De zelf-reflectie, op basis van een zelf-corrigerende werking zou kunnen uitgaan van 'de markt', is nl. nagenoeg niet aanwezig, de markt is ofwel volkomen blind, stom en roekeloos, en denkt in ieder geval zeker niet na over de gevolgen van die blinde martwerking op lange termijn. Vandaar dat de roep om restricties aan de marktwerking, ter voorkoming van het volkomen instorten van het systeem als gevolg van de blinde, stomme en roekeloze werking van de markt, en ingrepen door instanties die door het volk gecontroleerd kunnen worden en het algemeen belang in de gaten houden, van onmiskenbaar belang is, en onvermijdelijk is. Althans, als we de oorzaken van de huidige en aanstaande crisis, fundamenteel willen oplossen. Conclusies ---------- Men kan de gevolgen van de kredietcrisis alleen bestrijden door de uiteindelijke oorzaken ervan, gelegen in het kapitalistische stelsel zelf, aan te pakken, dus door het blinde vertrouwen in de markt werking, resoluut aan de kant te schuiven en met behoorlijke en afdoende instrumenten te komen, democratisch gecontroleerd om de marktwerking te beteugelen. Dit omhelsd meer dan alleen de aanpak van het toezicht op banken en kredietverstrekkers, aangezien immers dat hele kredietwezen voortgesproten is uit het verschil tussen de (momentane) waarde van de productie versus de totale loonsom, en zolang de verschillen daartussen groot zijn, dit hoe dan ook zal leiden tot vormen van kredietverlening, die een lucratieve vorm van winsten zijn, en dus ongekenden vormen zullen aannemen. Maar ook al zou men het hele financiele stelsel afdoende reguleren, waardoor een ongebreidelde vorm van kredietverlening niet zou kunnen ontstaan, dan nog blijft het probleem van de overproductie gewoon bestaan, waardoor alsnog een crisis van overproductie zal optreden, of juist des te eerder. Het gaat er dus in wezen om, om het evenwicht tussen productie en consumptie te herstellen, en het zal duidelijk zijn, dat daarvoor herverdeling van de kapitalistische winst, dat wat eigenlijk al bij voorbaat het bezit was van de werkende klasse, dus door ophoging van lonen en uitkeringen, danwel inperking van de productie (bijvoorbeeld door arbeidstijd verkorting met behoud van loon), noodzakelijk is. Gemiddeld genomen dienen de lonen en uitkeringen net zo veel te bedragen als de totale opbrengst van de productie, alleen dan kan het systeem als zodanig blijven functioneren. Welgeteld is dat dus het omgekeerde proces van wat we afgelopen decennia hebben meegemaakt (de omvorming van publiek bezit in privaat bezit, en dus ook de uitbreiding van de werking van de financiele en economische markten, zodat een steeds groter deel van de economie en maatschappij daarvan afhangt en in een wurggreep zal worden gehouden). Doorgaan op de huidige weg (nog meer afbraak van publiek bezit en omvorming naar privaat bezit en geen regulering van de markten), is niets anders dan collectieve financiele zelfmoord, daar herhaling en zelfs verergering van de crisis een onvermijdbaarheid zal blijken te zijn, voorzover een volgende veel ergere crisis ueberhaupt nog te voorkomen is. De rechtse agenda voor het 'oplossen' van de crisis, ligt echter al klaar. Het wezen van die agenda is dat van enige zelf-reflectie over wat er is misgegaan en hoe dat voor de toekomst kan worden voorkomen, ontbreekt, en in plaats van een weg terug uit het moeras/drijfzand, een zo mogelijk nog roekelozere en risicovollere weg moet worden bewandeld. Nog meer marktwerking en nog minder overheid. Verlaging van het peil van sociale zekerheid en sociale voorzieningen. Nog meer concurrentie tussen arbeiders, en bijgevolg lagere lonen. Wie wil studeren moet zich in de schulden steken, en afschaffen van de ontslagbescherming van ambtenaren. Zo lezen we in het VVD programma: - Marktprijzen voor een deel van de huurmarkt. - Niet aanpakken van de aftrekbaarheid van de hypotheekrente aftrek. - Geen fundamentele veranderingen in het kredietwezen en niet meer toezicht op de financiele sector. - Afschaffen van de ontslagbescherming van ambtenaren. - Migranten die de eerst 10 jaar geen gebruik zullen kunnen maken van bijstand, en DUS ingezet zullen worden om het loonpeil nog verder naar beneden te drukken, of anders rechtstreeks de criminaliteit in zullen duiken, en in beide gevallen dus in regelrecht conflict komen te staan met de belangen van de gewone werknemers. De rechtse agenda van verdeel-en-heers, mede tot stand gebracht dank zij het 'baanbrekende' werk van haatzaaiers als Geert Wilders, ligt dus al lang klaar om de gewone bevolking nog verder te knevelen en de rekening van de crisis te laten betalen. En uiteraard zal blijken dat het CDA daar gewoon bij zal kunnen aansluiten en is, gezien de opmars van de VVD, een rechtse meerderheid bepaald niet uit te sluiten, en dus de kans op een rechts kabinet. Wat 'links' daar tot nu toe tegenover zet, getuige de programma's van met name de PvdA, maar ook Groen Links en de SP, is niet bepaald om blij van te worden, omdat ook deze programma's nog te weinig fundamentele veranderingen nastreven waarmee een verder uitbreiden danwel herhaling van de crisis kan worden voorkomen, en daarnaast een deel van de rekening nog steeds neerleggen waar die niet thuishoort. Zo hebben PvdA noch GroenLinks afstand genomen van de plannen om de AOW leeftijd te verhogen. Van een daadwerkelijk strijdbaar programma van gezamelijk links, om de oorzaak van de crisis neer te leggen bij de veroorzakers, is nog te weinig sprake. Wat hebben we voorts aan een banken tax? Drie keer raden wie die tax in praktijk zal betalen, en dat is in ieder geval niet de raad van commissarissen, niet de royaal met bonus beloonde directie en zijn ook niet de aandeelhouders, maar zal gewoon doorgerekend worden in de prijzen van het betalingsverkeer van de banken, en dus uiteindelijk door de gewone consument betaald worden. De oorzaak van de crisis ligt voorts niet zozeer bij de banken (alhoewel die uiteraard een rol hebben meegespeeld), maar in het economische systeem zelf, en treft alleen al daarom geen doel. Wat dan wel? De arbeidersklasse moet beslist niet alleen hebben van alleen de parlementaire politiek, maar zal juist buiten dat parlement de belangen strijd voor haar verworven rechten en rechtvaardige eisen moeten voeren. Juist nu meer dan ooit! Strijd voeren voor behoud van de sociale verworvenheden, en strijd voeren voor een betere arbeids beloning, we laten nl. nog altijd een steeds groter deel van de kapitaalwinst liggen, en dragen zo alleen maar bij aan een nog grotere crisis. Strijd voeren ook voor behoud van de basisbeurs, de bijstand voor migranten en optreden tegen de aantasting van het ontslagrecht van ambtenaren. Gezamelijk moeten we die massa in beweging zetten. De schoonmakers gaven met hun verbeten en wekenlange stijd het goede voorbeeld! Staken en strijd voeren loont! ( In eerbetoon aan de grootste systeem-analist aller tijden: Karl Marx )

3 Reacties
HenryH
HenryH10 mei 2010 - 15:38

Heb je dit nou echt allemaal zelf zitten typen, denk niet dat veel mensen het zullen lezen. Volgende keer maar gewoon een samenvattinkje.

musicman2
musicman210 mei 2010 - 15:38

Wat een verhaal, ik heb het in twee delen moeten lezen omdat ik merkte dat ergens net voor de conclusies mijn aandacht behoorlijk verslapte. Een ongecontroleerde vrije martkwerking heeft zeker nadelen, maar de Marxistische ideeën over een economisch systeem hebben al vaak genoeg bewezen te makkelijk te kunnen worden benut voor uitbuiting van de arbeidersklasse, waarvoor dit systeem in eerste instantie een bescherming zou moeten zijn (Stalin, Mao, Castro). In Rusland heeft het, net voor de val van het communisme, zelfs geleid tot extreme armoede onder de gewone bevolking. De nasleep hiervan voelen ze nu nog steeds keihard in Rusland Dit lijkt me ook niet echt een ideale oplossing. In China hebben ze het beter begrepen, daar lijkt het wel te werken door een soort van semi-vrije markt te introduceren. Ik blijf voorstander van een gecontroleerde vrije marktwerking, waarbij financiele overheidsinstellingen ervoor moeten waken dat het systeem zichzelf kapot maakt.

johnnysisko
johnnysisko10 mei 2010 - 15:38

Jemig wat een lang verhaal jonge Bij veel mensen zal de kern van je verhaal al lang vervlogen zijn als je bij het einde bent aanbeland.