Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Droogte dreigt Rijn onbevaarbaar te maken, industrie in de problemen, prijzen omhoog

Klimaatcrisis hindert bestrijding klimaatcrisis
Joop

Bijwerkingen, hoe worden die ontdekt?

  •  
23-03-2014
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
RTEmagicC_gezond_150_215.jpg
Hoe wetenschappelijke geneeskunde botst met de echte wereld
Onlangs verscheen een artikel waaruit zou blijken dat de populaire cholesterolverlagers – de statinen – heel weinig bijverschijnselen hebben. Het gaat om een zogenaamde meta-analyse van bestaande goed uitgevoerde trials. Daardoor beschikten de onderzoekers over de gegevens van 80.000 mensen.
De onderzoekers kregen geen financiële steun van de producenten van geneesmiddelen, van de publieke sector of van commerciële medische instellingen. De bekende criticus van Big Pharma, Ben Goldacre, behoorde tot de onderzoekers. De trials zelf waren overigens wel voor een belangrijk deel gesteund door de farmaceutische industrie. Een mooi voorbeeld van wat we evidence-based medicine noemen: geneeskunde die gebaseerd is op wetenschappelijk onderzoek. En weten we nu eens en voor altijd dat we ons geen zorgen hoeven maken over die statinen en dat mensen niet moeten zeuren over bijwerkingen?
Argument voor de meta-analyse was dat er voor de effectiviteit van statinen wel altijd netjes van die gerandomiseerde dubbelblinde onderzoeken worden gedaan, waarbij een nepmedicijn (placebo) vergeleken wordt met het echte medicijn, maar het probleem van het verkrijgen van informatie over bijwerkingen is dat die op allerlei manieren later pas gemeld worden als mensen ze in grote getale slikken en de betrouwbaarheid van zulke gegevens wordt door veel wetenschappers betwijfeld.
Kunnen we echt opgelucht ademhalen en voortaan de statinen slikken? Volgens dit onderzoek zijn ze namelijk enorm veilig en uit de trials weten we dat ze effectief zijn bij het verlagen van het risico op een hartinfarct (en ook aan het overlijden daaraan).
Met zo’n onderzoek zijn de problemen rond het ontdekken van bijwerkingen echter helemaal niet opgelost. Van tevoren is het moeilijk om ze te vinden, want in die trials moet je wel weten waar je op gaat letten anders zie je de nadelige effecten niet.
Als je in een donkere kamer staat en je spreekt af dat je gaat letten op de kleuren blauw en paars, dan tel je niet wat er geel is. Zo moet je je dat ongeveer voorstellen. Trials helpen dan niet. Om de zeldzame gevallen van geel te ontdekken moet je op een andere manier te werk gaan en dat is met het onderzoek niet veranderd. Daarvoor is men, nadat die middelen door de geneesmiddelenautoriteiten goedgekeurd zijn voor gebruik, afhankelijk van wat er zo links en rechts gemeld wordt. In Nederland wordt dat gemeld aan het bijwerkingencentrum LAREB. Een arts kan bijwerkingen melden, een apotheker kan ze melden, maar een patiënt kan het ook. Als er een bijwerking is die ernstig is en vaak genoeg voorkomt zal het relatief snel boven water komen, maar wat moeilijker te duiden klachten die vooral de kwaliteit van leven beïnvloeden, die niet zo vaak voorkomen, zal je niet zo snel op het spoor komen.
Iemand vroeg me naar de kans op depressie en zelfmoordgedachten bij gebruik van statinen. In de bijsluiter staat na een lijst redelijk goed vastgestelde bijwerkingen nog een zinnetje: “Verder zijn gemeld: depressie, interstitiële longziekte, peesaandoeningen (incl. peesruptuur), erectiestoornis.” Daar staat het dus: depressie. Het is wel eens gemeld, maar in zo’n meta-analyse gaat dat niet boven water komen. Moet je nu zo’n melding over depressie serieus nemen? De arts die het bij zijn patiënt beoordeelt zal al snel denken “Tja, die man of vrouw heeft al een hoop gedoe gehad met zijn angst voor zijn gezondheid, logisch dat hij ook wat somberder wordt.” Of als je over die gemelde erectiestoornis nadenkt: “Tja, wie statinen slikt heeft ook slechtere bloedvaten en daar zie je vaak erectiestoornissen bij.” Dat bevordert nu niet bepaald echt de motivatie van artsen daar melding van te maken. LAREB worstelt dan ook erg met het feit dat er te weinig meldingen gedaan worden.
Kijk je op de website van LAREB naar de kans op depressie en zelfmoordgedachten bij bijvoorbeeld simvastatine, dan kom je maar weinig meldingen tegen. Er zijn bij de 10.000-den mensen die over een periode van vele jaren simvastatine (het vaakst gebruikte middel) zie je dan 31 meldingen van depressie, 17 meldingen van depressieve gevoelens en 7 meldingen van zelfmoordgedachten. Peanuts waarmee je nog niets zeker weet, zeker als je gaat kijken naar de details : waren het lichte klachten of ernstige? 
Als je een goede arts hebt en je klaagt over zoiets dan zal die bij zo’n medicijn dat bedoeld is om risico´s te verkleinen niet onmiddellijk zeggen: “We stoppen met die statinen en gaan het een tijdje aankijken, want dat is het toch niet waard.” Een slechte arts gaat je zorgen wegwuiven en zeggen dat het wetenschappelijk niet mogelijk is. Hier zie je hoe wetenschappelijke geneeskunde botst met de echte wereld, waar artsen antwoorden moeten geven aan echte mensen en niet te maken hebben met anonieme cijfers in een computeranalyse. Goede zorg blijft altijd mensenwerk.
Volg Ivan Wolffers ook op Twitter Ivan schrijft voor Joop elke dag een Gezond Weetje van de Dag:  klik hier voor een overzicht

Meer over:

opinie, leven,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (3)

statientje
statientje23 mrt. 2014 - 17:28

sinds ik Simvastatine 10/20mg kreeg dat moest ik heb 3vernauwinkjes bij mijn hart en had een cholesterol van 8.zoveel ,kreeg ik meteen erge spierpijn tegen de dokter gezegd kreeg geen andere andere maar wel fysyoterapie, terwijl ik zeker wist het door de Simvastatine kwam de therapeute had daar nog nooit van gehoord, na 9mnd gestopt bij haar het had geen zin.in de tussentyd kreeg ik Crestor van de cardioloog nog erger geworden, toen kreeg ik inegy wat ook uit simvastatine bestaat , 10/20mg niet dat gaat beter , ik mag niet stoppen het is slikken of stikken, cholesterol is iets van 4 geworden, en spierpijn heb je van al die statinen je kan er ook hartfalen van krijgen , maar mijn dokter ,en de Cardioloog denken daar anders over, ik heb nou het gevoel of ik in een harnas zit en worsteloefeningen heb gedaan, ik ben niet dik rook niet drink niet zal ook de leeftyd zijn ik wordt 70 dat ik het niet meer omlaag kreeg , Las vanaf dat mijn schildklier te hard ging werken wat dokter Ivan Wolffers over medicijnen schreef . het is rot maar vertrouwen heb ik niet in de pillenindustrie bijna alle oudere mensen slikken net als ik maagremmers ,bloedverdunners,cholesterolverlagers , mijn dank voor dokter Wolffers dat hij zo zijn best deed voor ons ,ik denk wel had ik het lef maar om te stoppen , deed ik wel met de Actakit tegen ostheoporose , 6jaar geslikt wat niet mag ,zonder Dokter Ivan had ik daar nooit van geweten .

turbo10a
turbo10a23 mrt. 2014 - 17:28

Bestaat er uberhaupt wel wetenschappelijke geneeskunde. Kijk naar de kankerindustrie, 3/4 van de medicijnen werkt niet en maakt alleen zieker volgens Prof. Bernards, toponderzoeker AvL. De Franse artsen Bernard Debré en Philippe Even onderzochten de meest gebruikte medicijnen. Zij meldde in een interview met Le Nouvel Observateur : Een onderzoek van 50% van de onderzochte medicamenten doet het gewoon niet. Het heeft eigenlijk helemaal geen zin om die pillen te slikken, laat staan voor te schrijven. 20% heeft allerlei bijwerkingen waardoor patiënten last hebben van het medicijn en het slikken van 5% van de onderzochte medicijnen is ronduit gevaarlijk. Het slikken van al die rotzooi kost de Fransen jaarlijks zo’n 10 miljard euro. vooral medicijnen die het cholesterolgehalte zeggen te verlagen zijn fake. Onder de 5% gevaarlijke medicijnen zitten ontstekingsremmers, hartmedicijnen en anticonceptiepillen. Volgens de artsen maakt de farmaceutische industrie er een grote puinhoop van. Ze noemen de pillenmakers onethisch en belust op geld.

1 Reactie
Zjenny
Zjenny23 mrt. 2014 - 17:28

Daarbij zijn de diagnoses te vaak fout en worden dus verkeerde medicijnen voorgeschreven met alle gevolgen van dien.