Sfeerfoto van BNNVARA

BNNVARA

Wij zijn voor vrijheid, vooruitgang en verandering

We denken dat het beter kan: open, gelijkwaardig en rechtvaardig. Dit bereiken we niet alleen, dus sluit jij je aan?

Waarom worden mensen met grote psychische problemen op een wachtlijst geplaatst?

23 jan 2020
  •  
leestijd 4 minuten
charlotte

Charlotte Bouwman op de stoep van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

© Twitter

Charlotte Bouwman is suïcidaal. Dit betekent dat ze de drang heeft zichzelf te doden, maar daar wil ze graag van afgeholpen worden. Toch krijgt ze geen hulp. Ze staat namelijk op een wachtlijst. En het einde is nog lang niet in zicht. Hoe kan dat?
 
#Lijmdezorg: dat is de oproep van de 26-jarige Charlotte Bouwman en haar mede-actievoerders. Met een manifest om de zorg te verbeteren op zak, ging de groep afgelopen maandag richting Den Haag. De petitie is ondertussen al ruim 32.000 keer ondertekend. En dat niet alleen: Charlotte trekt de aandacht van menig politicus door haar wachttijd voor de deur van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport uit te zitten. ‘Ik dacht: als ik moet wachten, dan wacht ik wel hier.’ Charlotte is namelijk al acht jaar suïcidaal en staat al 804 dagen op de wachtlijst voor de juiste hulp.
charlottebouwman

Charlotte Bouwman

© Twitter

‘Mensen zoals ik zijn erg duur om te behandelen’

Charlotte zou behandeld moeten worden voor een dissociatieve stoornis en een complex posttraumatisch stresssyndroom. Een behandeling die lang duurt en die door maar een handjevol centra in Nederland kan worden aangeboden, omdat het hele specialistische zorg vereist. ‘Daarom zijn die wachtlijsten zo ontzettend lang.’ Daar komt nog bij dat, door de complexe problemen die Charlotte heeft, de zorg erg duur is. ‘Het is voor instellingen heel erg duur om mensen zoals ik te behandelen. Daarom worden wij letterlijk gezien als een te grote kostenpost.’ Charlottes verhaal is exemplarisch voor vele anderen die wachten op een behandeling. De grote problemen in de geestelijke gezondheidszorg raken duizenden mensen. In de GGZ wachten nu 90.000 mensen op psychische hulp, meldt Zembla. Voornamelijk mensen met meerdere psychiatrische problemen, meerdere gediagnostiseerde labels en hele complexe problemen zijn de dupe van het huidige systeem.
Er moeten drie dingen structureel verbeteren, volgens Charlotte. Er moet betere begeleiding worden geboden in de jungle van instellingen en papierwerk, er moeten landelijke behandelcentra worden geopend voor complexe gevallen, en de acute hulp moet verbeterd worden.
Acute hulp

Op dit moment is het vaak niet mogelijk om acuut hulp te bieden aan mensen die dat nodig hebben. Wanneer iemand aangeeft hulp te willen, wordt deze persoon eerst op een wachtlijst geplaatst. ‘Alvorens alle 21 individuele pogingen die ik heb gedaan om mezelf van het leven te beroven, heb ik aangegeven hulp nodig te hebben. Iedere keer werd ik op een wachtlijst geplaatst.’ Er is simpelweg niet genoeg plek in behandelcentra om acute hulp te bieden. ‘Ze zeggen dan: we willen je wel helpen, maar we hebben gewoon geen bed.’
Begeleiding

Het is voor veel mensen nog niet eenvoudig de juiste zorg te vinden. Voordat de juiste balie gevonden is, zijn er vaak weken of maanden verstreken. En dat is zorgelijk, want uit onderzoek van 113-zelfmoordpreventie blijkt dat er een relatie bestaat tussen het verstrikt raken van jongeren in het zorgsysteem en de keuze voor zelfdoding. Dit probleem wordt volgens hulpverlener Louis de Mast veroorzaakt door het feit dat iedereen naar elkaar wijst. ‘De zorgverzekeraar wijst naar het ministerie, het ministerie zegt: "Je moet bij de gemeente zijn, want we hebben de zorg gedecentraliseerd", en de gemeente zegt: "We krijgen te weinig geld, je moet bij de aanbieder zijn". Het afschuiven van die verantwoordelijkheid is het grootste probleem.’ Ook bestaat er een enorme regeldruk en zijn er hoge administratieve lasten. Voor zowel hulpvragers als hulpverleners. De Mast: ‘Je komt een hele papierwinkel tegen. Ik als hulpverlener kan dat nog wel begrijpen, maar iemand met een verstandelijke beperking of iemand die op dat moment psychotisch is, vindt dat heel lastig.’

Complexe gevallen

In veel gevallen veroorzaakt de wachtlijst een verergering van de bestaande problemen. Zo ook bij Charlotte. Ze raakt de verbinding met de werkelijkheid kwijt. ‘Ik verlies steeds meer het perspectief op een normaal leven. (…) Hoe langer het duurt hoe meer ik dat perspectief kwijtraak en hoe meer ik ook vervreemd van de mensen om mij heen en van de gewone maatschappij. Het kost mij zoveel energie en als ik dan het perspectief op een beter leven kwijtraak vraag ik me steeds vaker af: waarom vecht ik dan nog zo hard?’ Vaak resulteert het lange wachten in de ontwikkeling van nieuwe problematiek, wat er op zijn beurt voor zorgt dat de problemen vaak te complex worden voor de desbetreffende instantie op het moment dat de wachttijd is uitgezeten. Dan volgt er opnieuw een verwijzing en die onvermijdelijke wachtlijst.

Het manifest krijgt steun van vakbonden CNV en FNV, bekende psychiaters als Damiaan Denys en Paul Verhaeghe en politieke partijen GroenLinks en de VVD, zo schrijft Zembla.
 
Praten over zelfmoordgedachten kan via 0900-0113 en de chat op 113.nl
Nieuw: liken

Klik op het hartje als je dit een interessant onderwerp vindt en wij laten je hier meer van zien.

Meer over dit onderwerp